DAGAALO BA'AN OO DAWEEYD GADSAN IYO AWLIYAHAN AFGAAB KU DHEX MARAY CHERETI OO AFGAABKA JAB LA KULMEY. GAADASAN WAXA LAGULA DAGAALAMAY NUS DARIIQ SIDOO KALE
UNITED NATIONS
DEVELOPMENT PROGRAMME
Emergencies Unit for Ethiopia
South West Ogaden Situation Report
February 1994
http://www.africa.upenn.edu/eue_web/Borena94.htm
Southwest Ogaden Chereti
The destructed houses in Chereti town during the clan war between Dawed and Afgab was rehabilitated completely. The woreda administration reported that the population of Chereti was increasing due to people who are coming from Hararghe due to water problem. 4MT of seed and 2464 different types of farm hand tools were distributed by Norwegian Church Aid (NCA) in October 1993. The distributed seed was planted in late October but it did not do well because of the absence of the rain. NCA is building a new office in Chereti to start rehabilitation programme with more concentration and in addition to that the church has a plan to donate one motor pump for Chereti farmers who are along the Weib river. The MOH Clinic health assistant reported that the health and nutritional situation of the community was satisfactory except malaria ......... cough. The clinic is getting drug supply from Kelel 5 Gode. The pasture area was deteriorating due to the absence of rain in September and October. However, the livestock condition during the visit was fairly satisfactory.
THE HISTORY OF SOMALI DIR CLAN: TAARIKHDA BEESHA DIREED DIR
Sunday, April 24, 2011
Beelaha Macalin weyne iyo Gaadsan oo ka heshiiyey khilaafkii in muddo ah u dhexeeyey ee ka jiray nawaaxiga Luuq BIMAAL IYO INDO CADDE
Beelaha Macalin weyne iyo Gaadsan oo ka heshiiyey khilaafkii in muddo ah u dhexeeyey ee ka jiray nawaaxiga Luuq
Beelaha Macalin-weyne iyo Gaadsan ayaa ka heshiiyey khilaafkii mudooyinkan u dhexeeyey kuwaasoo iska horimaad hubeysan uu ku dhexmaray deegaano u dhow degmada Luuq ee gobolka Gedo, wuxuuna iska horimaadkoodu la xiriiray ka dib markii ay isku qabsadeen goob cusbada laga qodo oo ay labada beeloodba wada sheeganayeen milkiyadeeda.
Qodobada ay ku heshiiyeen labada beelood ayaa ahaa 3 qodob oo kala ahaa in xabad joojin la hirgeliyo, in kala qaado maleeshiyooyinka iyo in cidna aysan sheegan milkiyada deegaanaadii lagu dagaalamay.
Dagaaalkii u dhexeeyey labada beelood ayaa geystay qasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac iyo barakac baahsan, waxaanaa goobihii lagu dagaalamaay ka mid ahaa tuulooyinka Qooney iyo Kamam.
Particularly dangerous and unresolved conflicts currently obtain in the following areas:
-- Lower Shabelle: Conflicts over control of lucrative plantation land, the export of bananas, and the port of Merka already spilled over into armed conflict between the Habr Gedr and the Hawadle in 1994 (with the Hawadle losing) and the local Biimaal of Merka and the Habr Gedr (with the Biimaal eventually losing). In the past several months, competition involving two rival banana exporting companies (the old Italo-Somali Somalfruit Company, and the new competitor Dole) has led to serious divisions within the Habr Gedr clan, and to armed conflicts between the militias of the two companies. While the prospect of Habr-Gedr clans realigning on the basis of competing multinational corporations (reer-Dole vs. reer-Somalfruit?) and starting a banana war has been a source of humor for some observers, the underlying competition to control valuable agricultural production in a militarily occupied zone will remain explosive. -- Hiran: The Hawadle clan was swept out of their home town of Beled Weyn by a Habr Gedr militia in the summer of 1994. Until control of Beled Weyn is resolved, it is unlikely that this region will remain stable. -- Lower Jubba: The Jilib area has been heavily contested by numerous clans, and has produced dozens of small-scale armed incidents. It remains an uneasy fault line between the Ogadeni, the Habr Gedr militia, and numerous other smaller militias, including the Biimaal, Hawadle, Gaaljaal, and Sheekal. -- Kismayo: The city remains divided between Marehan and Mijerteen, who co-exist uneasily but whose relations are affected by the Marehan's fluid relationship with the Ogadeni clan, which was driven out of the city in February 1994. It is unlikely that the Ogadeni will attack the city in the near future -- they are too dispersed and disorganized, despite the efforts of "Imam" Siyaad Hussein to try to rally the Ogadeni to reestablish their stake to Kismayo -- but eventually the Kismayo residents will have to reach an arrangement with them. Increased commercial or donor activity at the port will almost certainly be a flashpoint of conflict between Mijerteen, Marehan, and Dolbahante interests trying to control profitable activities. On the other hand, Gen. Morgan has been able to defuse chronic tensions in the past; for example, after a dispute between the Marehan and Mijerteen militias in Kismayo, Morgan appointed a Marehan to head the airport committee. Another longer- term source of tension will be the growing numbers of Somali refugees now being forced out of camps by the Kenyan government; most of the refugees are urban Darod, and will be unable to return to Mogadishu. Kismayo is the alternative choice for these urbanites. But their migration into the city and region alters clan demographics, and easily arouses communal tensions, as housing, water, and economic opportunities there are quite limited. Gen. Morgan has tried with some success to control the flow of returnees, welcoming only Mijerteen Somalis into town. Ogadeni returnees are swelling the population centers in the lower Jubba valley. Unless the Mogadishu problem is solved and that city opened up again, urban Darod pressure on Kismayo will grow and could easily spill over into open fighting. -- Mogadishu -- Control over the seaport and airport will be the most contentious issues in the coming months. Recent efforts by businessmen and "moderates" in the "Peace Committee" (described below) to establish joint control over the port and airport are welcome signs that conflicts over these resources may be contained, and an indicator that the merchant class may be calculating that its interests are better served by open and reliable trade routes than by a mafia-like economy of plunder and extortion. It remains to be seen whether this coalition has the strength to prevent militia leaders from pursuing disruptive tactics designed to polarize communities.
None of these flashpoints for armed conflict appear to pose a danger of widespread, sustained fighting.
http://www.netnomad.com/menkhaus.html
mic 22 - 03 - 2006 - Wararkii ugu dambeeyay ee arrimaha Soomaaliya
Bayaan cad oo Birem ka soo saarat magalada Muqdisho
Dhaqdhaqaaqa wax iska caabinta Biimaal(BIREM) wuxuu caddeynayaa in weerarkii lagu qaaday
- Qarax ka dhacay magalada Marka
- Bayaan halgalka ururka Burem
saldhigga booliska ee marka habeenimadii talaadada soo geleysay ee ku beegneyd 20kii maarso,saacadu markii ay aheyd 7;30 daqiiqo ee fiidnimo,( saacadda marka),uu ahaa mid ay fuliyeen ciidamada BIREM ee Aagga 3aad,wuxuuna ka mid ahaa howl-galada qorsheysan ee looga xoreynayo deegaanka, burcadka Indhacadde iyo xulufadiisa, loona soo celinayo sharaftii iyo karaamadii umadda,si ay uga tashadaan aayahooda.
Dilka,silcinta,kufsiga,dhaca iyo cagajugleynta ee ay ciidamada Indhacade kula kacaan dadka deegaanka,marna ma hakineyso halgganka BIREM ay ugu jiraan xoreynta deegaankooda,weliba waxay sare u qaadeysaa siina adkeyneysaa niyadda halgamayaasha.
Indhacadde inuusan laheyn damiir banii'aadanimo,waxaa idiin caddeynaya sidii uu u dilay ninka lagu magacaabo Xasan Abow oo u dhashay beesha biimaal.
Xasan Abow oo bishaan 12dii laga soo qabtay tuulada Sagaaroole ayaan la geynin xabsi ku sheegyada Indhacadde,waxaana lagu hayay meel qarsoon oo ka tirsan magaalada Shalambood,waxaana meydkiisa lagu soo tuuray 18kii bishaan inta u dhexeysa Buufow iyo Ceel-wareegow,isagoo gacmaha iyo lugaha ka xir xiran afkana ay sharooto kaga dheggantahay.
Waxaana jirkiisa ka muuqanayay dhaawacyo gugubid iyo raadad garaacid ah oo ay u badantahay 6dii casho ee ay hayeen la jir-dilaayay,kadibna uu u naf baxay sidii loo garaacaayay.
Sidoo kale,Indhacade in uusan u naxyn qaraabo iyo xigaalo waxaa idiin caddeynaya dilkii ay ciidamdiisu u geysteen 19kii bishaan maarso nin ganacsade ah oo la oran jiray Warsame Gaab ayna isku heyb yihiin,kaasoo isagoo ku sugan tuulada Mustaqbal ee K/waareey ay ciidamadiisu weydiiyeen canshuur in uu ka bixiyo dibiyo uu horey usoo gatay,ka dibna markii uu dood ka keenay ay baas ku fureen sida uu Indhacadde ku amaray.
Maraxuumkaas ayaa dadkii yaqaanay waxay sheegeen in uu ahaa nin ganacsade xalaal quute ah isla mar ahaantaasna necbaa xadgudubyada ay ku kacaan ciidamada Indhacadde.
BIREM waxay cambaareyneysaa falalka xadgudubyada ah ee ka dhanka ah banii'aadinimada ee uu caadeystay Indhacadde una geystaan dadka gobolka,waxaana u soo jeedineynaa in uu faraha kala baxo howlaha amar ku taagleynta ah ee uu halkaas ka wado.
Ugu dambeyntii waxaan cid walba u cadeyneynaa in BIREM si isdabajoog ah ay howlgalo uga fulineyso gobolka Sh/hoose illaa ay ka gaarto ujeeddooyinooda.
Halaggan - Adkeysi - Guu.
Afhayeenka BIREM ee Muqdisho
Xaaji Ibraahim Cali (Garuun )
Midnimo Information Center wararka@midnimo.com
Beelaha Macalin-weyne iyo Gaadsan ayaa ka heshiiyey khilaafkii mudooyinkan u dhexeeyey kuwaasoo iska horimaad hubeysan uu ku dhexmaray deegaano u dhow degmada Luuq ee gobolka Gedo, wuxuuna iska horimaadkoodu la xiriiray ka dib markii ay isku qabsadeen goob cusbada laga qodo oo ay labada beeloodba wada sheeganayeen milkiyadeeda.
Qodobada ay ku heshiiyeen labada beelood ayaa ahaa 3 qodob oo kala ahaa in xabad joojin la hirgeliyo, in kala qaado maleeshiyooyinka iyo in cidna aysan sheegan milkiyada deegaanaadii lagu dagaalamay.
Dagaaalkii u dhexeeyey labada beelood ayaa geystay qasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac iyo barakac baahsan, waxaanaa goobihii lagu dagaalamaay ka mid ahaa tuulooyinka Qooney iyo Kamam.
Particularly dangerous and unresolved conflicts currently obtain in the following areas:
-- Lower Shabelle: Conflicts over control of lucrative plantation land, the export of bananas, and the port of Merka already spilled over into armed conflict between the Habr Gedr and the Hawadle in 1994 (with the Hawadle losing) and the local Biimaal of Merka and the Habr Gedr (with the Biimaal eventually losing). In the past several months, competition involving two rival banana exporting companies (the old Italo-Somali Somalfruit Company, and the new competitor Dole) has led to serious divisions within the Habr Gedr clan, and to armed conflicts between the militias of the two companies. While the prospect of Habr-Gedr clans realigning on the basis of competing multinational corporations (reer-Dole vs. reer-Somalfruit?) and starting a banana war has been a source of humor for some observers, the underlying competition to control valuable agricultural production in a militarily occupied zone will remain explosive. -- Hiran: The Hawadle clan was swept out of their home town of Beled Weyn by a Habr Gedr militia in the summer of 1994. Until control of Beled Weyn is resolved, it is unlikely that this region will remain stable. -- Lower Jubba: The Jilib area has been heavily contested by numerous clans, and has produced dozens of small-scale armed incidents. It remains an uneasy fault line between the Ogadeni, the Habr Gedr militia, and numerous other smaller militias, including the Biimaal, Hawadle, Gaaljaal, and Sheekal. -- Kismayo: The city remains divided between Marehan and Mijerteen, who co-exist uneasily but whose relations are affected by the Marehan's fluid relationship with the Ogadeni clan, which was driven out of the city in February 1994. It is unlikely that the Ogadeni will attack the city in the near future -- they are too dispersed and disorganized, despite the efforts of "Imam" Siyaad Hussein to try to rally the Ogadeni to reestablish their stake to Kismayo -- but eventually the Kismayo residents will have to reach an arrangement with them. Increased commercial or donor activity at the port will almost certainly be a flashpoint of conflict between Mijerteen, Marehan, and Dolbahante interests trying to control profitable activities. On the other hand, Gen. Morgan has been able to defuse chronic tensions in the past; for example, after a dispute between the Marehan and Mijerteen militias in Kismayo, Morgan appointed a Marehan to head the airport committee. Another longer- term source of tension will be the growing numbers of Somali refugees now being forced out of camps by the Kenyan government; most of the refugees are urban Darod, and will be unable to return to Mogadishu. Kismayo is the alternative choice for these urbanites. But their migration into the city and region alters clan demographics, and easily arouses communal tensions, as housing, water, and economic opportunities there are quite limited. Gen. Morgan has tried with some success to control the flow of returnees, welcoming only Mijerteen Somalis into town. Ogadeni returnees are swelling the population centers in the lower Jubba valley. Unless the Mogadishu problem is solved and that city opened up again, urban Darod pressure on Kismayo will grow and could easily spill over into open fighting. -- Mogadishu -- Control over the seaport and airport will be the most contentious issues in the coming months. Recent efforts by businessmen and "moderates" in the "Peace Committee" (described below) to establish joint control over the port and airport are welcome signs that conflicts over these resources may be contained, and an indicator that the merchant class may be calculating that its interests are better served by open and reliable trade routes than by a mafia-like economy of plunder and extortion. It remains to be seen whether this coalition has the strength to prevent militia leaders from pursuing disruptive tactics designed to polarize communities.
None of these flashpoints for armed conflict appear to pose a danger of widespread, sustained fighting.
http://www.netnomad.com/menkhaus.html
mic 22 - 03 - 2006 - Wararkii ugu dambeeyay ee arrimaha Soomaaliya
Bayaan cad oo Birem ka soo saarat magalada Muqdisho
Dhaqdhaqaaqa wax iska caabinta Biimaal(BIREM) wuxuu caddeynayaa in weerarkii lagu qaaday
- Qarax ka dhacay magalada Marka
- Bayaan halgalka ururka Burem
saldhigga booliska ee marka habeenimadii talaadada soo geleysay ee ku beegneyd 20kii maarso,saacadu markii ay aheyd 7;30 daqiiqo ee fiidnimo,( saacadda marka),uu ahaa mid ay fuliyeen ciidamada BIREM ee Aagga 3aad,wuxuuna ka mid ahaa howl-galada qorsheysan ee looga xoreynayo deegaanka, burcadka Indhacadde iyo xulufadiisa, loona soo celinayo sharaftii iyo karaamadii umadda,si ay uga tashadaan aayahooda.
Dilka,silcinta,kufsiga,dhaca iyo cagajugleynta ee ay ciidamada Indhacade kula kacaan dadka deegaanka,marna ma hakineyso halgganka BIREM ay ugu jiraan xoreynta deegaankooda,weliba waxay sare u qaadeysaa siina adkeyneysaa niyadda halgamayaasha.
Indhacadde inuusan laheyn damiir banii'aadanimo,waxaa idiin caddeynaya sidii uu u dilay ninka lagu magacaabo Xasan Abow oo u dhashay beesha biimaal.
Xasan Abow oo bishaan 12dii laga soo qabtay tuulada Sagaaroole ayaan la geynin xabsi ku sheegyada Indhacadde,waxaana lagu hayay meel qarsoon oo ka tirsan magaalada Shalambood,waxaana meydkiisa lagu soo tuuray 18kii bishaan inta u dhexeysa Buufow iyo Ceel-wareegow,isagoo gacmaha iyo lugaha ka xir xiran afkana ay sharooto kaga dheggantahay.
Waxaana jirkiisa ka muuqanayay dhaawacyo gugubid iyo raadad garaacid ah oo ay u badantahay 6dii casho ee ay hayeen la jir-dilaayay,kadibna uu u naf baxay sidii loo garaacaayay.
Sidoo kale,Indhacade in uusan u naxyn qaraabo iyo xigaalo waxaa idiin caddeynaya dilkii ay ciidamdiisu u geysteen 19kii bishaan maarso nin ganacsade ah oo la oran jiray Warsame Gaab ayna isku heyb yihiin,kaasoo isagoo ku sugan tuulada Mustaqbal ee K/waareey ay ciidamadiisu weydiiyeen canshuur in uu ka bixiyo dibiyo uu horey usoo gatay,ka dibna markii uu dood ka keenay ay baas ku fureen sida uu Indhacadde ku amaray.
Maraxuumkaas ayaa dadkii yaqaanay waxay sheegeen in uu ahaa nin ganacsade xalaal quute ah isla mar ahaantaasna necbaa xadgudubyada ay ku kacaan ciidamada Indhacadde.
BIREM waxay cambaareyneysaa falalka xadgudubyada ah ee ka dhanka ah banii'aadinimada ee uu caadeystay Indhacadde una geystaan dadka gobolka,waxaana u soo jeedineynaa in uu faraha kala baxo howlaha amar ku taagleynta ah ee uu halkaas ka wado.
Ugu dambeyntii waxaan cid walba u cadeyneynaa in BIREM si isdabajoog ah ay howlgalo uga fulineyso gobolka Sh/hoose illaa ay ka gaarto ujeeddooyinooda.
Halaggan - Adkeysi - Guu.
Afhayeenka BIREM ee Muqdisho
Xaaji Ibraahim Cali (Garuun )
Midnimo Information Center wararka@midnimo.com
MAH MAHYO SOMALIA IYO INGRIIS
Maahmaahyo Somali iyo ingiriis ah
1. Aabayeelid li'ida goorta iyo goobta. Regardless of time and space.
2. Aadane gef lagama waayo. To err is human.
3. Aammusnaan waa oggolaansho barkeed. Silence gives consent.
4. Af daboolan waa dahab. Speech is silver, silence is gold.
5. Afkeennu waysu ammaan. Between you and me.
6. Akhri sadarrada dhexdooda. To read between the lines.
7. Ammin dumay dib uma soo laabto. Lost time is never found again.
8. Aqooni waa awood. Knowledge is power.
9. Aqoonla'aani waa iftiinla'aan. Learning is the eye of the mind.
10. Aragtida qaanuunka. The eyes of the law.
11. Awr hal waa loo tu’in karaa, ninse naag looma tu’in karo. Love cannot be compelled.
12. Ballandarro waa diindarro. A promise is a promise.
13. Baruur keliya baa baruuro qurmisa. One scabbed sheep infects the whole flock.
14. Baryaaye waa aadane, bixiyana Eebbe weeye. / Dadku waa dalbade, deeqfidiyahana Daa’inka weeye. / Talo maaha aadmigu Tuu uur jecleystee, Hadba waa Ilaahay Arrintuu hirgeliyaa. Man proposes but God disposes.
15. Beeni raad ma leh. Lies have short legs.
16. Beentaada hore runtaada dambe bay u daran tahay. A liar is not believed when he speaks the truth.
17. Bidaari sibiq bay kugu gashaa. Baldness comes up on you stealthily.
18. Budee inta birtu kulushahay. Strike while the iron is hot.
19. Caano uma kabbado. Make no scruple about smth
. 20. Cagta cagta u saar. Breathe down smb.’s neck.
21. Cagweynta ayaa gabyi. Money talks.
22. Calool dheregsani calool baahan kama naxdo. A man with a full belly thinks no one is hungry. / He that is warm thinks all so.
23. Cayaar carruureed. Child's play.
24. Cir kaa dheer, dhul kaa dheer. Between the devil and the deep blue sea.
25. Cunto-u-noole uun ha ahaannin, cunnadase ku noolaasho u quudo. Live not to eat, but eat to live.
26. Dabaggaalle timir gaariwaayay `qadhaadhaa!´ buu yiraahdaa. Sour grapes.
27. Daljirka Daahsoon. The Unknown Soldier.
28. Dantaa lagu ogaadaa naflaha, kii dir kuu xiga’e. / Baahida, dadka waad ku barataa. A Friend in need is a friend indeed.
29. Degdegsiinyo door ma dhaliso. More haste, less speed.
30. Diid ama ha diidin. Willy-nilly.
31. Dil waqtiga. Kill time.
32. Dux iyo dareen la’aan. A dry stick.
33. Dhagax qudha ku dil labo shimbirood. Kill two birds with one stone.
34. Dhammaan wixii dhalaala dheemman maaha. All is not gold that glitters.
35. Dhexdhexaadiye. Go-between
36. Dhex iyo dhexaad. Betwixt and between.
37. Dhibbaan eebo waa laga bogsadaa, dhaawaca carrabka aadanase lagama bogsado. One heals from a spear wound, but not from a wound from the human tongue.
38. Dhibla’aan dheefi ma timaaddo. He that will eat the kernel must crack the nut.
39. Dhurwaaga midka ciya iyo ka aammusa, ka ciya ayaa roon. Better the devil you know than the devil you don’t know.
40. Eebbow iga badbaadi sharka saaxiibbaday; nacabkayga aniga ayaa iska difaacaya. God defend me from my friends; from my enemies I can defend myself.
41. Fadhi-ku-dirir. An armchair fighter.
42. Falka iyo iswaafaji fekerka. To practice what one preaches.
43. Faras-hadiyo foolkiisa lama feydo. Don’t look a gift horse in the mouth.
44. Fool-ka-fool. Face to face.
45. Fuley geesi hortii buu dhintaa. Cowards die many times before their deaths.
46. Fursad munaasabad. Await smb.’s convenience.
47. Fursadda ugu horreysa. At one’s earliest convenience.
48. Gaalka dil, gartiisana sii. Give the devil his due.
49. Gacmo badan ayaa garabsiin hawl fududeeya. / Wadajir bay gacmuhu wax ku gooyaan. Many hands make light work.
50. Gacmo furan. With open arms.
51. Gacmo isweydaartay ayay galladi ka dhalataa. Friendship cannot stand always on one side.
52. Garaadyo laysu keenay ayay garasho ka dhalataa. Four eyes see more than two.
53. Garo naftaada. Know thyself.
54. Geel kolkii loo heeso, goroyo u hees. Speak a different language.
55. Geeriyi nin aanad garanayn iyo geeljire ayay ku wacan tahay. Death is a commonplace only when it happens to camel-herders and to people you don't know.
56. Gees lo'aad kulaylka ayaa lagu gooyaa. Make hay while the sun shines.
57. Gogol rag waa godob la’aan. A good conscience is a soft pillow.
58. Good iyo abeeso waxba isma doorshaan. Between two evils ’tis not worth choosing.
59. Guul ama geeri. Do or die.
60. Guulle haydin gargaaro! God bless you!
61. Habar fadhida legdin la fudud. Easier said than done.
62. Hadal calool baahan ma buuxsho. Fine words butter no parsnips.
63. Hadal daan la qabto ayuu leeyahay. A word spoken is past recalling.
64. Haddii kale. Or else.
65. Had iyo jeeraale ruux toosani ma jiro. No man is wise at all times.
66. Hadduusan qadhaadh jireen, miyaa la qiri lahaa malab? Who has never tasted bitter, knows not what is sweet.
67. Ha dhaafin, ha dhiteen oo dib haw dhigan hawl eegga ku dhawri! Procrastination is the thief of time.
68. Hadhuub caano daata, dabada ayaa la qabtaa. It is no use crying over spilt milk.
69. Hal aad nin ku baratay kaama luminnin. No great loss without some small gain.
70. Hawl aan laguu dirsannin dalaq ha soo orannin. / Hawl yeello. Mind one’s own affairs.
71. Heddeedii / heddiisii baa gashay. One’s time has come.
72. Huriweyto hooyada ikhtiraaca weeye. Necessity is the mother of invention.
73. Iga fog fadqalallo. Out of the woods.
74. Ilaahow, Adaa Qaaddir ah. God Almighty.
75. Indhahaaga oo shan ah. Under smb.'s nose.
76. Indholaawe illaawe ayaa dhaama. Better one-eyed than stone-blind.
77. In la waayo raagidda ayaa ka wacan. Better late than never.
78. Inta aadan falin ka fiirso. Look before you leap.
79. Isha ayaa u macallin ah. Speaks for itself.
80. Isha ka rid. Hit the right nail on the head.
81. Ixsaanka ehelka ayuu ka unkamaa. Charity begins at home.
82. Jidka ku dhac. Hit the road.
83. Ka aammusnaan mu’aamaraad. A conspiracy of silence.
84. Kol hadday wasaayad jirto, waddana waa jirtaa. Where there's a will, there's a way.
85. Kor muuqaal u hayn. Keep up appearances.
86. Kor waayeel waa wada indho. Old birds are not to be caught with chaff.
87. Kuma weeye kuma. Who’s who.
88. Kun iyo kow hawlood. A thousand and one.
89. Kutiri-kuteenno ayaa kadlaynaya. Rumours are going round.
90. Khayr wax kaama dhimmee, shar u toog hay. Hope for the best and prepare for the worst.
91. Labawajiile. Show a false face.
92. Labo daran mid dooro. Of two evils choose the least.
93. Labo oodafo iskama abaal weydo. Claw me and I will claw thee.
94. Lama halmaamaan. Second to none.
95. Lillaahi iyo laqdabo meel ma wada galaan. Straightforwardness and slyness cannot enter one and the same place.
96. Lumi waqtiga. Lose time.
97. Macaan midnimo ayaa leh. Union is strength.
98. Ma noola mana dhimannin. Neither dead nor alive.
99. Mannooge baa raxan leh, maquuste baa reer leh. / Hawlkarnimo waa hooyada hannaanka guusha. Diligence is the mother of success.
100. Mar la dage, digtoonaa. Once bitten twice shy.
101. Mar maaha. Time and again.
102. Masallaha dhulkiyo ciiddu waa, mahudhadaadiiye. East or West, home is best.
103. Meel siday u taallo ayaa loola yaallaa. Do at Rome as the Romans do.
104. Miro gunti ku jira, kuwo geed saaran looma daadsho. A bird in the hand is worth two in the bush.
105. Muunad cadow u ahe, waa dhalan nacab u ahe. An enemy to beauty is a foe to nature.
106. Naasnuujinta iyo naxdingelinta. The carrot and the stick.
107. Naga duw, Eebbow, aafaadka soconaya. God, save us from the present disasters.
108. Nimaad dhashay kuma dhalinnin. Your offspring are not your parents.
109. Nimaan dhididin ma dhergo. No sweet without sweat.
110. Nimaan shaqaysan shaah waa ka xaaraan. He that will not work shall not eat.
111. Nin daad qaaday xumbo cuskay. A drowning man will catch at a straw.
112. Nin dhintay kabahiisa ayaa dhaama. A living dog is better than a dead lion.
113. Nin waliba wuxuu yahay ayuu ku moodaa. Measure smb.’s corn by one’s own bushel.
114. Ninba meesha bugta isaga ayay belbeshaa. / Ninba meesha laga hayo, hay ama haabay. Every heart knows its own bitterness. / Everyone talks about the things on his mind.
115. Oofi ereygaaga! Keep one's word.
116. Qaanuun addeece. Law-abiding.
117. Qaanuunka qarjoogta. The jungle law.
118. Qalad qalad ka dabagee qallooc aan la saxin buu dhalaa. / Xumaani xumaan ma dhaqdo. Two wrongs don’t make a right.
119. Qalinka ayaa qoriga ka quwad weyn. The pen is mightier than the sword.
120. Qasad dhammaystirma waa marmarsiinyaha wasiilada. The end justifies the means.
121. Qayaxid daliileed. Burden of proof.
122. Qayblibaax. The lion’s share.
123. Ruux walbowba raaco danahaaga. Every man for himself and the devil take the hindmost.
124. Saafi. Simon-pure.
125. Sababtaas darteed. By the same token.
126. Samraa sed weyn hela. Everything comes to him who waits.
127. Sankunneefle maaha soorunnoole. Man shall not live by bread alone.
128. Sebi saancadde suxufinnimo bar. Teach one’s grandmother to suck eggs.
129. Sixinka ugu wacan safrad weeye. / Garow iidaankiis gaajo weeye. Hunger is the best sauce.
130. Shaki shafeecid shakhsi. Give smb. the benefit of the doubt.
131. Shakhsi aan is xushmaynnin lama sharfo. He that respects not is not respected.
132. Shayddaankuba farax kolkuu, shuush u toog qabine. The devil is good when he is pleased.
133. Shimbir waliba shimbirkeeda ayay la duushaa. Birds of a feather flock together.
134. Shinkeedii baa dhow. She is near her time.
135. Shulleyn ayaa shaafiyayn ka shiddo yar. Prevention is better than cure.
136. Waa wax fahamkoodu iga sarreeyo. It is beyond me.
137. Wadnaha ka qabo. Give somebody a hard time.
138. Waqtigu lacag weeye. Time is money.
139. Wararka suuqa. The talk of the town.
140. War iyo wacaal lagama hayo. Nothing is heard of smb.
141. Wasiilada dhammaystirka. Means to an end.
142. Wax qof dila ayaa qof kale dawo u ah. One man’s meat is another man’s poison.
143. Wax walbaayi waxay ku socdaan sidii loogu talaggalay. Everything is under control.
144. Waxaan naf lahayn. Next to nothing.
145 Af jooga looma adeego.
146 Af macaan, gacan macaan baa dhaanta.
147 Af wax cunay xishoo.
148 Abaal raaga rag baa leh.
149 Adduun waa hadhka labadiisa gelin.
150 Ama afeef hore lahow, ama adkeysin dambe lahow.
151 Ama buur ahaw, ama buur ku tiirsanow.
152 Amaano kugu raagtay yedaa baad moodaa.
153 Aqoon la´aani waa iftiin la´aan.
Doqonkii ogaadeen ahaa doolo laga qaadye.
Alaahu akbar eedaanku waa kaa afkiyo beene Ashahaaday gaalkuba waase ehelu naarkiiye Uubo weysa waan kugu arkaa Agab salaadeede.
Weyshaan u xiray reer Subeer wiil kafura waaye markay waa Tiraahdaba baqay wagac ka siiyeene.Wadkii dililahaa iyo imoode waramadiisiiye.
Alla may wadnaha joojiyaan waaxid baajira ee.
Cad hadduu carada kaaga dhaco amase cidoobo.
Caqli nimuu ku weyn yahay ma cuno calafka qaarkiise. Anigana caruuraha yaryari wa iga caynkaase.
Maxaan Aadan carab kala hadlaa caaqil baan ahaye
Waa lagu digtaa ruux hadduu kuu darraan jiraye Bal dayaay wadaadkii wakaas sii dabayshadaye
Nimankaan Haraadkiyo aqoon, hawdka mariddiisa, Kolay haber jeclo muuse tahay, waw handamayaane,Nin waliba haruub u toshiyo,haamo gooniya,Haweenkuna hadday doonayaan,inay hidiidaane.
Iidoor wagaash lahaa wabiga jeexsiiye
Nacasku waa i wiiqaye iidoor waanigii wadaye,waatii waddada aan ku riday, wagacda jiilaale,waa tii wadnaha aan u galay, sida wadaadkiiye, Oo waalidxoortaan ogaa wiish la caridaye
Waxaan oo habeeyaba reer tolkay oodda soo jebiye waa ku waas ardaayada dhigay idhanka toomoodde.
Bada gabay Ismaaciil miraa Buuni ku ahaaye.
Beyd uu akhriyey ma odhan,ya badala kaase.
.
Hal igalay sida ugaxa goray ha igu gaadhnaado.
Midhihii xujaalagu arkoo lagu xariimooye xuduntay fadhiisteen ninkii xaashay laba goore xeerada kacalo aniga wayga xaaraan e.
Ogadeenka noosoo gabyoow waa gar xaajaduye.
Mooyaa ka ciyey baad maqashay reerahaad maca wadaagteene. Waxaad maqashay Madhle iyo Gobley bay midho ku yaaliine Ogadeena midhihii ku guray mohoradiisiiye in aad Himirta muudmuud sataad mihindiseysaaye.
Koley aniga oo aan hawraarsan iyo haa ku odhanaynin, maxaad gacanta ii haysataa waa habeyn dumaye.
Saddexdiiba naag loogu maray oo lagu madoobeeyey, In muraayaddeedii jabtaan marag u haystaaye, Martabtay heshaa waa carmali magac ku yeedhaaye, Iga maarso yaan ina Calaay kuugu malaqsiine.
Naagahaan dhankii loo rogiyo dhinacna diidayne. Dheddigaanshahaa lagu arkiyo, dhiigga caadada e. Haddayan dhiilka caanaha lahayn, laguma dhaarteene. wax ka dhigan gobtii dhawrsataan, ceeb ka dhiidhiyine. Nin dhirbaaxo quudheed dugsaday dhaqayadeed maalye. Dhashaaday sugtaa xaajadaad dhawrataa abide.
Cayuun shaash leh oo wiilkii lahaa shaaha karinaayo Waayeelna xeeb uga shir tegey male Shirshooruuye Isagaan shaarublow Reer Isaaq shucub aan reebeene Shamal ay tuntaan iyo haween shuqulkii mooyaane, Sharba idin ma daareen haddaad shalay na dhaaftaane Daraan idin shiddeeyeenba waa naga shisheeyeene.
War bal Baaruuda foorari inaan kugu bogi waayo.
Nin la maagay aasaan midho yaraan lagu malaynaynin oo maansada ilaahay baroo macalinkeeda in ma dhoodho loo soo tirshaa wa macno la'aan
Hadii dherer wax taro naagahaa dhicin lahaa geele.Ayaba aabahood oo dhintey dhaxal ka waayaane
Hakaraamo seegina Habaar leygu kari waaye.
Ma mucaarad baan ahay hadaan xaqa ku maansoodo.
Bal Muxuu micneeyoo itaray ministerkaan doortey.
Waan idin masaafurin ilaa toban kun oo meyle
Makhsin baan idiin furi hadhuudh lagu masruuftaaye.
Dabkii lagu gubto faruhu kuma diraabaane.
Hitler baa u weynaa wiil arlada galiya hawl weyne isagaba meel haad ku cunay hubati loo waaye.
Sabool dhargaa nabada waa iskaga safaadaaye.
Ceydiga malaynee nin raga ceymo ma udiidney.
Waa digo hoostu nooshahay korkana degel lamoodaayo.
Waa maxay raga u Muhanayaa Meheradaan haystey.
Amba kama mahoobiyin tolkay maansadaa badane, masarna iyo kharduuna uma tegin mana masaafoonee, kamana mudannin sheekh ii marsha oo macarifo i dheere, Waan mihindisaye ii ma dhigin macallin yeedhsheeye, Waa shay maqaadiir ku yimid aan yar maamulaye,Sow duul masayr ugu dhinteen madadka lay siiyey.
Mahdabtaa Shanaad baan dajoo nala murmaysaanee.
Carabkii qoyani waa hadlaa, hey canjalafaynee in cadaalad sheekadu gashaan kaa codsanayaa.
Hadii geed la jaro oo gudumo looqaato oo barka sare la googooyaa waa wax gar weyne ma guntay ugu ursadeen kan dhacay waa gobkii Maxan ee.
Kadadii la ii qoray horteed in aan dhintaa kaafka kuma taale. Ha karaama seegina habaar lagu kari waaye.
Murti baan ka reeba Hadha iyo Anigu maahmaah'e
Miisaan hadaan hadal lahayn aa macno la'aane.
Geesigii tilmaanaa marbaa fulay u tookhaaye. Nin tabiino kuu guri jiraa kuu talaal noqone. Niman adiga kugu toosin baa kuu takhaashumiye.
Asteexiyo wanaag iyo ninkii ilindi kuu keeni. Ummuurtii aad leedahay ninkii kuu ebyoonahay
Aduunka iyo Aakhiro ninkii aslaaxaahaya. Ninkii maalintaad iilan tahay aano kugu jiidin.Itaal xumana aan kaaga tegin, sow ikhwaan ma aha.
Eebow nin goba baan ahoo guni rifaysaaye
Maandhow ixsaan lagama tago eed hadaad faliye.
Ma cirkaa lagayn oo dhulka laga gawdiidsan geydhooy maraakiib miyaa gurada loo saari.
Adaa Koofilow jiitayaan, dunida joogayne
Adigaa jidkii lagugu wici jimicla'aaneede
Jahannama la geeyow haddaad aakhiro u jihato
Nimankii jannow kacay war bay jirin inshaalleye
Jameecooyinkii iyo haddaad, howhartii aragto
Sida Eebbahay kuu jirrabay mari jawaabteeda.
Mar haddaan wadaad aayad diin, ila ekeynaynin.
Amaan aniga lay oran karayn, tanu ahaan mayso.
Allow yaa af lama daaliyee, iga asluubeysta
Wax walba wow hurayaa ninkii ii walaal noqone.
Ninka yiri wax baan gani anoo,gol iyo cayn jooga.
Ee yiri badii garacad baan, gudub u weydaarin.
Godka lagu cadaabyow muxuu, go'uhu been sheegay.
Danbiguu falaayaa Uweys loogu dowgalayeCandho dogoble goortaan dillaa roobku noo da’aye
Sargaalka iyo Hindiga waa dilaan uma sujuudaane Surkana waa ka gooyaan dadkii saaxirka ahaaye Soomaalidii uma turaan saaruqa ahayde
Cudud ma leh col kula weerar gala ciidan iyo xooge. Inkastey cid kuu soo diraan waa cidloo kale. Caloosha iyo madaxay sidii dumar cantuugaane.Maandhoow cayaayirka iga daa Carabi waa naage
Qab qab dhaafay baa laba qabiil, qaran ku weydaaye
Haabiilba Qaabiil markuu, qoonsaduu dilayee.
Rag kaa faqay rafiiq nimad tihiin talo lagaa reebay Meel aan lagaa rabin indhaha lalama sii raaco Layskuma ridaan rido haddaan ruuxu ku eryaynin.
Aakhiro raggii tagey haddan Eebbe ka aqoodo Inna arri jireed iyo nimaan habarti awr goynin Sow waxaan illawaba nin xumi ima ogaysiiyo.
Aboodigu ma lalo garab hadduu iin ku leeyahaye. Orod uma holodo ooglihii adhaxda beelaaye.
Bus xagaa ah jiilaal baryaday qaranka oo biifay. Barqin doog leh nayluhu gugay banana rooraane. Lag baruur leh bowdiyo shanshiyo badhi hadduu waayo. Baraar habartii loog kama furtoo gowrac kama baajo
Baajiri jarkeed waa bukurin laba bikuuroode. Binjaday lahayd saan hadday ugu bilkaynayso. Buluskii biyaha ceel ma sido mana baqool daayo
Geeluba ugaasoow hadduu ayda miranaayo. Abeerkiisa naaxiyo hadduu aaranku is waayo. Isaguba ma kala aamusee waysu ololaaye. Haddaan ina adeereey ku idhi sowma urugootid.
Nin anbaday halkuu aaday waa ula e
koonaaye. Anigoo arkaayaan wadada Erogoo maraye. Abtirsiimadii
baa ihoday Adan Carabowe.
Ayaan iyo labo wax kabadan eregtu
waax ceebe nin amaano necebbaan ahay oo iguma aameene.
Amarkii Ilaah iyo wakhtigu waa wax kaa adage.
Luqmo dheerahaan helay hadday laqanyo kaa hayso Anigguba markaan kaa lal maday iima lood samine Lubigii walaalnimo ninkii laalay baad tahaye. Gablan lexo jecloy waa wiixii lumiyey Ayjeexe
Idin bacasa awrkay dhashiyo, aarankay wadatay.
Asxaabihii horaba, way ku intifaaceene.
aakhiro ninkaan geel lahayn, lama ammaanayne.
Maxaan idinla awlaadsadaa awgayoow,awr ma dhaansado e
Haddaan gabaygu uurkoo bukiyo, arami kaa keenin Amaan olol xanuun iyo jacayl,kugu ikbaarayni.Afkuu baad ka leedahee tixuhu, arar ma yeeshaane.
Ragoow kibirka waa lagu kufaa kaa hala ogaado.
Hadii reerka neef laga Ajalo Waa Abaar kulule Adimda Hadii ley karshoon Awlalada laasto In aan Adarka kula Fuuqsada waa Asluubxumo'e maxaad Fuudka ii soo Ag dhigi ma ihi iidoore.
Hadaan Anigu Odayoobey oo Anafadii daayey oo Ashaahado mooyee eebo ridi waayey Alaa igu og in aan aabahaa cidu u aarayne .
Kugu xiiqay sidaan kuulahaa xaaxayahay toose, xaguun labada daarood ku daran hays xakabin meele.
Inta kaamil kooriyo kudkiyo kiisku daba joogo Walee Geel nin koolkooliyow kabaradaa dhaanta.
Inkastuu dhabcaal go'an yahuu kuu dhadhamo diido Isagoo dharaar maqan koluu dumar wax kuu dhiibo. Dhan aad uga dhacdaba maal tolkaa waad dhadhamisaaye Waa dhaawac kugu yaal bahdaa dhaqasho weydaaye.
Geenyada la fuulaan xaday iyo gabadha iimowday.
Haddaad moodey in keligaa uu gubaayo jiillaalku Sangihii garbaha waynaa geed ka kici waaye wakaa gooni daaqii habsadey gubaddii hawde.
Aniga oo arkaayaa faraha laygu iibsadeye.
Ha fur furin dermada la iga waa ina fadhiistaaye.
In kastuu kallaho ama kabtiyo ama kur dheer fuulo bad kalluun ku jira koley kutahay amase koob shaaha kulligood adoomaha rabbow qeybshay kimistiiye Nin waliba waxii loo katibay waa la kulansiine Nina inaanu soo kororsanayn kaa hala ogaado
Waxba habar jeclada aan makalay, haw makaabbirine,Shan qolaa mataanaha ka jaban, maxamedkiiniiye. Madmadoobayaal oo dhan baan, loo muraad qumine, Waa muusanow iyo baroor, maansadaad tidhiye,Maadhiinka nimankaan la dhacay, miidha Habar Yoonis, Magta geedquwaax lagu xukumay, waa rag kaa maqane, Ma mardaaddi bay kaa jiraan, muuqan mahayane? Mise waa kuwii lagu mudmuday,maqasha daaqeeda?
Anna waxaan la xoodnaa shalay, iga xayuubsheene, hadba waxaan la xarakaadayaa,waa xogtaan helaye, waa kaa jirkaygii xugnaa,soo xankaakubaye,xoonkii shinnida quudayoo,xoon bax oranaayey,aan xababarshiyo awlallada,cidi la xaalaynin,xawliga durduradaan ka biqi,xeeb inaan tago e,xaaladooda niman baa qarshooy,xani ka raacdaaye,xuurtiyo waraabaha miyaa, xalay ducaynaayey
Nin darxumi waa reerkooda doc uma dhaafaane. dadka kugu diryaa iyo af xumo kugula dulmeeryaaba sidii laba dumar ah oo lawada qabuu kuula diriraaye.
Magligaad afaysaa ku goyn muruqa Yawloowe.
Xasan iyo Xuseen sidood annoo la ii xanbaarayo iyo hadoo gadhkii iyo xaadii ayga ka cadaday. Xabad iyo dilbay noo ahayd reer Xirsi Cimaanne.
Waa nimankaas Higlada quuta iyo heeligaa bariye halalacdii miyeydaan arkeyn hunuga dhiigiisa.
Lama siisan karo xoolo kale, sidigta dhaameele
waxba yaan surweel midab leh iyo,
saacad lay xirane Sicirka dunida geeleennu waa,
ugu sarreeyaaye,
Soomaaligii diidanow waad silloon tahaye
Waxba yaanu xeerkay i marin xoolona i siine
Xaashee nin libin kaa xistiyey xumihi waa yaabe
Dumarkuba xublada foosha way xanaf wareeraane Balse inay xusuus daran yihiin xaylka kale mooge
Wax libaaxu dhacadiidiyaa gool u dhays bidaye Goortuu dhergaabuu dugaag ugu dhawaaqaaye Ragbaa libinta maantuu dharqado dhaata abidkiise Isagoo dhantacay faarax nuur dhuda ma luuqeeyey
Haddaad ficil hinaasiday asaad hilin kari weydey Ma afkaad ku hawl bixi cidlaad ka hanjabaysaaye
Gabadh waliba waa hooyadeed tay u gurataaye Goonbaartu waxay caasidaa midaanay gaadhayne Ma gudboona gaarida sare iyo gibirta naaxdaaye
Cankabuudka caaradu xidhee lagu cayaaraayo iyo wiil cartiis qaba intuu amar la ceeryoomay Cindallaahi waa siman yihiin waana laba cayne
Haddey boogi kugu taal, ninkale tiisu kaa dedane.
Haddaad adigu tuur leedihiyo, tootir iyo qaallo.
mid kaleeto inaad toosisaa waa tu aan dhicine.
Dhibaatiyo adoo gaajo qaba, dhaxanta jiilaalka.
Dhoor caano laga soo lisoo, yara dhanaanaadey.
Nin dhadhamiyey waa garanayaa, dhul ay qaboojaane.
Goortaad dhantaa baa jidhkaba, dhididku qooyaane
sayidkii cishqiga fuuliyo caliba soo gaadhye
Carruurtay sideen ciirshe meesha iyo Nebigiiye
Cidla lagama beermeen dadkoo cudud waaxida ahe
Waxba qaarba cayn looga dhigay ha iscajabiyaane.
Allhayoow nin ii daran maxaan daafta hore seexshay. Nin i daaqsanayaana maxaan daafidow kariyey.Jidhku nimaan doonayn maxaan hadalka deeeqsiiye
Ma degdego xaajada maxaan rag u dulqaad yeeshay.
Sagalkii guduutaba miyaan sarar hayaa buuran
Soomaali rubuceed miyaan siin karaa hilib wan
Aduun yadan sidii luqunta diin laabatiyo hooya Goortii an laacaba haddii layga lalinaayo. Oo ayan lugi lug ii raacahayn ma aniggaa laylyi.
Cirku waa daruuraynayaa gooru di'i yaa og. Waa la ii dardaar werinayaa darajaday yaa og. Anigiyo daraawiish midkii dhiig ka di'i yaa og.
Hadii aannan subuubaha ku bixin siriqda layqoolay, maxaa aniga iyo seediyaday saancad kala haysta.
Hadalba waxaan isga dhaafay oo aan haabkiiba ugooyay hooyaday kuway dhashay iyo Hiirad baa inacay e.
Gidigeeda Soomaalidaa guudka ka islaan dheh. Gun markaad u sii fiirisana gaalo taag daran dheh.
Nabi Muxamed baa loo jeclaa jaah mar la arkaaye (csw)
Isagana waxaa lagu jirabay inuu jihaadaaye
Idinkuna xornimo saa jirtaad jiif ka damacdeene
Waxaa murugo iyo qoomamiyo maanqashiyo ciil leh. Maskax iyo garaad iyo wixii muruqba kaa liita. Markuu adiga sharaftaad mudnayd kaa maroorsado e
Naftu inay maqnaato iyo inay mahad ku noolaato. Maaweelis weeyaan haddii mid u dhexeeyaaye
Wallee in ayna laakiin ahayn laydha socotaaye. Libin baa dhow ruuxii jihaad laabta ku hayoowe
Soomaalina macnaa lagu yaqaan meel ay joogtaba e. Oo waa hiddaha noo macaan malab siddiisiiye. Mar kastana ma moogaano ee wuu naga dhex muuqdaaye
Waraabaha ku ruugaaya iyo aar ku raamsanaya
Sidday kuugu kala roon yihiin maad u kala reebtid
Ninkii rodolna miisaama ee kiilo raajiciya
Ee raasamaalkuu helaa rubuc ka hooseeyo
Xisaabtaa inuu dib u rogrogo sow ra'yigu ma aha
Danbaaburiyo gaaraabidhaan fiid is daba yaacay. Danbas iyo wax nool kay yihiin daa'imaan garane. Dab iyo qiiqna waan kala aqaan saa duqbaan ahaye
Qof walaalkii gaday meel shishaa laga ganaaxaaye. Gacal uu xigaalkood hagraday gocosho dayn waaye
Allaa faxane faroweey haddan kugu filaan waayey. Nin fadeexad neceb baan ahoo waan ku furayaaye.
Lix halkaa ku joogtaan dagaal laabta ka ogaada
Luquntana haddii laydin jaro lugaha meermeersha
Ramadaan ninka soomay,
Oo soddonkeeda idleeye. Iyomaqaayad mid rudaaya.
Oo hadba rooti karaaneIsma raaci karaane.
Alloow yaa kala reeba
Ma mooyaan kuu tumay Habar Jeclow, gun waa loo mashxaradaaye, ma libin aydaan lahayn baan idin mihiibsiiyey.
Ninba maalin baa loogu iman maxashadiisiiye.
Qoladay markaa haysataad kaga maqnaataane Xaasidnimada maarowday waydiin macaan tahaye.
Dillaal saylad ku raagey, xadhiguu la raftaa.Rubbiyadaan sarrifnayni, kiishadday rafataa.Awrkii heeryo ridaa, haamuhuu ku raftaa
Ruuxa biilka waayana,hilibkuu la raftaa
Nin Qalbi la' Quraan kii u dhigay,Qaaf dheh ku harradye.
Qayrkii ka hare waa ninkii qalay walaalkiise.
Kutubada sidii lagu qarriray,qiil la'Aakhiro.
Halbawlaha suntii idin jartaad hinif ka siiseene
bahashii khalqiga heemisaa loo hadoodilaye
heerkaa intay taagan tahayoo kala higoonayso
anuunbaa u hinqanayee wanaag uma hilawdaan.
Dul iyo hoosba waan ugu dhigaye, waa dix-dhagaxeede
Anuunbaa damqanayee dheguhu, uma daloolaane
Dadkaan la hadlayaa baan lahayn, dux iyo iimaane
Bal inay dalfoof tahay caqliga, dooni laga saaray
nin qabyaalad heensaynayaa guul ma haybsado e
© 2003 golkhatumo.com ( webdesign Ahmed Hassan Aden)
Hala rooro run mooday
Waxaa la yiri (Awoowga aan wax horumar ah qaban intuu noolaa, awlaadiisu waxay ka dhaxlaan inay caayaan Awowgii wax qabtay).
‘Libaax laba raqood lagama wada kiciyo’ (‘Do not attempt to make a lion
surrender two carcasses.’)
Habar Yoonis, having lost the Presidency, now contested their allocation. A Somali proverb described their mood:
The Hargeysa Peace and Reconciliation Conference, October 1996-February 1997
The Hargeysa Shir-beeleed signalled the formal conclusion of the 1994-6 war. Like Boorame
the conference employed the Beel system of representation to work out a new power-sharing
formula – one that addressed the grievances of the opposition, particularly the Habar Yoonis
among the Garxajis19. This conference also benefited the minorities. The Habar Yoonis clan
gained five more seats in Parliament. Cigaal also gave them four cabinet posts and several
assistant ministerial posts. The Madigaan, Akisho, Abba-yoonis, Gurggure, Jibraa’iil,
Gahayle, Gabooye and the Carab minority clans who were not represented at Boorame, were
given representation in the parliament through the addition of nine new seats.
Hosting a hot tea as Somali traditional way of life spells, he said to them "I tend to suppose that you are Majeerteen. Are you from Omar Mohamud or Osman Mohamud?" Cogitating a response of Omar or Osman, they conversely and rigorously said, "We are from Liban Geshe." Liban Geshe is said that they are less than 50 men, and were never seen two of them residing a place. My ancestor, a poet, was severely astonished by the clan they belonged to and said, "Anigoo lixdan boqol, tolkeey laba nin dheeraaday, miyaa Liibaan Geshe, caawa iga lib roonaaday, oo Lug iyo Leg baan rabaa lig isla soo siiyey." (Sawaqroon is larger than Liban Geshe as Sayyid Mohamed Abdulle Hassan said, "Sawaqroonba waa dad, markey socoto Xaafuun." I have never seen one individual from Liban Geshe, but Nuur Shire Osman who was a BBC correspondent in Puntland five years before was the only Sawaaqroon I have ever met).
Faaarax Oomar ; "Dhulkeyga wax la kala qeybiyo ka yar" in ay maanta ay diidaan somalilnimadii .
1. Aabayeelid li'ida goorta iyo goobta. Regardless of time and space.
2. Aadane gef lagama waayo. To err is human.
3. Aammusnaan waa oggolaansho barkeed. Silence gives consent.
4. Af daboolan waa dahab. Speech is silver, silence is gold.
5. Afkeennu waysu ammaan. Between you and me.
6. Akhri sadarrada dhexdooda. To read between the lines.
7. Ammin dumay dib uma soo laabto. Lost time is never found again.
8. Aqooni waa awood. Knowledge is power.
9. Aqoonla'aani waa iftiinla'aan. Learning is the eye of the mind.
10. Aragtida qaanuunka. The eyes of the law.
11. Awr hal waa loo tu’in karaa, ninse naag looma tu’in karo. Love cannot be compelled.
12. Ballandarro waa diindarro. A promise is a promise.
13. Baruur keliya baa baruuro qurmisa. One scabbed sheep infects the whole flock.
14. Baryaaye waa aadane, bixiyana Eebbe weeye. / Dadku waa dalbade, deeqfidiyahana Daa’inka weeye. / Talo maaha aadmigu Tuu uur jecleystee, Hadba waa Ilaahay Arrintuu hirgeliyaa. Man proposes but God disposes.
15. Beeni raad ma leh. Lies have short legs.
16. Beentaada hore runtaada dambe bay u daran tahay. A liar is not believed when he speaks the truth.
17. Bidaari sibiq bay kugu gashaa. Baldness comes up on you stealthily.
18. Budee inta birtu kulushahay. Strike while the iron is hot.
19. Caano uma kabbado. Make no scruple about smth
. 20. Cagta cagta u saar. Breathe down smb.’s neck.
21. Cagweynta ayaa gabyi. Money talks.
22. Calool dheregsani calool baahan kama naxdo. A man with a full belly thinks no one is hungry. / He that is warm thinks all so.
23. Cayaar carruureed. Child's play.
24. Cir kaa dheer, dhul kaa dheer. Between the devil and the deep blue sea.
25. Cunto-u-noole uun ha ahaannin, cunnadase ku noolaasho u quudo. Live not to eat, but eat to live.
26. Dabaggaalle timir gaariwaayay `qadhaadhaa!´ buu yiraahdaa. Sour grapes.
27. Daljirka Daahsoon. The Unknown Soldier.
28. Dantaa lagu ogaadaa naflaha, kii dir kuu xiga’e. / Baahida, dadka waad ku barataa. A Friend in need is a friend indeed.
29. Degdegsiinyo door ma dhaliso. More haste, less speed.
30. Diid ama ha diidin. Willy-nilly.
31. Dil waqtiga. Kill time.
32. Dux iyo dareen la’aan. A dry stick.
33. Dhagax qudha ku dil labo shimbirood. Kill two birds with one stone.
34. Dhammaan wixii dhalaala dheemman maaha. All is not gold that glitters.
35. Dhexdhexaadiye. Go-between
36. Dhex iyo dhexaad. Betwixt and between.
37. Dhibbaan eebo waa laga bogsadaa, dhaawaca carrabka aadanase lagama bogsado. One heals from a spear wound, but not from a wound from the human tongue.
38. Dhibla’aan dheefi ma timaaddo. He that will eat the kernel must crack the nut.
39. Dhurwaaga midka ciya iyo ka aammusa, ka ciya ayaa roon. Better the devil you know than the devil you don’t know.
40. Eebbow iga badbaadi sharka saaxiibbaday; nacabkayga aniga ayaa iska difaacaya. God defend me from my friends; from my enemies I can defend myself.
41. Fadhi-ku-dirir. An armchair fighter.
42. Falka iyo iswaafaji fekerka. To practice what one preaches.
43. Faras-hadiyo foolkiisa lama feydo. Don’t look a gift horse in the mouth.
44. Fool-ka-fool. Face to face.
45. Fuley geesi hortii buu dhintaa. Cowards die many times before their deaths.
46. Fursad munaasabad. Await smb.’s convenience.
47. Fursadda ugu horreysa. At one’s earliest convenience.
48. Gaalka dil, gartiisana sii. Give the devil his due.
49. Gacmo badan ayaa garabsiin hawl fududeeya. / Wadajir bay gacmuhu wax ku gooyaan. Many hands make light work.
50. Gacmo furan. With open arms.
51. Gacmo isweydaartay ayay galladi ka dhalataa. Friendship cannot stand always on one side.
52. Garaadyo laysu keenay ayay garasho ka dhalataa. Four eyes see more than two.
53. Garo naftaada. Know thyself.
54. Geel kolkii loo heeso, goroyo u hees. Speak a different language.
55. Geeriyi nin aanad garanayn iyo geeljire ayay ku wacan tahay. Death is a commonplace only when it happens to camel-herders and to people you don't know.
56. Gees lo'aad kulaylka ayaa lagu gooyaa. Make hay while the sun shines.
57. Gogol rag waa godob la’aan. A good conscience is a soft pillow.
58. Good iyo abeeso waxba isma doorshaan. Between two evils ’tis not worth choosing.
59. Guul ama geeri. Do or die.
60. Guulle haydin gargaaro! God bless you!
61. Habar fadhida legdin la fudud. Easier said than done.
62. Hadal calool baahan ma buuxsho. Fine words butter no parsnips.
63. Hadal daan la qabto ayuu leeyahay. A word spoken is past recalling.
64. Haddii kale. Or else.
65. Had iyo jeeraale ruux toosani ma jiro. No man is wise at all times.
66. Hadduusan qadhaadh jireen, miyaa la qiri lahaa malab? Who has never tasted bitter, knows not what is sweet.
67. Ha dhaafin, ha dhiteen oo dib haw dhigan hawl eegga ku dhawri! Procrastination is the thief of time.
68. Hadhuub caano daata, dabada ayaa la qabtaa. It is no use crying over spilt milk.
69. Hal aad nin ku baratay kaama luminnin. No great loss without some small gain.
70. Hawl aan laguu dirsannin dalaq ha soo orannin. / Hawl yeello. Mind one’s own affairs.
71. Heddeedii / heddiisii baa gashay. One’s time has come.
72. Huriweyto hooyada ikhtiraaca weeye. Necessity is the mother of invention.
73. Iga fog fadqalallo. Out of the woods.
74. Ilaahow, Adaa Qaaddir ah. God Almighty.
75. Indhahaaga oo shan ah. Under smb.'s nose.
76. Indholaawe illaawe ayaa dhaama. Better one-eyed than stone-blind.
77. In la waayo raagidda ayaa ka wacan. Better late than never.
78. Inta aadan falin ka fiirso. Look before you leap.
79. Isha ayaa u macallin ah. Speaks for itself.
80. Isha ka rid. Hit the right nail on the head.
81. Ixsaanka ehelka ayuu ka unkamaa. Charity begins at home.
82. Jidka ku dhac. Hit the road.
83. Ka aammusnaan mu’aamaraad. A conspiracy of silence.
84. Kol hadday wasaayad jirto, waddana waa jirtaa. Where there's a will, there's a way.
85. Kor muuqaal u hayn. Keep up appearances.
86. Kor waayeel waa wada indho. Old birds are not to be caught with chaff.
87. Kuma weeye kuma. Who’s who.
88. Kun iyo kow hawlood. A thousand and one.
89. Kutiri-kuteenno ayaa kadlaynaya. Rumours are going round.
90. Khayr wax kaama dhimmee, shar u toog hay. Hope for the best and prepare for the worst.
91. Labawajiile. Show a false face.
92. Labo daran mid dooro. Of two evils choose the least.
93. Labo oodafo iskama abaal weydo. Claw me and I will claw thee.
94. Lama halmaamaan. Second to none.
95. Lillaahi iyo laqdabo meel ma wada galaan. Straightforwardness and slyness cannot enter one and the same place.
96. Lumi waqtiga. Lose time.
97. Macaan midnimo ayaa leh. Union is strength.
98. Ma noola mana dhimannin. Neither dead nor alive.
99. Mannooge baa raxan leh, maquuste baa reer leh. / Hawlkarnimo waa hooyada hannaanka guusha. Diligence is the mother of success.
100. Mar la dage, digtoonaa. Once bitten twice shy.
101. Mar maaha. Time and again.
102. Masallaha dhulkiyo ciiddu waa, mahudhadaadiiye. East or West, home is best.
103. Meel siday u taallo ayaa loola yaallaa. Do at Rome as the Romans do.
104. Miro gunti ku jira, kuwo geed saaran looma daadsho. A bird in the hand is worth two in the bush.
105. Muunad cadow u ahe, waa dhalan nacab u ahe. An enemy to beauty is a foe to nature.
106. Naasnuujinta iyo naxdingelinta. The carrot and the stick.
107. Naga duw, Eebbow, aafaadka soconaya. God, save us from the present disasters.
108. Nimaad dhashay kuma dhalinnin. Your offspring are not your parents.
109. Nimaan dhididin ma dhergo. No sweet without sweat.
110. Nimaan shaqaysan shaah waa ka xaaraan. He that will not work shall not eat.
111. Nin daad qaaday xumbo cuskay. A drowning man will catch at a straw.
112. Nin dhintay kabahiisa ayaa dhaama. A living dog is better than a dead lion.
113. Nin waliba wuxuu yahay ayuu ku moodaa. Measure smb.’s corn by one’s own bushel.
114. Ninba meesha bugta isaga ayay belbeshaa. / Ninba meesha laga hayo, hay ama haabay. Every heart knows its own bitterness. / Everyone talks about the things on his mind.
115. Oofi ereygaaga! Keep one's word.
116. Qaanuun addeece. Law-abiding.
117. Qaanuunka qarjoogta. The jungle law.
118. Qalad qalad ka dabagee qallooc aan la saxin buu dhalaa. / Xumaani xumaan ma dhaqdo. Two wrongs don’t make a right.
119. Qalinka ayaa qoriga ka quwad weyn. The pen is mightier than the sword.
120. Qasad dhammaystirma waa marmarsiinyaha wasiilada. The end justifies the means.
121. Qayaxid daliileed. Burden of proof.
122. Qayblibaax. The lion’s share.
123. Ruux walbowba raaco danahaaga. Every man for himself and the devil take the hindmost.
124. Saafi. Simon-pure.
125. Sababtaas darteed. By the same token.
126. Samraa sed weyn hela. Everything comes to him who waits.
127. Sankunneefle maaha soorunnoole. Man shall not live by bread alone.
128. Sebi saancadde suxufinnimo bar. Teach one’s grandmother to suck eggs.
129. Sixinka ugu wacan safrad weeye. / Garow iidaankiis gaajo weeye. Hunger is the best sauce.
130. Shaki shafeecid shakhsi. Give smb. the benefit of the doubt.
131. Shakhsi aan is xushmaynnin lama sharfo. He that respects not is not respected.
132. Shayddaankuba farax kolkuu, shuush u toog qabine. The devil is good when he is pleased.
133. Shimbir waliba shimbirkeeda ayay la duushaa. Birds of a feather flock together.
134. Shinkeedii baa dhow. She is near her time.
135. Shulleyn ayaa shaafiyayn ka shiddo yar. Prevention is better than cure.
136. Waa wax fahamkoodu iga sarreeyo. It is beyond me.
137. Wadnaha ka qabo. Give somebody a hard time.
138. Waqtigu lacag weeye. Time is money.
139. Wararka suuqa. The talk of the town.
140. War iyo wacaal lagama hayo. Nothing is heard of smb.
141. Wasiilada dhammaystirka. Means to an end.
142. Wax qof dila ayaa qof kale dawo u ah. One man’s meat is another man’s poison.
143. Wax walbaayi waxay ku socdaan sidii loogu talaggalay. Everything is under control.
144. Waxaan naf lahayn. Next to nothing.
145 Af jooga looma adeego.
146 Af macaan, gacan macaan baa dhaanta.
147 Af wax cunay xishoo.
148 Abaal raaga rag baa leh.
149 Adduun waa hadhka labadiisa gelin.
150 Ama afeef hore lahow, ama adkeysin dambe lahow.
151 Ama buur ahaw, ama buur ku tiirsanow.
152 Amaano kugu raagtay yedaa baad moodaa.
153 Aqoon la´aani waa iftiin la´aan.
Doqonkii ogaadeen ahaa doolo laga qaadye.
Alaahu akbar eedaanku waa kaa afkiyo beene Ashahaaday gaalkuba waase ehelu naarkiiye Uubo weysa waan kugu arkaa Agab salaadeede.
Weyshaan u xiray reer Subeer wiil kafura waaye markay waa Tiraahdaba baqay wagac ka siiyeene.Wadkii dililahaa iyo imoode waramadiisiiye.
Alla may wadnaha joojiyaan waaxid baajira ee.
Cad hadduu carada kaaga dhaco amase cidoobo.
Caqli nimuu ku weyn yahay ma cuno calafka qaarkiise. Anigana caruuraha yaryari wa iga caynkaase.
Maxaan Aadan carab kala hadlaa caaqil baan ahaye
Waa lagu digtaa ruux hadduu kuu darraan jiraye Bal dayaay wadaadkii wakaas sii dabayshadaye
Nimankaan Haraadkiyo aqoon, hawdka mariddiisa, Kolay haber jeclo muuse tahay, waw handamayaane,Nin waliba haruub u toshiyo,haamo gooniya,Haweenkuna hadday doonayaan,inay hidiidaane.
Iidoor wagaash lahaa wabiga jeexsiiye
Nacasku waa i wiiqaye iidoor waanigii wadaye,waatii waddada aan ku riday, wagacda jiilaale,waa tii wadnaha aan u galay, sida wadaadkiiye, Oo waalidxoortaan ogaa wiish la caridaye
Waxaan oo habeeyaba reer tolkay oodda soo jebiye waa ku waas ardaayada dhigay idhanka toomoodde.
Bada gabay Ismaaciil miraa Buuni ku ahaaye.
Beyd uu akhriyey ma odhan,ya badala kaase.
.
Hal igalay sida ugaxa goray ha igu gaadhnaado.
Midhihii xujaalagu arkoo lagu xariimooye xuduntay fadhiisteen ninkii xaashay laba goore xeerada kacalo aniga wayga xaaraan e.
Ogadeenka noosoo gabyoow waa gar xaajaduye.
Mooyaa ka ciyey baad maqashay reerahaad maca wadaagteene. Waxaad maqashay Madhle iyo Gobley bay midho ku yaaliine Ogadeena midhihii ku guray mohoradiisiiye in aad Himirta muudmuud sataad mihindiseysaaye.
Koley aniga oo aan hawraarsan iyo haa ku odhanaynin, maxaad gacanta ii haysataa waa habeyn dumaye.
Saddexdiiba naag loogu maray oo lagu madoobeeyey, In muraayaddeedii jabtaan marag u haystaaye, Martabtay heshaa waa carmali magac ku yeedhaaye, Iga maarso yaan ina Calaay kuugu malaqsiine.
Naagahaan dhankii loo rogiyo dhinacna diidayne. Dheddigaanshahaa lagu arkiyo, dhiigga caadada e. Haddayan dhiilka caanaha lahayn, laguma dhaarteene. wax ka dhigan gobtii dhawrsataan, ceeb ka dhiidhiyine. Nin dhirbaaxo quudheed dugsaday dhaqayadeed maalye. Dhashaaday sugtaa xaajadaad dhawrataa abide.
Cayuun shaash leh oo wiilkii lahaa shaaha karinaayo Waayeelna xeeb uga shir tegey male Shirshooruuye Isagaan shaarublow Reer Isaaq shucub aan reebeene Shamal ay tuntaan iyo haween shuqulkii mooyaane, Sharba idin ma daareen haddaad shalay na dhaaftaane Daraan idin shiddeeyeenba waa naga shisheeyeene.
War bal Baaruuda foorari inaan kugu bogi waayo.
Nin la maagay aasaan midho yaraan lagu malaynaynin oo maansada ilaahay baroo macalinkeeda in ma dhoodho loo soo tirshaa wa macno la'aan
Hadii dherer wax taro naagahaa dhicin lahaa geele.Ayaba aabahood oo dhintey dhaxal ka waayaane
Hakaraamo seegina Habaar leygu kari waaye.
Ma mucaarad baan ahay hadaan xaqa ku maansoodo.
Bal Muxuu micneeyoo itaray ministerkaan doortey.
Waan idin masaafurin ilaa toban kun oo meyle
Makhsin baan idiin furi hadhuudh lagu masruuftaaye.
Dabkii lagu gubto faruhu kuma diraabaane.
Hitler baa u weynaa wiil arlada galiya hawl weyne isagaba meel haad ku cunay hubati loo waaye.
Sabool dhargaa nabada waa iskaga safaadaaye.
Ceydiga malaynee nin raga ceymo ma udiidney.
Waa digo hoostu nooshahay korkana degel lamoodaayo.
Waa maxay raga u Muhanayaa Meheradaan haystey.
Amba kama mahoobiyin tolkay maansadaa badane, masarna iyo kharduuna uma tegin mana masaafoonee, kamana mudannin sheekh ii marsha oo macarifo i dheere, Waan mihindisaye ii ma dhigin macallin yeedhsheeye, Waa shay maqaadiir ku yimid aan yar maamulaye,Sow duul masayr ugu dhinteen madadka lay siiyey.
Mahdabtaa Shanaad baan dajoo nala murmaysaanee.
Carabkii qoyani waa hadlaa, hey canjalafaynee in cadaalad sheekadu gashaan kaa codsanayaa.
Hadii geed la jaro oo gudumo looqaato oo barka sare la googooyaa waa wax gar weyne ma guntay ugu ursadeen kan dhacay waa gobkii Maxan ee.
Kadadii la ii qoray horteed in aan dhintaa kaafka kuma taale. Ha karaama seegina habaar lagu kari waaye.
Murti baan ka reeba Hadha iyo Anigu maahmaah'e
Miisaan hadaan hadal lahayn aa macno la'aane.
Geesigii tilmaanaa marbaa fulay u tookhaaye. Nin tabiino kuu guri jiraa kuu talaal noqone. Niman adiga kugu toosin baa kuu takhaashumiye.
Asteexiyo wanaag iyo ninkii ilindi kuu keeni. Ummuurtii aad leedahay ninkii kuu ebyoonahay
Aduunka iyo Aakhiro ninkii aslaaxaahaya. Ninkii maalintaad iilan tahay aano kugu jiidin.Itaal xumana aan kaaga tegin, sow ikhwaan ma aha.
Eebow nin goba baan ahoo guni rifaysaaye
Maandhow ixsaan lagama tago eed hadaad faliye.
Ma cirkaa lagayn oo dhulka laga gawdiidsan geydhooy maraakiib miyaa gurada loo saari.
Adaa Koofilow jiitayaan, dunida joogayne
Adigaa jidkii lagugu wici jimicla'aaneede
Jahannama la geeyow haddaad aakhiro u jihato
Nimankii jannow kacay war bay jirin inshaalleye
Jameecooyinkii iyo haddaad, howhartii aragto
Sida Eebbahay kuu jirrabay mari jawaabteeda.
Mar haddaan wadaad aayad diin, ila ekeynaynin.
Amaan aniga lay oran karayn, tanu ahaan mayso.
Allow yaa af lama daaliyee, iga asluubeysta
Wax walba wow hurayaa ninkii ii walaal noqone.
Ninka yiri wax baan gani anoo,gol iyo cayn jooga.
Ee yiri badii garacad baan, gudub u weydaarin.
Godka lagu cadaabyow muxuu, go'uhu been sheegay.
Danbiguu falaayaa Uweys loogu dowgalayeCandho dogoble goortaan dillaa roobku noo da’aye
Sargaalka iyo Hindiga waa dilaan uma sujuudaane Surkana waa ka gooyaan dadkii saaxirka ahaaye Soomaalidii uma turaan saaruqa ahayde
Cudud ma leh col kula weerar gala ciidan iyo xooge. Inkastey cid kuu soo diraan waa cidloo kale. Caloosha iyo madaxay sidii dumar cantuugaane.Maandhoow cayaayirka iga daa Carabi waa naage
Qab qab dhaafay baa laba qabiil, qaran ku weydaaye
Haabiilba Qaabiil markuu, qoonsaduu dilayee.
Rag kaa faqay rafiiq nimad tihiin talo lagaa reebay Meel aan lagaa rabin indhaha lalama sii raaco Layskuma ridaan rido haddaan ruuxu ku eryaynin.
Aakhiro raggii tagey haddan Eebbe ka aqoodo Inna arri jireed iyo nimaan habarti awr goynin Sow waxaan illawaba nin xumi ima ogaysiiyo.
Aboodigu ma lalo garab hadduu iin ku leeyahaye. Orod uma holodo ooglihii adhaxda beelaaye.
Bus xagaa ah jiilaal baryaday qaranka oo biifay. Barqin doog leh nayluhu gugay banana rooraane. Lag baruur leh bowdiyo shanshiyo badhi hadduu waayo. Baraar habartii loog kama furtoo gowrac kama baajo
Baajiri jarkeed waa bukurin laba bikuuroode. Binjaday lahayd saan hadday ugu bilkaynayso. Buluskii biyaha ceel ma sido mana baqool daayo
Geeluba ugaasoow hadduu ayda miranaayo. Abeerkiisa naaxiyo hadduu aaranku is waayo. Isaguba ma kala aamusee waysu ololaaye. Haddaan ina adeereey ku idhi sowma urugootid.
Nin anbaday halkuu aaday waa ula e
koonaaye. Anigoo arkaayaan wadada Erogoo maraye. Abtirsiimadii
baa ihoday Adan Carabowe.
Ayaan iyo labo wax kabadan eregtu
waax ceebe nin amaano necebbaan ahay oo iguma aameene.
Amarkii Ilaah iyo wakhtigu waa wax kaa adage.
Luqmo dheerahaan helay hadday laqanyo kaa hayso Anigguba markaan kaa lal maday iima lood samine Lubigii walaalnimo ninkii laalay baad tahaye. Gablan lexo jecloy waa wiixii lumiyey Ayjeexe
Idin bacasa awrkay dhashiyo, aarankay wadatay.
Asxaabihii horaba, way ku intifaaceene.
aakhiro ninkaan geel lahayn, lama ammaanayne.
Maxaan idinla awlaadsadaa awgayoow,awr ma dhaansado e
Haddaan gabaygu uurkoo bukiyo, arami kaa keenin Amaan olol xanuun iyo jacayl,kugu ikbaarayni.Afkuu baad ka leedahee tixuhu, arar ma yeeshaane.
Ragoow kibirka waa lagu kufaa kaa hala ogaado.
Hadii reerka neef laga Ajalo Waa Abaar kulule Adimda Hadii ley karshoon Awlalada laasto In aan Adarka kula Fuuqsada waa Asluubxumo'e maxaad Fuudka ii soo Ag dhigi ma ihi iidoore.
Hadaan Anigu Odayoobey oo Anafadii daayey oo Ashaahado mooyee eebo ridi waayey Alaa igu og in aan aabahaa cidu u aarayne .
Kugu xiiqay sidaan kuulahaa xaaxayahay toose, xaguun labada daarood ku daran hays xakabin meele.
Inta kaamil kooriyo kudkiyo kiisku daba joogo Walee Geel nin koolkooliyow kabaradaa dhaanta.
Inkastuu dhabcaal go'an yahuu kuu dhadhamo diido Isagoo dharaar maqan koluu dumar wax kuu dhiibo. Dhan aad uga dhacdaba maal tolkaa waad dhadhamisaaye Waa dhaawac kugu yaal bahdaa dhaqasho weydaaye.
Geenyada la fuulaan xaday iyo gabadha iimowday.
Haddaad moodey in keligaa uu gubaayo jiillaalku Sangihii garbaha waynaa geed ka kici waaye wakaa gooni daaqii habsadey gubaddii hawde.
Aniga oo arkaayaa faraha laygu iibsadeye.
Ha fur furin dermada la iga waa ina fadhiistaaye.
In kastuu kallaho ama kabtiyo ama kur dheer fuulo bad kalluun ku jira koley kutahay amase koob shaaha kulligood adoomaha rabbow qeybshay kimistiiye Nin waliba waxii loo katibay waa la kulansiine Nina inaanu soo kororsanayn kaa hala ogaado
Waxba habar jeclada aan makalay, haw makaabbirine,Shan qolaa mataanaha ka jaban, maxamedkiiniiye. Madmadoobayaal oo dhan baan, loo muraad qumine, Waa muusanow iyo baroor, maansadaad tidhiye,Maadhiinka nimankaan la dhacay, miidha Habar Yoonis, Magta geedquwaax lagu xukumay, waa rag kaa maqane, Ma mardaaddi bay kaa jiraan, muuqan mahayane? Mise waa kuwii lagu mudmuday,maqasha daaqeeda?
Anna waxaan la xoodnaa shalay, iga xayuubsheene, hadba waxaan la xarakaadayaa,waa xogtaan helaye, waa kaa jirkaygii xugnaa,soo xankaakubaye,xoonkii shinnida quudayoo,xoon bax oranaayey,aan xababarshiyo awlallada,cidi la xaalaynin,xawliga durduradaan ka biqi,xeeb inaan tago e,xaaladooda niman baa qarshooy,xani ka raacdaaye,xuurtiyo waraabaha miyaa, xalay ducaynaayey
Nin darxumi waa reerkooda doc uma dhaafaane. dadka kugu diryaa iyo af xumo kugula dulmeeryaaba sidii laba dumar ah oo lawada qabuu kuula diriraaye.
Magligaad afaysaa ku goyn muruqa Yawloowe.
Xasan iyo Xuseen sidood annoo la ii xanbaarayo iyo hadoo gadhkii iyo xaadii ayga ka cadaday. Xabad iyo dilbay noo ahayd reer Xirsi Cimaanne.
Waa nimankaas Higlada quuta iyo heeligaa bariye halalacdii miyeydaan arkeyn hunuga dhiigiisa.
Lama siisan karo xoolo kale, sidigta dhaameele
waxba yaan surweel midab leh iyo,
saacad lay xirane Sicirka dunida geeleennu waa,
ugu sarreeyaaye,
Soomaaligii diidanow waad silloon tahaye
Waxba yaanu xeerkay i marin xoolona i siine
Xaashee nin libin kaa xistiyey xumihi waa yaabe
Dumarkuba xublada foosha way xanaf wareeraane Balse inay xusuus daran yihiin xaylka kale mooge
Wax libaaxu dhacadiidiyaa gool u dhays bidaye Goortuu dhergaabuu dugaag ugu dhawaaqaaye Ragbaa libinta maantuu dharqado dhaata abidkiise Isagoo dhantacay faarax nuur dhuda ma luuqeeyey
Haddaad ficil hinaasiday asaad hilin kari weydey Ma afkaad ku hawl bixi cidlaad ka hanjabaysaaye
Gabadh waliba waa hooyadeed tay u gurataaye Goonbaartu waxay caasidaa midaanay gaadhayne Ma gudboona gaarida sare iyo gibirta naaxdaaye
Cankabuudka caaradu xidhee lagu cayaaraayo iyo wiil cartiis qaba intuu amar la ceeryoomay Cindallaahi waa siman yihiin waana laba cayne
Haddey boogi kugu taal, ninkale tiisu kaa dedane.
Haddaad adigu tuur leedihiyo, tootir iyo qaallo.
mid kaleeto inaad toosisaa waa tu aan dhicine.
Dhibaatiyo adoo gaajo qaba, dhaxanta jiilaalka.
Dhoor caano laga soo lisoo, yara dhanaanaadey.
Nin dhadhamiyey waa garanayaa, dhul ay qaboojaane.
Goortaad dhantaa baa jidhkaba, dhididku qooyaane
sayidkii cishqiga fuuliyo caliba soo gaadhye
Carruurtay sideen ciirshe meesha iyo Nebigiiye
Cidla lagama beermeen dadkoo cudud waaxida ahe
Waxba qaarba cayn looga dhigay ha iscajabiyaane.
Allhayoow nin ii daran maxaan daafta hore seexshay. Nin i daaqsanayaana maxaan daafidow kariyey.Jidhku nimaan doonayn maxaan hadalka deeeqsiiye
Ma degdego xaajada maxaan rag u dulqaad yeeshay.
Sagalkii guduutaba miyaan sarar hayaa buuran
Soomaali rubuceed miyaan siin karaa hilib wan
Aduun yadan sidii luqunta diin laabatiyo hooya Goortii an laacaba haddii layga lalinaayo. Oo ayan lugi lug ii raacahayn ma aniggaa laylyi.
Cirku waa daruuraynayaa gooru di'i yaa og. Waa la ii dardaar werinayaa darajaday yaa og. Anigiyo daraawiish midkii dhiig ka di'i yaa og.
Hadii aannan subuubaha ku bixin siriqda layqoolay, maxaa aniga iyo seediyaday saancad kala haysta.
Hadalba waxaan isga dhaafay oo aan haabkiiba ugooyay hooyaday kuway dhashay iyo Hiirad baa inacay e.
Gidigeeda Soomaalidaa guudka ka islaan dheh. Gun markaad u sii fiirisana gaalo taag daran dheh.
Nabi Muxamed baa loo jeclaa jaah mar la arkaaye (csw)
Isagana waxaa lagu jirabay inuu jihaadaaye
Idinkuna xornimo saa jirtaad jiif ka damacdeene
Waxaa murugo iyo qoomamiyo maanqashiyo ciil leh. Maskax iyo garaad iyo wixii muruqba kaa liita. Markuu adiga sharaftaad mudnayd kaa maroorsado e
Naftu inay maqnaato iyo inay mahad ku noolaato. Maaweelis weeyaan haddii mid u dhexeeyaaye
Wallee in ayna laakiin ahayn laydha socotaaye. Libin baa dhow ruuxii jihaad laabta ku hayoowe
Soomaalina macnaa lagu yaqaan meel ay joogtaba e. Oo waa hiddaha noo macaan malab siddiisiiye. Mar kastana ma moogaano ee wuu naga dhex muuqdaaye
Waraabaha ku ruugaaya iyo aar ku raamsanaya
Sidday kuugu kala roon yihiin maad u kala reebtid
Ninkii rodolna miisaama ee kiilo raajiciya
Ee raasamaalkuu helaa rubuc ka hooseeyo
Xisaabtaa inuu dib u rogrogo sow ra'yigu ma aha
Danbaaburiyo gaaraabidhaan fiid is daba yaacay. Danbas iyo wax nool kay yihiin daa'imaan garane. Dab iyo qiiqna waan kala aqaan saa duqbaan ahaye
Qof walaalkii gaday meel shishaa laga ganaaxaaye. Gacal uu xigaalkood hagraday gocosho dayn waaye
Allaa faxane faroweey haddan kugu filaan waayey. Nin fadeexad neceb baan ahoo waan ku furayaaye.
Lix halkaa ku joogtaan dagaal laabta ka ogaada
Luquntana haddii laydin jaro lugaha meermeersha
Ramadaan ninka soomay,
Oo soddonkeeda idleeye. Iyomaqaayad mid rudaaya.
Oo hadba rooti karaaneIsma raaci karaane.
Alloow yaa kala reeba
Ma mooyaan kuu tumay Habar Jeclow, gun waa loo mashxaradaaye, ma libin aydaan lahayn baan idin mihiibsiiyey.
Ninba maalin baa loogu iman maxashadiisiiye.
Qoladay markaa haysataad kaga maqnaataane Xaasidnimada maarowday waydiin macaan tahaye.
Dillaal saylad ku raagey, xadhiguu la raftaa.Rubbiyadaan sarrifnayni, kiishadday rafataa.Awrkii heeryo ridaa, haamuhuu ku raftaa
Ruuxa biilka waayana,hilibkuu la raftaa
Nin Qalbi la' Quraan kii u dhigay,Qaaf dheh ku harradye.
Qayrkii ka hare waa ninkii qalay walaalkiise.
Kutubada sidii lagu qarriray,qiil la'Aakhiro.
Halbawlaha suntii idin jartaad hinif ka siiseene
bahashii khalqiga heemisaa loo hadoodilaye
heerkaa intay taagan tahayoo kala higoonayso
anuunbaa u hinqanayee wanaag uma hilawdaan.
Dul iyo hoosba waan ugu dhigaye, waa dix-dhagaxeede
Anuunbaa damqanayee dheguhu, uma daloolaane
Dadkaan la hadlayaa baan lahayn, dux iyo iimaane
Bal inay dalfoof tahay caqliga, dooni laga saaray
nin qabyaalad heensaynayaa guul ma haybsado e
© 2003 golkhatumo.com ( webdesign Ahmed Hassan Aden)
Hala rooro run mooday
Waxaa la yiri (Awoowga aan wax horumar ah qaban intuu noolaa, awlaadiisu waxay ka dhaxlaan inay caayaan Awowgii wax qabtay).
‘Libaax laba raqood lagama wada kiciyo’ (‘Do not attempt to make a lion
surrender two carcasses.’)
Habar Yoonis, having lost the Presidency, now contested their allocation. A Somali proverb described their mood:
The Hargeysa Peace and Reconciliation Conference, October 1996-February 1997
The Hargeysa Shir-beeleed signalled the formal conclusion of the 1994-6 war. Like Boorame
the conference employed the Beel system of representation to work out a new power-sharing
formula – one that addressed the grievances of the opposition, particularly the Habar Yoonis
among the Garxajis19. This conference also benefited the minorities. The Habar Yoonis clan
gained five more seats in Parliament. Cigaal also gave them four cabinet posts and several
assistant ministerial posts. The Madigaan, Akisho, Abba-yoonis, Gurggure, Jibraa’iil,
Gahayle, Gabooye and the Carab minority clans who were not represented at Boorame, were
given representation in the parliament through the addition of nine new seats.
Hosting a hot tea as Somali traditional way of life spells, he said to them "I tend to suppose that you are Majeerteen. Are you from Omar Mohamud or Osman Mohamud?" Cogitating a response of Omar or Osman, they conversely and rigorously said, "We are from Liban Geshe." Liban Geshe is said that they are less than 50 men, and were never seen two of them residing a place. My ancestor, a poet, was severely astonished by the clan they belonged to and said, "Anigoo lixdan boqol, tolkeey laba nin dheeraaday, miyaa Liibaan Geshe, caawa iga lib roonaaday, oo Lug iyo Leg baan rabaa lig isla soo siiyey." (Sawaqroon is larger than Liban Geshe as Sayyid Mohamed Abdulle Hassan said, "Sawaqroonba waa dad, markey socoto Xaafuun." I have never seen one individual from Liban Geshe, but Nuur Shire Osman who was a BBC correspondent in Puntland five years before was the only Sawaaqroon I have ever met).
Faaarax Oomar ; "Dhulkeyga wax la kala qeybiyo ka yar" in ay maanta ay diidaan somalilnimadii .
Abwaankii Waddaniga ahaa ee Faarax Nuur ARAP DIR
Gabaygan wuxu Abwaanku tiriyey waagii Gaaladii Yurub
ka soo gooshtay ay geyiga Soomalida qaybsanaysay.
Wuxu Abwaankii Waddaniga ahaa ee Faarax Nuur
(Ilaah ha u naxariistee) ku guubaabinayaa Ummadda
Soomaaliyeed in aan la aaminin Gaalka sidii uu Eebbe
Inna faray. Wuxu abwaanku ku bilaabayaa in astaamihii
Aakhiru-Samaanku ay ifafaalahoodii muuqdaan;
Ingiriis Axmaariyo Talyaan wey akeekimiye
Arligaa la kala boobayaa nin u itaal roone
Anse ila ah aakhiru Sabaan iligyadiisiiye
Orgigaa riyaha taadaxoo oodda faaliga e
Waa duni hablihii loo ogaa aqalka diideene
Anse ila ah aakhiru sabaan iligyadiisiiye
Waa duni la kala iibsaday oon nala ogeysiine
Waa duni akhyaartii go'day oo aaran soo hadhaye
Waa duni ninkaad aamintaa kuu abees yahaye
Anse ila ah aakhiro sabaan iligyadiisiiye
Waa duni xaqii la arkayaa la arjumayaaye
Waa duni Akhyaartii lahayd iib ku doon tahaye
Anse ila ah aakhiro sabaan iligyadiisiiye
Afka iyo adduunkaa hadloo oodan? sadarkiiye
Ninka gacanta midig oodan tahay laga ilroonaaye
Anse ila ah aakhiro sabaan iligyadiisiiye
Nimanyahow bal daya xaajada lala aguugaayo
Odayaashan loo yeedhay ee la anfac siinaayo
Asxaabihii bayna yidhi gaal ha aaminine
Haddaa niman Islaamiyo tihiin aadan faracdiisa
Oo aydnaan Ilaahay ka go'in hayna oodina'e
Hadduu Awrka dooxada ku furo eel kalaa xigiye
Inaga Daaya yaynaan ku dhicin bahal Afkiisiiye
ka soo gooshtay ay geyiga Soomalida qaybsanaysay.
Wuxu Abwaankii Waddaniga ahaa ee Faarax Nuur
(Ilaah ha u naxariistee) ku guubaabinayaa Ummadda
Soomaaliyeed in aan la aaminin Gaalka sidii uu Eebbe
Inna faray. Wuxu abwaanku ku bilaabayaa in astaamihii
Aakhiru-Samaanku ay ifafaalahoodii muuqdaan;
Ingiriis Axmaariyo Talyaan wey akeekimiye
Arligaa la kala boobayaa nin u itaal roone
Anse ila ah aakhiru Sabaan iligyadiisiiye
Orgigaa riyaha taadaxoo oodda faaliga e
Waa duni hablihii loo ogaa aqalka diideene
Anse ila ah aakhiru sabaan iligyadiisiiye
Waa duni la kala iibsaday oon nala ogeysiine
Waa duni akhyaartii go'day oo aaran soo hadhaye
Waa duni ninkaad aamintaa kuu abees yahaye
Anse ila ah aakhiro sabaan iligyadiisiiye
Waa duni xaqii la arkayaa la arjumayaaye
Waa duni Akhyaartii lahayd iib ku doon tahaye
Anse ila ah aakhiro sabaan iligyadiisiiye
Afka iyo adduunkaa hadloo oodan? sadarkiiye
Ninka gacanta midig oodan tahay laga ilroonaaye
Anse ila ah aakhiro sabaan iligyadiisiiye
Nimanyahow bal daya xaajada lala aguugaayo
Odayaashan loo yeedhay ee la anfac siinaayo
Asxaabihii bayna yidhi gaal ha aaminine
Haddaa niman Islaamiyo tihiin aadan faracdiisa
Oo aydnaan Ilaahay ka go'in hayna oodina'e
Hadduu Awrka dooxada ku furo eel kalaa xigiye
Inaga Daaya yaynaan ku dhicin bahal Afkiisiiye
GADABUURSI DIR TREATY WITH BRITISH EMPIRE : AWDAL KINGDOM
THE GADABURSI TREATY
(Concluded with the British authority, in December 11, 1884 )
We, the undersigned Elders of the Gadabursi tribe, are desirous of entire into an agreement with the British Government for the maintenance of our independence, the preservation of the order, and other good and sufficient reasons.
Now it is hereby agreed and covenanted as follow:
Article I
The Gadabursi tribe do hereby declare that they are pledged and found never to cede, sell, mortgage or otherwise give for occupation, save to the British government, any portion of the territory presently inhabited by them or being under their control.
Article II
All vessels under the British flag shall have free permission to trade all ports and places in the territories of the Gadabursi tribe.
Article III
All British subjects, residing in, or visiting, the territories of the Gadabursi tribe, shall enjoy perfect safety and protection and shall be titled to travel all over the said limits under the safe conduct of the elders of the tribe.
Article IV
The traffic in slaves throughout the territories of the Gadabursi tribe shall cease for ever and the Commander of Her Majesty's vessels, or any other British Officer duly authorised, shall have the power requiring the surrender of any slave, and of supporting the demand by force of arms by land and sea.
Article V
The British Government shall have the power to appoint an agent or agents to reside in the territories of the Gadabursi tribe, and every such agent shall be treated with respect and consideration and be entitled to have for his protection such guard as the British Government deem sufficient.
The above written treaty shall come into force and have effect from the date of signing this agreement.
In token of the conclusion of this lawful and honorable bond, Iama Roblay, Mohamed Ali Balol, Ilmee Warfah (Ughaz' son), Rogay Khairi, Waberi Idlay, Roblay, Warfah, Doaly Dilbad, Amir Egal, Gaylay Shirwah, Warfah Roblay, Yunus Boh
and
Major Frederick Mercer Hunter, the former for themselves, their heirs and successors, and the latter on behalf of the British Government, do each and all in the presence of witnesses affix their signatures, marks, or seals at Zaila on the eleventh day of December one thousand eight hundred and eighty-four, corresponding with the twenty-fifth of Safar one thousand three hundred and two.
(Signed) F. M. Hunter, Major,
Bombay Staff Corps
Signed in presence:
(Signed) Percy Downes,
First Grade Officer, I. M.
(Signed) Dufferin,
Viceroy and Governor General of India
This agreement was ratified by the Governor General of India in Council at Calcutta on the twentieth February one thousand eight hundred and eighty-five.
(Signed) H. M. Durand,
Officiating Secretary to the Government of India, Foreign Department
Fort William,
The 25th February 1885
AWDAL THE KINGDOM OF THE DIR SAMAROON GADABUURSI
As the direct descendants of Awdal (formerly Adal Empire) inhabitants, the Samaroon people, well known as Gadabursi, are the citizens of Awdal. Despite the so-called SomaliLand Administration who wants to govern the North Regions of the former Somalia, the people of Awdal and the local authority are commited to the creation of an autonomous State of Awdal, the Northern region of the former Somalia. The people of Awdal are well known not only by the bravery, discipline and courage of their ancestors who were the rulers and the leaders of the entire East Africa, centuries ago but also, by their civilization and the consciousness of the existence of their Nation. In fact, the name Gadabursi derives from "Gado Birsi", which means expansion of land. From the 13th century up to about the 19th century, before the arrival of the British Empire, the people of Awdal were true freedom fighters. During that period of time, they have been through many conflicts and wars against the Abyssinians, the Galas and they even fought against the Portuguese. Without going into the detail of the history of that period of time in this section, let me briefly highlight one of the well-known freedom fighter who left his mark; Ahmed Guray.
Born in 1506 at Hubat located between Harar and Galdaysa, Ahmed Guray lost his father when he was still a child and, an employee of his father adopted him, treating him as his only son. Many years later, Ahmed married Baati, the daughter of the king of Zeyla, named Mahfud. With the help that he received from king Mahfud, Ahmed Guray formed a strong army to fight against the Kingdom of Harar and defeated King Abubakar of Harar. The first battle of Ahmed Guray was in fact a long waited conflict in order to get back the Region of Harar and to free the Somali people living in that region. After having defeated the throne, the brother of Ahmed Guray had replaced King Abubakar. Indeed, the inhuman ruling of that Kingdom has been changed and the people got back the joy of the live and freedom with justice. During the following years, Ahmed Guray prepared his troop to a more bigger conflict, once again to fight for the freedom of the people of the region. This time Ahmed had to confront the Abyssinians, in order to bring down their taxation ruling and their discriminatory policy against non-Abyssinian. He formed a coalition of Somali (mainly Gadabursi) and Afar people, whom were the most discriminated that the Kingdom of Abyssinia was forcing and imposing unjustifiable taxation rules. In 1535, Ahmed Guray conquered ¾ of the Abyssinians land and, at the age of 35, he became the Emperor of Abyssinia. At that time Ahmed came back to Harar, where he established his Kingdom and he was nominated the Emperor of Abyssinians, Somali and Afar people and, he created a centralised government and putted in place regional states.
As the history teaches us the reality of the past, we can find among the Samaroon people, as we do in other Somali ethics, a lot of great individuals who stood up for the freedom of their people and the dignity of their nation. The Gadabursi are civilized people, who are conform with the practices of their patriotism, respect the environment of their land and follow the changes relative to the time. Saying that, the Samaroon people are well known by their dedication to the education and business. Let me remind you that in the 1800 when the British Empire came to the East Cost of Somalia, they found civilized people who were doing business the way the western countries were doing it, from coast to coast and, from China to Central Africa. Indeed, that people were Samaroon, our ancestors. Soon, the British government sent its own business people in mission to that land, in order to understand and interact with the local people. Dear readers, let me refer you to the *Gadabursy Treaty that the authority based in Zeyla, Awdal at that time, signed with the British Empire, in 1884. In fact, this treaty tells us that the Gadabursi people were not dominated easily by the British but rather, they created a kind of business partnership with the British authority.
Nowadays, a priority for the people and the local authority of Awdal is strengthening the security situation of the northern regions of the former Somalia. Actually, while this people is working hard to keep the peace alive, improve prosperity and revitalise the socio-economic of the region by creating micro-economic business, the so-called SomaliLand Administration is engaged to disrupt the social live of the entire region. In fact, almost a decade after the collapse of the former centralised Somali State, Awdal has become a haven of peace in a conflict ridden the Horn of Africa. Unfortunately, this reality has yet to be recognized by the international communities, wrongly informed by an international media that focuses entirely on the inter-clan militia violence in central and southern areas of Somalia.
The Dir and the Alliance group (formerly known as "minorities") handed in lists of their nominees on Tuesday, after two weeks of political haggling. The Dir have been allocated 44 seats as one of the four main clan groupings. It comprises three northern Somali sub-clans - the Issak, Gadabursi and the Issa - and a cluster of southern sub-clans known as the "southern Dir". The Dir of northwestern Somalia, encompassing the self-declared state of Somaliland, have been given 22 seats, with the rest divided out between the Gadabursi and the smaller clans. The Allied group have shared out their 24 seats among very diverse representatives, including craftsmen, Bantu-speaking farmers and merchants of Arab and Persian origin. An arbitration committee established to help break the deadlock over the last two weeks, is reported to be continuing its work with the other major Somali clans: the Darod, the Hawiye and the Digil-Mirifle.
(Concluded with the British authority, in December 11, 1884 )
We, the undersigned Elders of the Gadabursi tribe, are desirous of entire into an agreement with the British Government for the maintenance of our independence, the preservation of the order, and other good and sufficient reasons.
Now it is hereby agreed and covenanted as follow:
Article I
The Gadabursi tribe do hereby declare that they are pledged and found never to cede, sell, mortgage or otherwise give for occupation, save to the British government, any portion of the territory presently inhabited by them or being under their control.
Article II
All vessels under the British flag shall have free permission to trade all ports and places in the territories of the Gadabursi tribe.
Article III
All British subjects, residing in, or visiting, the territories of the Gadabursi tribe, shall enjoy perfect safety and protection and shall be titled to travel all over the said limits under the safe conduct of the elders of the tribe.
Article IV
The traffic in slaves throughout the territories of the Gadabursi tribe shall cease for ever and the Commander of Her Majesty's vessels, or any other British Officer duly authorised, shall have the power requiring the surrender of any slave, and of supporting the demand by force of arms by land and sea.
Article V
The British Government shall have the power to appoint an agent or agents to reside in the territories of the Gadabursi tribe, and every such agent shall be treated with respect and consideration and be entitled to have for his protection such guard as the British Government deem sufficient.
The above written treaty shall come into force and have effect from the date of signing this agreement.
In token of the conclusion of this lawful and honorable bond, Iama Roblay, Mohamed Ali Balol, Ilmee Warfah (Ughaz' son), Rogay Khairi, Waberi Idlay, Roblay, Warfah, Doaly Dilbad, Amir Egal, Gaylay Shirwah, Warfah Roblay, Yunus Boh
and
Major Frederick Mercer Hunter, the former for themselves, their heirs and successors, and the latter on behalf of the British Government, do each and all in the presence of witnesses affix their signatures, marks, or seals at Zaila on the eleventh day of December one thousand eight hundred and eighty-four, corresponding with the twenty-fifth of Safar one thousand three hundred and two.
(Signed) F. M. Hunter, Major,
Bombay Staff Corps
Signed in presence:
(Signed) Percy Downes,
First Grade Officer, I. M.
(Signed) Dufferin,
Viceroy and Governor General of India
This agreement was ratified by the Governor General of India in Council at Calcutta on the twentieth February one thousand eight hundred and eighty-five.
(Signed) H. M. Durand,
Officiating Secretary to the Government of India, Foreign Department
Fort William,
The 25th February 1885
AWDAL THE KINGDOM OF THE DIR SAMAROON GADABUURSI
As the direct descendants of Awdal (formerly Adal Empire) inhabitants, the Samaroon people, well known as Gadabursi, are the citizens of Awdal. Despite the so-called SomaliLand Administration who wants to govern the North Regions of the former Somalia, the people of Awdal and the local authority are commited to the creation of an autonomous State of Awdal, the Northern region of the former Somalia. The people of Awdal are well known not only by the bravery, discipline and courage of their ancestors who were the rulers and the leaders of the entire East Africa, centuries ago but also, by their civilization and the consciousness of the existence of their Nation. In fact, the name Gadabursi derives from "Gado Birsi", which means expansion of land. From the 13th century up to about the 19th century, before the arrival of the British Empire, the people of Awdal were true freedom fighters. During that period of time, they have been through many conflicts and wars against the Abyssinians, the Galas and they even fought against the Portuguese. Without going into the detail of the history of that period of time in this section, let me briefly highlight one of the well-known freedom fighter who left his mark; Ahmed Guray.
Born in 1506 at Hubat located between Harar and Galdaysa, Ahmed Guray lost his father when he was still a child and, an employee of his father adopted him, treating him as his only son. Many years later, Ahmed married Baati, the daughter of the king of Zeyla, named Mahfud. With the help that he received from king Mahfud, Ahmed Guray formed a strong army to fight against the Kingdom of Harar and defeated King Abubakar of Harar. The first battle of Ahmed Guray was in fact a long waited conflict in order to get back the Region of Harar and to free the Somali people living in that region. After having defeated the throne, the brother of Ahmed Guray had replaced King Abubakar. Indeed, the inhuman ruling of that Kingdom has been changed and the people got back the joy of the live and freedom with justice. During the following years, Ahmed Guray prepared his troop to a more bigger conflict, once again to fight for the freedom of the people of the region. This time Ahmed had to confront the Abyssinians, in order to bring down their taxation ruling and their discriminatory policy against non-Abyssinian. He formed a coalition of Somali (mainly Gadabursi) and Afar people, whom were the most discriminated that the Kingdom of Abyssinia was forcing and imposing unjustifiable taxation rules. In 1535, Ahmed Guray conquered ¾ of the Abyssinians land and, at the age of 35, he became the Emperor of Abyssinia. At that time Ahmed came back to Harar, where he established his Kingdom and he was nominated the Emperor of Abyssinians, Somali and Afar people and, he created a centralised government and putted in place regional states.
As the history teaches us the reality of the past, we can find among the Samaroon people, as we do in other Somali ethics, a lot of great individuals who stood up for the freedom of their people and the dignity of their nation. The Gadabursi are civilized people, who are conform with the practices of their patriotism, respect the environment of their land and follow the changes relative to the time. Saying that, the Samaroon people are well known by their dedication to the education and business. Let me remind you that in the 1800 when the British Empire came to the East Cost of Somalia, they found civilized people who were doing business the way the western countries were doing it, from coast to coast and, from China to Central Africa. Indeed, that people were Samaroon, our ancestors. Soon, the British government sent its own business people in mission to that land, in order to understand and interact with the local people. Dear readers, let me refer you to the *Gadabursy Treaty that the authority based in Zeyla, Awdal at that time, signed with the British Empire, in 1884. In fact, this treaty tells us that the Gadabursi people were not dominated easily by the British but rather, they created a kind of business partnership with the British authority.
Nowadays, a priority for the people and the local authority of Awdal is strengthening the security situation of the northern regions of the former Somalia. Actually, while this people is working hard to keep the peace alive, improve prosperity and revitalise the socio-economic of the region by creating micro-economic business, the so-called SomaliLand Administration is engaged to disrupt the social live of the entire region. In fact, almost a decade after the collapse of the former centralised Somali State, Awdal has become a haven of peace in a conflict ridden the Horn of Africa. Unfortunately, this reality has yet to be recognized by the international communities, wrongly informed by an international media that focuses entirely on the inter-clan militia violence in central and southern areas of Somalia.
The Dir and the Alliance group (formerly known as "minorities") handed in lists of their nominees on Tuesday, after two weeks of political haggling. The Dir have been allocated 44 seats as one of the four main clan groupings. It comprises three northern Somali sub-clans - the Issak, Gadabursi and the Issa - and a cluster of southern sub-clans known as the "southern Dir". The Dir of northwestern Somalia, encompassing the self-declared state of Somaliland, have been given 22 seats, with the rest divided out between the Gadabursi and the smaller clans. The Allied group have shared out their 24 seats among very diverse representatives, including craftsmen, Bantu-speaking farmers and merchants of Arab and Persian origin. An arbitration committee established to help break the deadlock over the last two weeks, is reported to be continuing its work with the other major Somali clans: the Darod, the Hawiye and the Digil-Mirifle.
(SSNM/BIRAM/SRRC) Mudane: Ambas.Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil iyo (SSNM/SNA/SRRC) Mudane: DR. Cabdulcasiis Sheekh Yuusuf
(SSNM/BIRAM/SRRC) Mudane: Ambas.Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil iyo (SSNM/SNA/SRRC) Mudane: DR. Cabdulcasiis Sheekh Yuusuf
http://www.ssunion.net/
Ra’iisal Wasaare Nuur Cadde oo soo dhisay Xukuumad aad uga tiro yar Xukuumadihii soo maray Dowladda Federaalka Soomaaliya
Jimco, January 04, 2008(HOL):
Xukuumadda uu soo dhisay Ra’iisal Wasaare Nuur Cadde ayaa waxaa ku jira xubno aan ku jirin Baarlamaanka Soomaaliya, kuwaasi oo loo magacaabay xilal muhiim ah, iyadoo dhinaca kalena aysan soo gelin xubno ka muuqan jiray Xukuumadihii horay u soo maray Dowladda Federaalka Soomaaliya, kuwaasi oo ay ka mid yihiin Wasiirkii hore ee Arrimaha Gudaha Maxamed Maxamuud Guuleed (Gacma-dheere) iyo Wasiir ku xigeenkii Gaashaandhigga Salaad Cali Jeelle.
Ilaa seddex Wasaaradood ayuusan ku dhawaaqin Ra’iisal Wasaaraha, kuwaasi oo loo qaatay in magacaabistooda ay u baahan tahay la-tashiyo dheeraad ah, waxaana wasaaradaha harsan ka mid ah Caafimaadka, Xanaanada Xoolaha iyo Kalluumeysiga iyo Kheyraadka Bii'ada.
Ra’iisal Wasaare Nuur Cadde ayaa wuxuu horay u soo magacaabay Xukuumad ka koobneyd 73 Wasiir, taasi oo ay Beesha Caalamka si weyn u dhaliishay tiro badnideeda iyo tayo la’aanteeda, iyadoo ay xusid mudan tahay in ay Xukuumaddaas xubnaheeda u badnaayeen Xukuumaddii hore ee uu Guddoomiyaha ka ahaa Ra’iisal Wasaarihii hore ee Soomaaliya Prof. Cali Maxamed Geeddi.
WASIIRRADA
1- Xildhibaan Saalim Caliyow Ibrow = Ra’isu wasaare ku xigeen ahna Wasiirka Garsoorka =Digil Jiiddo
2-Xildhibaan Caydiid C/llahi Ilka Xanaf = Ra’isu wasaare ku xigeen ahna Wasiirka Waxbarasahada iyo hiddaha =Dir/Isaaq/Habar Yoonis.
3-Axmed C/salaan Xaaji Aadan = Ra’isu wasaare ku xigeen ahna Wasiirka Warfaafinta, Arrimaha dhalinyarada iyo Isboortiga=Hawiye/Habargedir Ceyr
4-Muxiyidiin Max’ed Xaaji Ibraahim =Wasiirka Gaashaandhiga=Dir/Biimaal
5-Xidhibaan Xuseen Ceelabe Faahiye =Wasiirka Ganacsiga, Wershadaha iyo Dalxiiska =Dir/Gada biirsi.
6-Max’ed Cali Xaamud = Wasiirka Maaliyada iyo Qorshaynta
7-Xildhibaan Max’ed Ibraahim Xaabsade =Wasiirka Gaadiidka, Duulimaadka iyo Dekadaha Mirifle/Leysaan.
8-Xildhibaan Muuse Nuur Amiin = Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka =Hawiye/Gaaljecel Barsane
9-Xildhibaan Cali Axmed Jaamac Jengeli =Wasiirka Arrimaha Debada iyo Iskaashiga Caalamiga =Daarood Dhulbahante
10-Max’ed Cali Saalax Kaange = Wasiirka Macdanta iyo Tamarta =Daarood Warsangeli.
11-Xildhibaan Mustaf Sh. Cali Dhuxulow=Hawiye/Murasade =Wasiirka Beeraha, Biyaha iyo Horumarinta,
12-Nuur Iidow Beyle = Wasiirka Howlaha Guud, Dib u dhiska iyo Kaabiyaasha = Hawiye/Xawaadle Cali Madaxweyne.
13-C/risaaq Ashkir Cabdi = Wasiirka Dib u heshiisiinta, Horumarinta Gobollada iyo Arrimaha Federalka= Daarood/Mariixan.
14-Xildhibaan Cabdi Max’ed Tarrax=Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta =Daarood/Ogaadeen
15-Xildhibaan Khadiijo Max’ed Diiriye =Wasiirka Horumarinta Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Beesha Shannaad/Yaxar.
WASIIR KU XIGEENADA
1-Xildhibaan C/kariin Axmed Cali =Wasaarada Arrimaha Debada iyo Iskaashiga Caalamiga =Hawiye/Baada Cadde.
2-Xildhibaan Carab Cali Diiriye = Wasiirka Dib u heshiisiinta, hormarinta Gobolada iyo Arrimaha Federalka Dir/Isaaq/ Habar Jeclo.
3-Xildhibaan Cali Muumin Ismaaciil = Wasiirka Maaliyada iyo Qorshaynta =Daarood/Leelkase.
4-Xildhibaan Fahma Axmed Nuur = Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka Beesha Shannaad/Reer Xamar.
5-Xildhibaan C/kaafi Macalin Xasan= Wasiirka Howlaha Guud, Dib u dhiska iyo Kaabiyaasha =Digil/ Garre.
Salaad Iidow Xasan (Xiis), Hiiraan Online
sxiis@hiiraan.com
Beledweyn, Somalia
Mar lagu yiri si kaftan ah, "Indaha Caddow" dadka deegaanka maad maamulka ku wareejisid " ayaa waxuu ku jawaabey" Xoolo, aan waxba kala aqoonin , maamul looma dhiibo ee waa la daajiyaa ", taasi oo uu ka wodey dadka deegaanka inay woda yihiin xoolo la daajiyo oo keli, reerkiisana ay yihiin qoosaartii daajinta ku haaysey.
Waxaa dhacdey in la af duubey suldaanaddii beesha Biimaal iyo xubno ka tirsanaa hay'addii ay madaxda u ahayd , dhowr bilood ka hor, hase yeeshee ilaa maantana aan lasoo sheegin nolosheeda iyo geerideeda, taasi oo la woda ogyahay dadka ka dambeeyo oo ay qaar yihiin kuwa daba dhilif ah , oo u dhashey beesha ay kazoo jeeddo suldaanaddaa faaduma Xaajow, oo la dhalatey Maana Xaajow "Allaha u naxariistee".
Beesha miyo maal
Golaha Guurtida Beelaha Dirta Koonfureed loo doortay Prof. C/llaahi maxmed Caddoow (Food cadde), Guddoomiye ku xigeenka 1-aad waxaa loo dooraty Xuseen Geeddi Jimcaale, Xasan Geeddi Rooble ayaa isna loo magacaabay Guddoomiye ku xigeenka labaad ee Golaha Guurtida Dirta Koonfureed, halka Xoghayaha Guudna loo doortay Mudane bashiir Isaaq Cabdulle.
http://www.mtholyoke.edu
Somali National Movement (SNM)
Somali National Movement (SNM) The Isaaq ( Dir) based movement that let the opposition to Siad Barre in the late 1980s. The SNM was formed in 1981 and was supported by Ethiopia during much of the 1980s. In 1988, the SNM occupied much of northern Somalia and suffered brutal attacks from Siad Barre. The SNM won control over the north (former British Somaliland) in 1991 and declared the territory the independent (but as yet unrecognized) Republic of Somaliland. Somali Democratic Alliance (SDA) A Gadabursi (Dir clan) organization from the northern Somaliland region around Boroma. Originally formed in 1989, it opposed the SNM's policy of independence and participated in the Addis Ababa talks. Allied with SSA. SSNM ( Southren Dir) Led by the Suure, Biyamal,Gadsan, Mandaluug or Qubeys families. The faction covers the vast terrritories from mudug to Kismayo.
WAR IN XERAALE
12 killed in Somali clan violence MOGADISHU, Tuesday At least 12 villagers were killed and 46 wounded during two days of fighting between rival clans in central Somalia, witnesses said today. Fighting erupted on Sunday and Monday between the Dir and Merehan clans in the area of Xeraale in the Glagudud region, 540 km (335 miles) north of the capital Mogadishu. "Heavy casualties occurred at two small villages around the area of fighting," said an elder from the Dir clan who spoke to journalists by radio on Tuesday, putting the death toll at 12. "Five of our people were killed and 16 wounded while seven of them were killed with 30 wounded," he said. A Merehan clan member declined to comment on the number of dead or wounded. It was not immediately clear what triggered the clashes, but the Dir spokesman said they were sparked by revenge. Radio Horn Afriq reported that the fighting was caused by a dispute over ownership of residential areas. Somalia has been torn by violence since 1991, when military leader Mohammed Siad Barre was overthrown and the Horn of Africa country descended into chaos. Somali peace talks under way in neighbouring Kenya have faltered in recent weeks with the withdrawal of key faction leaders and Djibouti's decision to quit the mediating committee. — Reuters
http://www.ssunion.net/
Ra’iisal Wasaare Nuur Cadde oo soo dhisay Xukuumad aad uga tiro yar Xukuumadihii soo maray Dowladda Federaalka Soomaaliya
Jimco, January 04, 2008(HOL):
Xukuumadda uu soo dhisay Ra’iisal Wasaare Nuur Cadde ayaa waxaa ku jira xubno aan ku jirin Baarlamaanka Soomaaliya, kuwaasi oo loo magacaabay xilal muhiim ah, iyadoo dhinaca kalena aysan soo gelin xubno ka muuqan jiray Xukuumadihii horay u soo maray Dowladda Federaalka Soomaaliya, kuwaasi oo ay ka mid yihiin Wasiirkii hore ee Arrimaha Gudaha Maxamed Maxamuud Guuleed (Gacma-dheere) iyo Wasiir ku xigeenkii Gaashaandhigga Salaad Cali Jeelle.
Ilaa seddex Wasaaradood ayuusan ku dhawaaqin Ra’iisal Wasaaraha, kuwaasi oo loo qaatay in magacaabistooda ay u baahan tahay la-tashiyo dheeraad ah, waxaana wasaaradaha harsan ka mid ah Caafimaadka, Xanaanada Xoolaha iyo Kalluumeysiga iyo Kheyraadka Bii'ada.
Ra’iisal Wasaare Nuur Cadde ayaa wuxuu horay u soo magacaabay Xukuumad ka koobneyd 73 Wasiir, taasi oo ay Beesha Caalamka si weyn u dhaliishay tiro badnideeda iyo tayo la’aanteeda, iyadoo ay xusid mudan tahay in ay Xukuumaddaas xubnaheeda u badnaayeen Xukuumaddii hore ee uu Guddoomiyaha ka ahaa Ra’iisal Wasaarihii hore ee Soomaaliya Prof. Cali Maxamed Geeddi.
WASIIRRADA
1- Xildhibaan Saalim Caliyow Ibrow = Ra’isu wasaare ku xigeen ahna Wasiirka Garsoorka =Digil Jiiddo
2-Xildhibaan Caydiid C/llahi Ilka Xanaf = Ra’isu wasaare ku xigeen ahna Wasiirka Waxbarasahada iyo hiddaha =Dir/Isaaq/Habar Yoonis.
3-Axmed C/salaan Xaaji Aadan = Ra’isu wasaare ku xigeen ahna Wasiirka Warfaafinta, Arrimaha dhalinyarada iyo Isboortiga=Hawiye/Habargedir Ceyr
4-Muxiyidiin Max’ed Xaaji Ibraahim =Wasiirka Gaashaandhiga=Dir/Biimaal
5-Xidhibaan Xuseen Ceelabe Faahiye =Wasiirka Ganacsiga, Wershadaha iyo Dalxiiska =Dir/Gada biirsi.
6-Max’ed Cali Xaamud = Wasiirka Maaliyada iyo Qorshaynta
7-Xildhibaan Max’ed Ibraahim Xaabsade =Wasiirka Gaadiidka, Duulimaadka iyo Dekadaha Mirifle/Leysaan.
8-Xildhibaan Muuse Nuur Amiin = Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka =Hawiye/Gaaljecel Barsane
9-Xildhibaan Cali Axmed Jaamac Jengeli =Wasiirka Arrimaha Debada iyo Iskaashiga Caalamiga =Daarood Dhulbahante
10-Max’ed Cali Saalax Kaange = Wasiirka Macdanta iyo Tamarta =Daarood Warsangeli.
11-Xildhibaan Mustaf Sh. Cali Dhuxulow=Hawiye/Murasade =Wasiirka Beeraha, Biyaha iyo Horumarinta,
12-Nuur Iidow Beyle = Wasiirka Howlaha Guud, Dib u dhiska iyo Kaabiyaasha = Hawiye/Xawaadle Cali Madaxweyne.
13-C/risaaq Ashkir Cabdi = Wasiirka Dib u heshiisiinta, Horumarinta Gobollada iyo Arrimaha Federalka= Daarood/Mariixan.
14-Xildhibaan Cabdi Max’ed Tarrax=Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta =Daarood/Ogaadeen
15-Xildhibaan Khadiijo Max’ed Diiriye =Wasiirka Horumarinta Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Beesha Shannaad/Yaxar.
WASIIR KU XIGEENADA
1-Xildhibaan C/kariin Axmed Cali =Wasaarada Arrimaha Debada iyo Iskaashiga Caalamiga =Hawiye/Baada Cadde.
2-Xildhibaan Carab Cali Diiriye = Wasiirka Dib u heshiisiinta, hormarinta Gobolada iyo Arrimaha Federalka Dir/Isaaq/ Habar Jeclo.
3-Xildhibaan Cali Muumin Ismaaciil = Wasiirka Maaliyada iyo Qorshaynta =Daarood/Leelkase.
4-Xildhibaan Fahma Axmed Nuur = Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka Beesha Shannaad/Reer Xamar.
5-Xildhibaan C/kaafi Macalin Xasan= Wasiirka Howlaha Guud, Dib u dhiska iyo Kaabiyaasha =Digil/ Garre.
Salaad Iidow Xasan (Xiis), Hiiraan Online
sxiis@hiiraan.com
Beledweyn, Somalia
Mar lagu yiri si kaftan ah, "Indaha Caddow" dadka deegaanka maad maamulka ku wareejisid " ayaa waxuu ku jawaabey" Xoolo, aan waxba kala aqoonin , maamul looma dhiibo ee waa la daajiyaa ", taasi oo uu ka wodey dadka deegaanka inay woda yihiin xoolo la daajiyo oo keli, reerkiisana ay yihiin qoosaartii daajinta ku haaysey.
Waxaa dhacdey in la af duubey suldaanaddii beesha Biimaal iyo xubno ka tirsanaa hay'addii ay madaxda u ahayd , dhowr bilood ka hor, hase yeeshee ilaa maantana aan lasoo sheegin nolosheeda iyo geerideeda, taasi oo la woda ogyahay dadka ka dambeeyo oo ay qaar yihiin kuwa daba dhilif ah , oo u dhashey beesha ay kazoo jeeddo suldaanaddaa faaduma Xaajow, oo la dhalatey Maana Xaajow "Allaha u naxariistee".
Beesha miyo maal
Golaha Guurtida Beelaha Dirta Koonfureed loo doortay Prof. C/llaahi maxmed Caddoow (Food cadde), Guddoomiye ku xigeenka 1-aad waxaa loo dooraty Xuseen Geeddi Jimcaale, Xasan Geeddi Rooble ayaa isna loo magacaabay Guddoomiye ku xigeenka labaad ee Golaha Guurtida Dirta Koonfureed, halka Xoghayaha Guudna loo doortay Mudane bashiir Isaaq Cabdulle.
http://www.mtholyoke.edu
Somali National Movement (SNM)
Somali National Movement (SNM) The Isaaq ( Dir) based movement that let the opposition to Siad Barre in the late 1980s. The SNM was formed in 1981 and was supported by Ethiopia during much of the 1980s. In 1988, the SNM occupied much of northern Somalia and suffered brutal attacks from Siad Barre. The SNM won control over the north (former British Somaliland) in 1991 and declared the territory the independent (but as yet unrecognized) Republic of Somaliland. Somali Democratic Alliance (SDA) A Gadabursi (Dir clan) organization from the northern Somaliland region around Boroma. Originally formed in 1989, it opposed the SNM's policy of independence and participated in the Addis Ababa talks. Allied with SSA. SSNM ( Southren Dir) Led by the Suure, Biyamal,Gadsan, Mandaluug or Qubeys families. The faction covers the vast terrritories from mudug to Kismayo.
WAR IN XERAALE
12 killed in Somali clan violence MOGADISHU, Tuesday At least 12 villagers were killed and 46 wounded during two days of fighting between rival clans in central Somalia, witnesses said today. Fighting erupted on Sunday and Monday between the Dir and Merehan clans in the area of Xeraale in the Glagudud region, 540 km (335 miles) north of the capital Mogadishu. "Heavy casualties occurred at two small villages around the area of fighting," said an elder from the Dir clan who spoke to journalists by radio on Tuesday, putting the death toll at 12. "Five of our people were killed and 16 wounded while seven of them were killed with 30 wounded," he said. A Merehan clan member declined to comment on the number of dead or wounded. It was not immediately clear what triggered the clashes, but the Dir spokesman said they were sparked by revenge. Radio Horn Afriq reported that the fighting was caused by a dispute over ownership of residential areas. Somalia has been torn by violence since 1991, when military leader Mohammed Siad Barre was overthrown and the Horn of Africa country descended into chaos. Somali peace talks under way in neighbouring Kenya have faltered in recent weeks with the withdrawal of key faction leaders and Djibouti's decision to quit the mediating committee. — Reuters
XEERKII DIREED EE HOR
XEERKA DIREED
XEER SOMALIGA IYO XASOORKA DADKA SOMAALIYEED WAXAA ALIFAY OO HINDISAY HEER BEEGTIDA DIREED. XAQA, XEERKA, IYO HABKA XADQUDUBKA LAGU XALIYO XEERBEEGTIDA DIREED AYAA ALIFTAY.
FIIRI, KALMADA XEERBEEGTI, WAA KII XAQA BEEGAY AMA MIISAAMAY. INDHEERGARADKII HORE IYO CUQAASHII HORE EE DIREED WAXA AY AS -AASEEN WAXA LA YIRAAHDO XEER ILAALINTI OO BARIGII HORE AY SUMAD U AHEYD GEEDKA IYO GUDIGA HOOS FARIISATA, WAXA CAADO AHEYD IN QOFKII LAGU XAD GUDBO UU SAMEYSTO XEER ILAALIYAAL (LAYERS) OO AHAA GAR YAQAAN. QAREENO AYAA JIRAY KU TAQSUUSA XEERKA IYO GARTA. RAGA XEERKA YAQAAN EE INDHEER GARADKA AH KALIYA AYAA TALIN JIRAY, BARIGII DANBENA TALIYAYASHA DIREED WAXAA LOO AQOON JIRAY GARAAD.
XADAARADIHII HORE EE DIREED WAXA AY SAMEEYEEN XUKUUMADO ADAG OO AY KU FADHIISIN JIREEN XEERKOODA IYAAGOO DADKOODA IYO DADKA KU DHEX NOOLA BARIGAA SINAAN IYO WALALTIMO KU DHAQI JIRAY. TAASI WEXEY KEENTAY IN MUDO YAR KA DIB MARKII AY BEELAH DIREED KA SOO KICITIMEEN DULEEDKA ITOBIYA IN DADKII DALKA JOOGI JIRAY OO DHAN IN AY HOOS YIMAADAAN XUUKAMAD DIREED OO AY SHEEGTAAN XITAA IN AY DIR YIHIIN.
XEERKII HORE EE MANTA LOO YAQAAN XEER SOMALIGA WAXAA LAGA SOO GAARAY AYAA LA YIRAAHDAA ODEYGII DIREED IYO ABIHIIS AJI.
MAANTA WAXAAD DADKA SOOMALIYEED MEEL WALBA AY JOOGAAN JIRAAHDAAN NINKII XEERKA DIR LAGA SOO GAARAY KA LEEXDA AJI MAAHAN AMA WAA MID AAN HAYSAN XEERKA AJI DIREED.
CAADOYINKII HORE EE DIREED EE DHAQANKA SOOMALIDU KA ASKUMAY DIRKII HORE WAXA AY DIHI JIIREEN WAA HIBOOYIN IYO GARAAD UU ILAAHEY KU MINEYSTAY, OO XAGA SARE KA YIMID OO UU ILAAHEY KU MINEYSTAY.
XUKUNKA GARAADKA
BARIGII DIR AY DALKA KA TALINEYSAY WAXA BEELAHA U TALIN JIRAY GARAADO KA DUWAN HABKA QABIILADAN HADA YIMID GARAADADOODA AY ISKU ARKAAN. BEELAHA DAROOD IYO HAWIYE MAANTA GARAAD WAXA AY U YAQAANAN NIN WAALAN OO KALIGII TALIS AH OO DADKA MAQUUMIYA OO INTA BADAN DHIIGYA CAB AH, AADNA U MASAKAX YAR.
DIRKII HORE EE MAGACAN SAMEYSTAY WAXA AY GARAAD UGU YEERI JIREEN NIN MASKAX BADAN OO GARAADKIISU SAREEY0, GARTAMA WIXII SAN. MARKII WAXA QARIBMAANA AMA DADKIISU IS QABTAAN KALA SAARA OO GARTA U QAADA.
GARAAD DIR WAXA AY U AQOON JIREEN NIN BARTA HEERKA IYO SIDA GARTA LOO QAADO.
MARKA DIRKII HORE WEXEY KU QEEXI JIREEN GARAAD, NIN GARTA U AADA DADKIIS.
CIDAMADII HORE EE DIREED
CIDAMADII HORE EE DIREED 1000 SANO KA HOR AYAY BIXIYEEN, OO ALIFEEN HABKA IYO XEELADAHII DAGAAL EE ILAA 1990 AY ISTACMAALI JIREEN CIDAMADA SOMALIYEED EE DOWLADA SOMALIYEED.
DIRKII HORE WAXA AY ARUURIN JIREEN WIILASHA YAR YAR MARKII AY QAAN GARAAN OO AY 15 JIRSADAAN OO AY U XULI JIREEN UNUG UNUG (UNITS) . UNUG KASTA WAXAA LA ORAN JIRAY (JIIL AMA JAAL) (COMMARADS). SIDAD OGTIHIIN SIYAD BARRE OO AHAA NIN WAX BADAN OG AYAA WAXAA UU KA EEGTAY KALMADII (JAALE) FIKRADII HORE EE DIREED.
DIRKII HORE KOMANDAHA CIIDANKA WAXAA AY UGU YEERI JIREEN ABAN DUULE AMA AMAAN DUULE. HORE JOOGAYASHA CIIDANKA WAXA AY U JAQAANEEN GAASHANLE, CIIDANKA KUN KOR UDHAAFANA GUUTO.
Back to top
XEER SOMALIGA IYO XASOORKA DADKA SOMAALIYEED WAXAA ALIFAY OO HINDISAY HEER BEEGTIDA DIREED. XAQA, XEERKA, IYO HABKA XADQUDUBKA LAGU XALIYO XEERBEEGTIDA DIREED AYAA ALIFTAY.
FIIRI, KALMADA XEERBEEGTI, WAA KII XAQA BEEGAY AMA MIISAAMAY. INDHEERGARADKII HORE IYO CUQAASHII HORE EE DIREED WAXA AY AS -AASEEN WAXA LA YIRAAHDO XEER ILAALINTI OO BARIGII HORE AY SUMAD U AHEYD GEEDKA IYO GUDIGA HOOS FARIISATA, WAXA CAADO AHEYD IN QOFKII LAGU XAD GUDBO UU SAMEYSTO XEER ILAALIYAAL (LAYERS) OO AHAA GAR YAQAAN. QAREENO AYAA JIRAY KU TAQSUUSA XEERKA IYO GARTA. RAGA XEERKA YAQAAN EE INDHEER GARADKA AH KALIYA AYAA TALIN JIRAY, BARIGII DANBENA TALIYAYASHA DIREED WAXAA LOO AQOON JIRAY GARAAD.
XADAARADIHII HORE EE DIREED WAXA AY SAMEEYEEN XUKUUMADO ADAG OO AY KU FADHIISIN JIREEN XEERKOODA IYAAGOO DADKOODA IYO DADKA KU DHEX NOOLA BARIGAA SINAAN IYO WALALTIMO KU DHAQI JIRAY. TAASI WEXEY KEENTAY IN MUDO YAR KA DIB MARKII AY BEELAH DIREED KA SOO KICITIMEEN DULEEDKA ITOBIYA IN DADKII DALKA JOOGI JIRAY OO DHAN IN AY HOOS YIMAADAAN XUUKAMAD DIREED OO AY SHEEGTAAN XITAA IN AY DIR YIHIIN.
XEERKII HORE EE MANTA LOO YAQAAN XEER SOMALIGA WAXAA LAGA SOO GAARAY AYAA LA YIRAAHDAA ODEYGII DIREED IYO ABIHIIS AJI.
MAANTA WAXAAD DADKA SOOMALIYEED MEEL WALBA AY JOOGAAN JIRAAHDAAN NINKII XEERKA DIR LAGA SOO GAARAY KA LEEXDA AJI MAAHAN AMA WAA MID AAN HAYSAN XEERKA AJI DIREED.
CAADOYINKII HORE EE DIREED EE DHAQANKA SOOMALIDU KA ASKUMAY DIRKII HORE WAXA AY DIHI JIIREEN WAA HIBOOYIN IYO GARAAD UU ILAAHEY KU MINEYSTAY, OO XAGA SARE KA YIMID OO UU ILAAHEY KU MINEYSTAY.
XUKUNKA GARAADKA
BARIGII DIR AY DALKA KA TALINEYSAY WAXA BEELAHA U TALIN JIRAY GARAADO KA DUWAN HABKA QABIILADAN HADA YIMID GARAADADOODA AY ISKU ARKAAN. BEELAHA DAROOD IYO HAWIYE MAANTA GARAAD WAXA AY U YAQAANAN NIN WAALAN OO KALIGII TALIS AH OO DADKA MAQUUMIYA OO INTA BADAN DHIIGYA CAB AH, AADNA U MASAKAX YAR.
DIRKII HORE EE MAGACAN SAMEYSTAY WAXA AY GARAAD UGU YEERI JIREEN NIN MASKAX BADAN OO GARAADKIISU SAREEY0, GARTAMA WIXII SAN. MARKII WAXA QARIBMAANA AMA DADKIISU IS QABTAAN KALA SAARA OO GARTA U QAADA.
GARAAD DIR WAXA AY U AQOON JIREEN NIN BARTA HEERKA IYO SIDA GARTA LOO QAADO.
MARKA DIRKII HORE WEXEY KU QEEXI JIREEN GARAAD, NIN GARTA U AADA DADKIIS.
CIDAMADII HORE EE DIREED
CIDAMADII HORE EE DIREED 1000 SANO KA HOR AYAY BIXIYEEN, OO ALIFEEN HABKA IYO XEELADAHII DAGAAL EE ILAA 1990 AY ISTACMAALI JIREEN CIDAMADA SOMALIYEED EE DOWLADA SOMALIYEED.
DIRKII HORE WAXA AY ARUURIN JIREEN WIILASHA YAR YAR MARKII AY QAAN GARAAN OO AY 15 JIRSADAAN OO AY U XULI JIREEN UNUG UNUG (UNITS) . UNUG KASTA WAXAA LA ORAN JIRAY (JIIL AMA JAAL) (COMMARADS). SIDAD OGTIHIIN SIYAD BARRE OO AHAA NIN WAX BADAN OG AYAA WAXAA UU KA EEGTAY KALMADII (JAALE) FIKRADII HORE EE DIREED.
DIRKII HORE KOMANDAHA CIIDANKA WAXAA AY UGU YEERI JIREEN ABAN DUULE AMA AMAAN DUULE. HORE JOOGAYASHA CIIDANKA WAXA AY U JAQAANEEN GAASHANLE, CIIDANKA KUN KOR UDHAAFANA GUUTO.
Back to top
Subscribe to:
Posts (Atom)
Blog Archive
- ► 2012 (418)