Thursday, April 05, 2007
Djibouti President Ismail Omar Guelleh tells Inas Mazhar about his country's achievements, and the challenges ahead
________________________________________
Ismail Omar Guelleh: 'On a path full of potential pitfalls, let us keep alive the legendary wisdom that characterises Djiboutians more than any other people in the world, and which constitutes its prime national resource'.
________________________________________
The Republic of Djibouti is situated at the junction of the rifts of the Gulf of Aden, the Red Sea and East Africa. Most of the country is volcanic. Some sedimentary formations of the Mesozoic era -- Jurassic lime and chalky stones -- can be found in the southeast of the country, especially around the town of Al-Sabieh. Djibouti, comprising 710,000 inhabitants, holds huge mineral resources, most of which remain untapped.
Djibouti's current president, Ismail Omar Guelleh, was born on 27 November 1947 in Direwada, Ethiopia. He is the son of one of Djibouti's first teachers and the nephew of Djibouti's first president, Hassan Gouled Aptidon. It was during Djibouti's fight for independence that Ismail Omar cut his teeth as a militant. Early into his political career, Guelleh devoted much energy to breathing new life into the Popular African League presided over by Aptidon. In 1976 Guelleh was a member of the Ligue Populaire Africaine pour l'Indépendance charged with negotiating terms of independence with Paris.
When independence was officially proclaimed, on 27 June 1977, Ismail Omar was appointed as chief of cabinet affairs. Guelleh was only 30 years old. Guelleh had to manage two major challenges: internal and external security and the risk of ethnic violence. His role as head of the secret police enhanced his political clout. Following the founding of the Rassemblement Populaire pour le Progrès (RPP) in 1979, Guelleh climbed the political ladder to the highest echelons becoming vice-president of the RPP in 1994. In April 1999 Guelleh succeeded President Aptidon at the age of 52.
Considered a political, social and economic reformer, Guelleh won a second term in one-man presidential elections in April 2005. All citizens of Djibouti are free to form political parties within the limits of constitutional and democratic principles. Guelleh received 97 per cent of the 72 per cent of Djiboutis who voted in the elections. His campaign included promises to tackle poverty and reduce Djibouti's dependence on food imports. Mr Guelleh supports Djibouti's traditionally strong ties with France and has tried to reconcile conflicting factions in neighbouring Somalia.
His Excellency Ismail Omar Guelleh believes 2007 will be crucial for Djibouti: "This year is the most significant year in the history of the Djibouti people. It's been 30 years now since we claimed our independence from France. This year, we are not only celebrating our 30th anniversary but we'll also start harvesting the fruits of projects we launched seven years ago. Thirty years could seem meaningless in the history of a nation, but looking at the challenges we faced, we have accomplished a lot. These achievements push our economy forward and provides great opportunities for securing our people a prosperous life."
After scrutinising the performance of the government in the past seven years, the president has established certain benchmarks of reform, in order to combat the rigidity of the economic, social and institutional system. "We have redefined our priorities and this will be the focus of the government in the coming years. A top priority concerns the economy and the reorganisation of public finances, following our commitment to structural adjustment. We are beginning to see the first results of our efforts at rationalising government on the way to clearing its debts. We have absorbed a budgetary deficit and the balance of payments has become positive in our favour, thanks to increasing export activities. We kept inflationary pressures under control at around six per cent."
Djibouti City
According to the president, economic growth is present and assured. "However, it remains modest compared with what is needed to guarantee the social and economic well-being of our population. Economic adjustments have had their negative effects with a relative increase in poverty and social insecurity. In order to remedy the worst effects, the government is doing everything possible to increase tax revenues, to contain inflation, and to direct a large part of its expenditure towards poverty reduction programmes as well as new statistical methods for better economic and social planning."
Mr Guelleh views decentralisation as an "important step towards increasing the participation of citizens in the process of economic and social change." This equally applies to the management of everyday public affairs. "The decentralisation plan is based on the principle of the local community's right to administer itself. It is a political project that aims to redistribute the state's power, relinquishing certain possibilities at the higher level and delegating these responsibilities among elected regional bodies."
Five regional communities have been created: Dikhil, Al-Sabieh, Tadjourah, Obock and Arta. Each has been incorporated and is endowed with elected regional assemblies as well as a regional executive created from members of these assemblies. The size of each assembly is determined on the basis of one deputy per 1,000 electors. Djibouti City's status differed from that of others. Members of regional assemblies are elected by universal suffrage. The ballot consists of the election of lists of candidates and it is organised in two rounds.
President Guelleh believes Djibouti needs to increase its stake in world trade. "The level of growth that we hope to achieve will only be possible if we can attract foreign investors into our country. Public works projects such as the new deep-water port in Doraleh, the strategic partnership with Dubai, and the Common Market of East and South Africa (COMESA) as well as newly established industrial and commercial zones should attract investors and enhance Djibouti's reputation as a distribution centrepoint and gateway to Africa."
"The COMESA stretches from the Horn of Africa to South Africa, also encompassing the islands of the Indian Ocean. It is a market of 340 million inhabitants. This common market, created in 1993, is functioning well. We benefit from trade accords with the European Union. Djibouti is therefore an attractive economic base to investors from countries without such access to the EU. Also, the special commercial and economic support that Djibouti enjoys from membership in the Arab League should become stronger with the construction of a common Arab market."
President Guelleh underlines, also, progress made in human resource capacities. "In a completely different sector, the first results of reforms undertaken in education and professional training illustrate that we have succeeded in bringing together demand and supply in primary, secondary and higher education by establishing the University of Djibouti. Notably, there has been remarkable growth of our technical capacities, as well as our human resources."
The University of Djibouti was opened in 2002. Incentives were created to encourage the return of graduated nationals interested in teaching careers. "The university system is based on distance learning, a method that worked very well for the training of primary and secondary school teachers. It is also based on the experience of teachers of the public secondary schools of Djibouti, who provided professional training courses. Already existing institutions of higher education have been integrated into the new university. Diplomas of the University of Djibouti are delivered by French institutions, and undergraduate courses no longer have the sole objective of preparing teachers."
Regarding challenges ahead, Guelleh believes that the success of the Djibouti's macro-economic equilibrium policy would be threatened were political stability and the principles of good governance absent. "This is why we have preferred a strict policy of financial transparency in the management of our resources in order to change the perception of the state and its institutions. We have also encouraged citizen's participation in public issues and we have guaranteed the values of our republican institutions. From now on, it falls upon the media, the political parties, and the different components of our civil society to play their roles and take part in [bolstering] pluralism, the foundation of democratic practice."
Since becoming president, the foreign policy of Djibouti has focused on strengthening and diversifying cooperative links with traditional partners. "This policy is in line with fundamental principles of mutual interest, friendly neighbours and economic development. At the same time, we affirm our will to cooperate in the fight against terrorism and extremism in all its forms, and our commitment to regional stability and peace."
In Guelleh's era, Djibouti's women were granted, in the parliamentary elections of January 2003, the right to run for office. A law passed in 2002 established a female quota in parliament. Ever since inauguration, Guelleh has reiterated his interest in the betterment of women's status. As a positive signal, Guelleh nominated a woman for a ministerial position, a first in Djibouti's history. Meanwhile, the cabinet includes three women. In a May 1999 declaration, the government vowed to fight against all forms of sexual discrimination.
According to President Guelleh, it would be difficult for any nation to develop if "half of its population is excluded from the decision making process." In 2000, Guelleh had noted that, "In spite of the energy spent by authorities, the sluggishness of reform due to cultural traditions constitutes the most important obstacle in our struggle for social equity." In addition to traditional obstacles, women face severe difficulties when working in the informal sector of the economy where their skills and competencies are not sufficiently appreciated.
To address this, a new law was adopted on 17 July 2002 and which defines a national policy for the integration of women into Djibouti's development strategy. "The goal is to increase the participation of women in decision making, especially in high priority areas such as the economy, education and health. The strategy defines the tasks and the short-term measures needed to make the activities of women an essential part of the country's development. To this end, it responds to the needs of development, modernity and more social equity, while respecting our cultural and religious values."
Other important reforms to improve women's conditions were adopted during President Guelleh's first term in office. For example, law number 152 of 31 January 2002 revises and updates the family code that integrates Islamic Sharia rights with common and modern law. It clarifies the otherwise vagueness of common law and the unclear codification of Islamic rules in terms of family law. Lack of clarity had had the effect of reducing women's rights, especially in case of divorce. The new code breaks with the practice of repudiation and states that it is within the judge's authority alone to announce the divorce of two spouses, the only exception being the case of mutual agreement.
But despite reforms taking part in some sectors, Djibouti still faces significant problems which stand in the way of the development process and investment. "The fight against poverty, water resource management, mining prospects, energy resources, rationalisation of key sectors of the economy, a system of justice accessible to the average citizen; all these are challenges to be confronted at the beginning of the third millennium." Guellah adds: "We are working very hard to find solutions but we need to be patient. It's a matter of time and we are going in the right direction."
Mr Guelleh counts on the ability of the people of Djibouti to find genuine solutions to their problems. "On a path full of potential pitfalls, let us keep alive the legendary wisdom that characterises Djiboutians more than any other people in the world, and which constitutes its prime national resource. We have paved the way for a better future and we are ready to take up all challenges that may lie ahead."
President Guelleh concludes: "Our country is engaged in a reform programme whose slow progress and modest and fragile results must not change our determination to implement this project. It is an ambitious project, but it is crucial for the future of our young nation."
________________________________________
.
THE HISTORY OF SOMALI DIR CLAN: TAARIKHDA BEESHA DIREED DIR
Sunday, September 5, 2010
BEENTA DANJIRE CAWIL LAGA FIDIYAY CUMAR MUUSE
SUNDAY JUNE 12, 2005
BEENTA DANJIRE CAWIL LAGA FIDIYAY
BEENTA DANJIRE CAWIL LAGA FIDIYAY
Maxamed Axmed Cawil Danjiraha Soomaaliya ee Shiinaha Waa nin ceynkee ah.?
Waxaa 9/6/2005 shir ay golaha wasiirada dowladda faderaalka kmg ah yeesheen uuna shir gudoominayey ra`iisulwasaare Cali Max’ed Geedi lagu magacaabey xubno ay ka mid ahaayeen safiirada Soomaaliya u fadhin doona Shiinaha iyo Qaramada midoobey.
hadaba waxa is waydiin mudan waa nin noocee ah Maxemed Axmed Cawil oo ah ninkan loo magacaabey safiirka soomaaliya u fadhin doona dalka shiinaha, dad badani waa garan karaan shaqsigaas, maahan dublumaasi hore, maahan nin magac weyn ku dhex leh bulshada soomaaliyeed, maahan nin hadaad sifaacan u baratid aad hawl qaran oo noocaas ah aad ku aamin laheyd.
Waa nin dhalin yaro ah waxaa uu shirka soomaalida ku soo biiray xiligii shirku ka socdey magaalada Eldoret ee dalka kenya, waxaa uu ka yimid dal ka mid ah dalalka Yurub waa dalka Sweden wuxuuna sheegaa inuu haysto dhalashada dalka sweden.
Waa nin dhalin yaro ah oo firfircoon aadna u indha adag meel walba si fudud ku gala waxaa uu hadba dabaysha u racaa dhankay u socoto si uusan meelna wax ugu gafin, waxaa uu ka mid ahaa koox soomaali aheyd oo intii uu shirku ka socdey Eldoret ku doodey in ay masiixiyiinta laga tirada badan yahay ee soomaaliya wakiil ka yihiin waxanya dalbadeen in loo qoondeeyo ergo u gaar ah arrintaas waxaa aad uga horyimid ergadii soomaaliyeed ee shirka ka qeybgalaysay.
Waa nin dadka sifiican u yaqaanaa ay ku tilmaamaan nin ku aqdaamta beenta iyo wax isdaba marinta wararka la xaqiijiyey ayaa sheegaya inuu dhawr safaaradood ka qaatoo xooga mushaaro ah oo uu uga badasho xog siin ama jaajuusnimo.
Ninkaan hadda loo magaacabey safiirka soomaaliya u fadhiya dalka shiinaha waxaa uu dad badan u sheegay xiligaas inuu yahay masiixi laakiin dadkaasi waxaa ay ahaayeeen dad uu ku kalsoonaa balse warku waa baxay wuuna dareemay in ergooyinkii shirku xanteen marka laga reebo dad kooban oo ogaa qoraaladii uu ugubiyey ergaygii dowlada kenya ee shirka Elijah Mwangale qoraaladaas oo uu ku saxiixii jiray wakiilka (Somali Christian minority)
Inankaani waxaa uu u noqdey mudadii shirku socdey adeege qorsoon dhawr safaaradood oo shisheeye ah si ay wax uga ogaadaan gunta hoose ee soomaalida sababtoo ah inanku waxaa uu ku hadlaa dhawr luuqadood mararka qaarkood waxaa uu sheegen jiray inuu la shaqeeyo safaaradda Sweden, waxayna dadka sida fiican u yaqaanan ku sifeeyaan inuu yahay nin aan xuduud laheyn oo aan ka shaqeyn karin dan qaran oo gaarsiisan heer safiir.
Dad badan markii ay maqleen in safaaradii Soomaalida ee dalka Shiinaha loo magacaabey Maxamed Axmed Cawil (Jiis) waxaa ay ku noqotay anfariir iyo amakaag sababtoo ah aqoon durugsan ayey u leeyihiin wiilkan, waxayna siyaasiyiin badani garaysteen inaysan Cabdullaahi Yuusuf iyo Cali Geedi dowladnimo iyo in ummadda Soomaaliyeed wax loo qabto dooneyn sababtoo ah waxaa isku qaban waydey maqaamka safaarada Soomaaliyeed ee Shiinaha iyo shaqsiga loo magacaabey oo aan marnaba aheyn shaqsigii hawshaas u qaban lahaa ummadda Soomaaliyeed.
Xogta dhabta ah waxaa ay tilmaamaysaa in magacaabida inankaani ay tahay mid ka timid qoyska reer Cabdullaahi Yuuusf gaar ahaan haweenayda iyo caruurta ay dhashay oo uu inankaani xiriiri fiican la yeeshay ilaa uu gaaray inuu u soo dukaameeyo maalmaha qaarkood markii ay waqti ku filan waayaan.
Wiilkaani ilaa iyo markii la dareemay inuu Cabdulllaahi Yuusuf siyaasad ahaan shirka ku xoogeysanayey una muuqdey inuu guulaysan karo ayuu wiilkani xooga saaray inuu xirirri qaraabanimo la yeesho odaygo wuxuuna in badan ku cel celiyaa markii uu odayga la joogo abti iyo erayo la mid ah sababtoo ah waxaa uu wiilku kasoo jeedaa beesha ay ka soo jeedo Cabdullaahi Yuusuf hooyadiis.
Waxaa uu inta la hubo mar booqdey dhulka maamul goboleedka puntland asagoo la socdo Cabdulaahi Yuusuf intii uusan noqon madaxweynaha Jamhuuriyada soomaaliya xiligaas oo ay in badan oo ka tirsan ergooyinkii shirka shaxaad u tagi jireen maamul goboleedka puntland iyo inay muujiyaan tageeradii ay u hayeen musharaxnimadii Cabdulaahi Yuusuf.
Ayadoo qof kasta oo muwaadin soomaaliyeed ah haddii uu buuxiyo shuruudaha laga doonayo aw xaq u leeyahay inaw xil u qabto dalkiisa haddana waxaa dad badan la yaab!!! ku noqotay sida ay geedi iyo cabdulaahi yuusuf ugu bareereen inay xil noocaan ah u magacabaan qof sheegatay inuu wakiil u yahay urur masiixi ah oo soomaali ah, iyo sidoo kale qof lagu xantay inuu yahay adeege dowlado shisheye amaba si cad ugu adeegay dowladdo shisheeye in lagu aamino safaarad ka mid ah kuwa ugu muhiimsan safaaradaha ay leedahay jamhuuriyada soomaliya taas oo muujinaysa inaysan geedi iyo cabdullaahi yuusuf wax dan qaran ah ka shaqeyney oo aysan fahansaneyn in maantay loo baahan yahay dadka u adeegayaa qaranka inay noqdaan dad daacad u noqon kara danaha dalkooda .
BEENTA DANJIRE CAWIL LAGA FIDIYAY
BEENTA DANJIRE CAWIL LAGA FIDIYAY
Maxamed Axmed Cawil Danjiraha Soomaaliya ee Shiinaha Waa nin ceynkee ah.?
Waxaa 9/6/2005 shir ay golaha wasiirada dowladda faderaalka kmg ah yeesheen uuna shir gudoominayey ra`iisulwasaare Cali Max’ed Geedi lagu magacaabey xubno ay ka mid ahaayeen safiirada Soomaaliya u fadhin doona Shiinaha iyo Qaramada midoobey.
hadaba waxa is waydiin mudan waa nin noocee ah Maxemed Axmed Cawil oo ah ninkan loo magacaabey safiirka soomaaliya u fadhin doona dalka shiinaha, dad badani waa garan karaan shaqsigaas, maahan dublumaasi hore, maahan nin magac weyn ku dhex leh bulshada soomaaliyeed, maahan nin hadaad sifaacan u baratid aad hawl qaran oo noocaas ah aad ku aamin laheyd.
Waa nin dhalin yaro ah waxaa uu shirka soomaalida ku soo biiray xiligii shirku ka socdey magaalada Eldoret ee dalka kenya, waxaa uu ka yimid dal ka mid ah dalalka Yurub waa dalka Sweden wuxuuna sheegaa inuu haysto dhalashada dalka sweden.
Waa nin dhalin yaro ah oo firfircoon aadna u indha adag meel walba si fudud ku gala waxaa uu hadba dabaysha u racaa dhankay u socoto si uusan meelna wax ugu gafin, waxaa uu ka mid ahaa koox soomaali aheyd oo intii uu shirku ka socdey Eldoret ku doodey in ay masiixiyiinta laga tirada badan yahay ee soomaaliya wakiil ka yihiin waxanya dalbadeen in loo qoondeeyo ergo u gaar ah arrintaas waxaa aad uga horyimid ergadii soomaaliyeed ee shirka ka qeybgalaysay.
Waa nin dadka sifiican u yaqaanaa ay ku tilmaamaan nin ku aqdaamta beenta iyo wax isdaba marinta wararka la xaqiijiyey ayaa sheegaya inuu dhawr safaaradood ka qaatoo xooga mushaaro ah oo uu uga badasho xog siin ama jaajuusnimo.
Ninkaan hadda loo magaacabey safiirka soomaaliya u fadhiya dalka shiinaha waxaa uu dad badan u sheegay xiligaas inuu yahay masiixi laakiin dadkaasi waxaa ay ahaayeeen dad uu ku kalsoonaa balse warku waa baxay wuuna dareemay in ergooyinkii shirku xanteen marka laga reebo dad kooban oo ogaa qoraaladii uu ugubiyey ergaygii dowlada kenya ee shirka Elijah Mwangale qoraaladaas oo uu ku saxiixii jiray wakiilka (Somali Christian minority)
Inankaani waxaa uu u noqdey mudadii shirku socdey adeege qorsoon dhawr safaaradood oo shisheeye ah si ay wax uga ogaadaan gunta hoose ee soomaalida sababtoo ah inanku waxaa uu ku hadlaa dhawr luuqadood mararka qaarkood waxaa uu sheegen jiray inuu la shaqeeyo safaaradda Sweden, waxayna dadka sida fiican u yaqaanan ku sifeeyaan inuu yahay nin aan xuduud laheyn oo aan ka shaqeyn karin dan qaran oo gaarsiisan heer safiir.
Dad badan markii ay maqleen in safaaradii Soomaalida ee dalka Shiinaha loo magacaabey Maxamed Axmed Cawil (Jiis) waxaa ay ku noqotay anfariir iyo amakaag sababtoo ah aqoon durugsan ayey u leeyihiin wiilkan, waxayna siyaasiyiin badani garaysteen inaysan Cabdullaahi Yuusuf iyo Cali Geedi dowladnimo iyo in ummadda Soomaaliyeed wax loo qabto dooneyn sababtoo ah waxaa isku qaban waydey maqaamka safaarada Soomaaliyeed ee Shiinaha iyo shaqsiga loo magacaabey oo aan marnaba aheyn shaqsigii hawshaas u qaban lahaa ummadda Soomaaliyeed.
Xogta dhabta ah waxaa ay tilmaamaysaa in magacaabida inankaani ay tahay mid ka timid qoyska reer Cabdullaahi Yuuusf gaar ahaan haweenayda iyo caruurta ay dhashay oo uu inankaani xiriiri fiican la yeeshay ilaa uu gaaray inuu u soo dukaameeyo maalmaha qaarkood markii ay waqti ku filan waayaan.
Wiilkaani ilaa iyo markii la dareemay inuu Cabdulllaahi Yuusuf siyaasad ahaan shirka ku xoogeysanayey una muuqdey inuu guulaysan karo ayuu wiilkani xooga saaray inuu xirirri qaraabanimo la yeesho odaygo wuxuuna in badan ku cel celiyaa markii uu odayga la joogo abti iyo erayo la mid ah sababtoo ah waxaa uu wiilku kasoo jeedaa beesha ay ka soo jeedo Cabdullaahi Yuusuf hooyadiis.
Waxaa uu inta la hubo mar booqdey dhulka maamul goboleedka puntland asagoo la socdo Cabdulaahi Yuusuf intii uusan noqon madaxweynaha Jamhuuriyada soomaaliya xiligaas oo ay in badan oo ka tirsan ergooyinkii shirka shaxaad u tagi jireen maamul goboleedka puntland iyo inay muujiyaan tageeradii ay u hayeen musharaxnimadii Cabdulaahi Yuusuf.
Ayadoo qof kasta oo muwaadin soomaaliyeed ah haddii uu buuxiyo shuruudaha laga doonayo aw xaq u leeyahay inaw xil u qabto dalkiisa haddana waxaa dad badan la yaab!!! ku noqotay sida ay geedi iyo cabdulaahi yuusuf ugu bareereen inay xil noocaan ah u magacabaan qof sheegatay inuu wakiil u yahay urur masiixi ah oo soomaali ah, iyo sidoo kale qof lagu xantay inuu yahay adeege dowlado shisheye amaba si cad ugu adeegay dowladdo shisheeye in lagu aamino safaarad ka mid ah kuwa ugu muhiimsan safaaradaha ay leedahay jamhuuriyada soomaliya taas oo muujinaysa inaysan geedi iyo cabdullaahi yuusuf wax dan qaran ah ka shaqeyney oo aysan fahansaneyn in maantay loo baahan yahay dadka u adeegayaa qaranka inay noqdaan dad daacad u noqon kara danaha dalkooda .
2005 MAMULKII MUQDISHO LOO SAMEYN RABAY XIBNAHA DIR SUURE LOOGA DARAY
Xubnaha Labada Gole ee Muqdisho oo maanta ansixiyay qaabka loo qeybiyay Xubnaha Golaha Deegaanka Maamulka Gobolka Banaadir
Sabti, November 12, 2005(HOL): Xubnaha labada gole ee Muqdisho ku sugan ayaa maanta waxay ansixiyeen gole Deegaan oo Bud-dhig u noqon doonaa Maamul u yeesho Gobolka Banaadir, kaasi oo ay xubnahiisu gaarayaan 64 xubnood.
Afhayeenka Xubnaha Labada Gole ee Muqdisho Xildhibaan Cumar Xaashi Aadan ayaa shirkaasi kadib saxafiyiinta u sheegay in xubnaha 64-ta ah ay beelaha wax ku leh maamulka Gobolka Banaadir u kala heleen qaabkan:
Beesha Mudulood 13 Mudane
Beesha Habar Giudir 9 Mudane
Beesha Murusade 8 Mudane
Beesha Digil iyo Mirifle 6 Mudane
beesha Dir 4 Mudane
Beesha Xawaadle 4 Mudane
Beesha Daarood 4 Mudane
Beesha Duduble 3 Mudane
Beesha Sheekhaal 2 Mudane
Beesha Jareer 2 Mudane
Beesha Reer Xamar 2 Mudane
Beesha Gugundhabe 2 Mudane
beesha Gaaljecel 2 Mudane
Beesha Silcis 1 Mudane
Beesha Reer Ow xasan 1 Mudane
Beesha Ujuuraan 1 Mudane
Xildhibaan Cumar Xaashi waxaa uu intaas ku daray in dib loo dhigay ka doodista Ajende ku saabsanaa Qorshe Dib u heshiisiin ah oo uu horay u soo bandhigay Wasiirka dib u dhiska iyo Dib u dejinta Xukuumadda Federaalka Xildhibaan Barre Aadan Shire Aadan, kaasi oo lagu heshiisiinayo Xubnaha Dowladda Federaalka ee ku kala sugan magaalooyinka Muqdisho iyo Jowhar, wuxuuna Xildhibaan Cumar Xaashi sheegay in ay dib u dhigistaas timid kadib markii xubnaha shirkaas ka qeybgelayay lagu wargeliyay in dil loo geystay Wiil uu dhalay Guddoomiye ku xigeenka labaad ee Golaha Baarlamaanka Xildhibaan Cusmaan Cilmi Boqorre oo horay uga tirsanaa Xubnaha Dowladda Federaalka ee Muqdisho ku sugan.
Xildhibaan Xaashi waxaa uu dhanka kale sheegay in arrinta dilkaas uu Guddoomiyaha Baarlamaanka Guddi u saaray, isla markaana maalinta Talaadada ah ee soo socota laga wada hadli doono wixii ka soo baxay baaritaankaas iyo weliba Ajendihii maanta baaqday ee dib u heshiisiinta ku saabsanaa.
Ugu dambeyntiina Xubnaha labada gole ee Muqdisho ku sugan ayaa muddooyinkan waxay isku howlayeen sidii ay maamul ugu sameyn lahaayeen Gobolka Banaadir, iyadoo weliba uu Gobolka Banaadir u dhisan yahay maamul uu soo magacaabay Ra’iisal Wasaare Geedi, isla markaana uu Guddoomiye ka yahay Maxamuud Xasan Cali (Cadde).
Salaad Iidow Xasan (Xiis), Hiiraan Online
sxiis@hiiraan.com
Mogadishu, Somalia
Sabti, November 12, 2005(HOL): Xubnaha labada gole ee Muqdisho ku sugan ayaa maanta waxay ansixiyeen gole Deegaan oo Bud-dhig u noqon doonaa Maamul u yeesho Gobolka Banaadir, kaasi oo ay xubnahiisu gaarayaan 64 xubnood.
Afhayeenka Xubnaha Labada Gole ee Muqdisho Xildhibaan Cumar Xaashi Aadan ayaa shirkaasi kadib saxafiyiinta u sheegay in xubnaha 64-ta ah ay beelaha wax ku leh maamulka Gobolka Banaadir u kala heleen qaabkan:
Beesha Mudulood 13 Mudane
Beesha Habar Giudir 9 Mudane
Beesha Murusade 8 Mudane
Beesha Digil iyo Mirifle 6 Mudane
beesha Dir 4 Mudane
Beesha Xawaadle 4 Mudane
Beesha Daarood 4 Mudane
Beesha Duduble 3 Mudane
Beesha Sheekhaal 2 Mudane
Beesha Jareer 2 Mudane
Beesha Reer Xamar 2 Mudane
Beesha Gugundhabe 2 Mudane
beesha Gaaljecel 2 Mudane
Beesha Silcis 1 Mudane
Beesha Reer Ow xasan 1 Mudane
Beesha Ujuuraan 1 Mudane
Xildhibaan Cumar Xaashi waxaa uu intaas ku daray in dib loo dhigay ka doodista Ajende ku saabsanaa Qorshe Dib u heshiisiin ah oo uu horay u soo bandhigay Wasiirka dib u dhiska iyo Dib u dejinta Xukuumadda Federaalka Xildhibaan Barre Aadan Shire Aadan, kaasi oo lagu heshiisiinayo Xubnaha Dowladda Federaalka ee ku kala sugan magaalooyinka Muqdisho iyo Jowhar, wuxuuna Xildhibaan Cumar Xaashi sheegay in ay dib u dhigistaas timid kadib markii xubnaha shirkaas ka qeybgelayay lagu wargeliyay in dil loo geystay Wiil uu dhalay Guddoomiye ku xigeenka labaad ee Golaha Baarlamaanka Xildhibaan Cusmaan Cilmi Boqorre oo horay uga tirsanaa Xubnaha Dowladda Federaalka ee Muqdisho ku sugan.
Xildhibaan Xaashi waxaa uu dhanka kale sheegay in arrinta dilkaas uu Guddoomiyaha Baarlamaanka Guddi u saaray, isla markaana maalinta Talaadada ah ee soo socota laga wada hadli doono wixii ka soo baxay baaritaankaas iyo weliba Ajendihii maanta baaqday ee dib u heshiisiinta ku saabsanaa.
Ugu dambeyntiina Xubnaha labada gole ee Muqdisho ku sugan ayaa muddooyinkan waxay isku howlayeen sidii ay maamul ugu sameyn lahaayeen Gobolka Banaadir, iyadoo weliba uu Gobolka Banaadir u dhisan yahay maamul uu soo magacaabay Ra’iisal Wasaare Geedi, isla markaana uu Guddoomiye ka yahay Maxamuud Xasan Cali (Cadde).
Salaad Iidow Xasan (Xiis), Hiiraan Online
sxiis@hiiraan.com
Mogadishu, Somalia
OGADEENYA MISE SOMALI GALBEED
Daarood iyo Isaaq, Dir iyo Gadabiirsi, Digoodi iyo Galadi
By Cabdale Faarax Sigad
Wakhtiyada qaarkood dadka soomaalidu midnimada way wada jeclaayeen waxana jirtay in ay aminsanaayeen meelkasta oo dalka ka mida oo ay tagaanba in ayna cidi ka xigin taasina waxay sobobtay in dadkii soomaliyeed iskugu yimaadaan magaalada Muqdisho. Laakiin nasiibdaro waxa fikradii dadka somalidu qabeen burburiyay dadkii deggaanka u lahaa Muqdisho iyagoo ka qixiyay dadyawgii kale ee somaliyeed magaladaa Muqdisho. Taasina waxay sobobtay in ilamaa malintuu ina BARE dalka ka baxay loogu tagiwaayay hawiye magala madaxdii dalkii la odhanjiray somaliya. Iyadoo hadaba arintu ay sidaa tahay ayay maantana rabaan hawiye dadkii ay qixiyeen in ay marlabaad qasab ku soo noqda yidhaahdaan.
Tixdan gabayga ahina arimhaa ayay ku saabsantahay waxana layidhaa magaceeda.
AKHRIS WACAN
Daroor iyo Qardhiyo Daalo guudkeeda
Dooxada Shabeeliyo Saylac dacalkeeda
Dadwixii kunoolaa Afmadow ee Xamar dagaan mooday
Dalxiis uma ahayn Hawiye kumana soo duulin
Daljacaylku waakii kuyidhi diida gobalkiina
Daaraha is huwan waa kuwii Xamar doolarka uquudhay.
Dad jacaylku soomali wuu wada damqaayaaye
Dakharada Amxaaruhu anay igu dul yaalaane
Degmadayda waakii kadhigay daaro laga guuray
Dambi kama galin ee kufrigu diin nacaybuu iigu soo duulay
Danta guud ayaan doonayoon kula dagaalayay.
Diridhaba iyo jigjiga waxaan ugu dadaalaynay
Dabka waxa loogu dhacay danaha soomaale
Ducufloow Amxaaraha dahab masiiyeene
Dakadaa Barbara uguma deeqeene
Duntay oo midnimo somaliyeed qalbigu waa ka dayriniye
Dantu waxay itidhi baan haatan day dayiye
Dambigaana waxa iskale kuwii Xamar ku soo duulay
Daaraha ragii dumiyay, ee dumarka laynaayay.
Daarood iyo Isaaq, Dir iyo Gadabiirsi, Digoodi iyo Galadi
Dhamaan Digile iyo midhifle ragii diddiyay weeyaane
Deriskii macaanaa kuwii dacar qadhaadh siiyay
Degaankii Muqdisho ragii looga dalan doolay
Dariiqyada ragii joogsadee dumarka baadhayay
Dulmiguu Hawiye gaystay buu midkale noogu darayaaye.
Darraad bay ahayd markay xamar naga dareersheene
Da’adii maalintaa dhalataybaan dafadba u hayne
Dir Hawiye ninkii aan ahayn maalintii lagu dambaab maayay
Dadkii laga badnaa malintaa maxaa looga dhigay duunyo
Diintu way jirtaye malintaa maxaa loo damqani waayay
Duubbabkii Hawiye maxaa maalintaa dilay damiirkooda.
Durbaanada latumi waa damaashaade
Dulmiguu Hawiye gaystay buu midkale noogu darayaaye
Duntay oo midnimo kama dambayn Xamare
Dantii guud Hawiyaa diloo dooxay waahoree
Daaroodku wakaa dalkiisii nabad ku daaqaaya
Degmadooda Gadabuursi iyo Isaaq waa kuwaa
dewo macaan siiyay
Digile iyo midhiflana waa kuwaa dawlada macsuumay
Dulmigu wuxu ku hadhay kuway Hawiye deris ahaayeene.
Dulmigaad fashaa aduu kugu danbeeyaaye
Duulkaa Amxaaraa Xamar ku soo duuli
Daarahay dheceenbaa Hawiye looga dacarayni
Dambiguu galuu Hawiye maali dambarkiisa.
Dagaal oogayasha muqdishana diin uma adeegaane
Daacad nimo kadheer odayada madaxa duuduuban
Dadkayguun bay rabaan inay ku duulaane
Damacoogu kadaran duulka xabashaade
Damaashaadka bixi ragbaa damac la daanshoone
Dagaal iyo dil baa loo dabaal dagiye
Diggrigii ILLAHAY laysku damac maanta
Dad baa sheegtay oo nagu dagaalaya
Dooduna dalkaagaan xukumi iyo diiday weeyaane
Darxumana maqaatee waan ka diriraaye.
Daayinoow ILAAHOW daacad baan ahaye
Dabka ay wataan Hawiye ha isla doontaane
Deyr nooga noqo adaan kaa dalbanayaaye
Aamiin!!!!!
Cabdale Faarah Sigad sigad12345@yahoo.co.uk
Soomaligalbeed mise ogadeeniya dood furan iyo jawaabo
By: Maxamed Xussein Cabdi
maodobe30@hotmail.com
________________________________________
marka horee waxaan salamaya umada somaligalbeed oo dhan meel
kasta ay joganba gar ahaan dadka daneeya danta guud ama magaca inaga dhexeeya
ee ah somali marka waxa moda ama kuu cadba in dadka majoratigisu
kalaqaybsanyahay fikir ahaan
1- groub ogadeeniyaa doona oo raba in laqato magacaas
2- gruoub somali doona oo raba magaca somaligalbeed in laqaato
marka waxaan donayaa inaan kuhoraysiyo jawaabaha an sugayo
belahaa ogadeen in aan wax ka ogaado jawabohoda kaladuduwan
mesha ay ubadan yihiin ogadeeniya mise somali galbeed
ogadeenka somalida jeecel iyo kan ogadeeniyada jeceel oo qabiil jeceel
inlagumagacaabo dhuul inaga dhexeeya sida magaca ogadeeniya waxaan donayaa
inaan ogaado caqliyada kaladuwan ama fikiradaha kaladuwan ee shakhsiyadka u
dhashay besha ogadeen kala aminsanyahiin manacaytamayo qabila lamacayikaro
lakiin waxaan jeeclahay inaan lakala faidaysto akhristaw ha moodin inaan
ogadeen necbahay ama dan kale kaleeyahay
waxaana aminsanahay anigu sida taan hoos kuqoran
1- anigu waxaan ahay niin somali galbeed ah ama kiliilka5
manajeecli inaad dhahdaan dhul loga badan yahay ogaadeen
inaad tirahdaan ogadeeniya 1
2-marka xigtana waxaan ahay niin jidwaaq absame ah
mana jecli inaad magaca ogadeeniya melkasta lamartaan 2
3-marka sixigtana dhukani waa inaga dhexeeya jidwaaqna wuxuu daga sida
gobalada jigjiga dhagaxbuur qoraxay intaaba jidaaq wakasobaxaa
xildhibanaddodu iyo kurasidooduba 3
4-marka xigtana absame dhulmakallalahaan jiriin oo wala wadadagi jiray
oo walaalo baa lahaa waxaana wali dhaxdagan ogadeen
beelo absame ah sida WAYTEEN - BAALCAD - IYO GALIMAYS
DHULA KULEE MAGALOYINA KULEE IYO DEGGANO
waxaa intaa sii dheer nimanki dinta waxbadan inagabaray
sida SHEKHASH IYO SHARIF INTASO DHANA MAJECLAA
MAGACAA Ogadeeniyaa lakiin waxay jeceel yihiin somali state in ethiopia ama
Somali galbeed ama killika 5 4
5-waxaa intaa siidheer walaleheen somalidakalee eynu waligeen
wadanolaan jirnay oo inaladaga ISAAQ DHULBAHANTEE MAJEERTEEN
CIIISE JAREERWAYNE DAGOODI GAREE GARI JAARSO AKISHO
MAREEXAAN HAWIYEE REER AW XASSAN gadbuursi
intasina waxay jeceelyihiin magaca somali inynu wax kuwadadonano
oo ma jeeclaa magaca ogadeeniyaa in aad dhahdaan dhulka ay dagan oo
ayleeyihiin ab ka ab 5
marka waxaan raba intaa aan shegay iyo ogadeenka jeceel magaca ogadeeniya yaa
qaldan
ma anaga qaldan oo somali dona oo donayna magaca somali inaynu
wax kaga raadsano ethiopiada aan la dagno
iskumeelna nogu soohagagan magaca somali
haday dagal noqoto iyo haday tahay wax laqaybsiba
intaa waxaan kudarayaa anigu ma tageerayo niin kudoodayaa
meel naga wada dhexaysa inu kumagacaboo qabiilka Ukasoojeedo
sida OGADEENIYA MAJEERTEENIYA AMA ISAAQLAND
marka sidee baynu kuheelna murayad layska dhex arko
oo niin walba iska dhex arko oo inga wada dhexaysa
lakiin hadi niin kaligi iska dhex arko nimanki aywada lahayeena murayada
udiido maxaa dhacaya niinkasi kaligii uunbu ahaan
dadkasina waligood masodhawynayaan niinka murayadii lawada laha
kaligii sheegtay ee didday inlayska dhex arko macneeheedo
Qore
Maxamed Xussein Cabdi
maodobe30@hotmail.com
________________________________________
________________________________________
RE-Soomaali Galbeed mise......
Qaali yare Cabdi
ciseeye2006@hotmail.com
marka hore waxaan halkan salaan hawada usoo marinayaa dhamaan bahda radiojigjiga oo noo suura galisay inaan halkan kadhiibano waxii fagradayada ah oo kusaab san dhinaca magaca dhulka waraaqdana waxaan ku wajahayaa ama aan usoo dirayaa inaan kaga qaybqaato marnaamijka loogu magac daray soomaali galbeed mise ogaadeeniya waxaana kacodsanaa bahda radiojigjiga inaan jawaab kahelo markay waraaqdani idin soo gaadho horta anu waxaan ahay nin udhashay gobalka soomaali galbeed ama kilalka 5 aad qofba sida uu uyaqaano waxaana ahay arday wax kabarta midkamid ah wadamada carabta jaamacad kutaala horta waxaan aad iyo aad uga danqadaa dhul aanu ogaadeen kali daganayn balse looga badan yahay inaa hadana lagu magcaabo ogaadeeniya taasina waxaan u arkaa meel kaga dhan intakale ee aan ahay ogaadeen ee dagan gobalka soomaali galbeed taasina waxaan u arkaa inay tahay dhaan daban gaale hor yaac yaacaya dad caqligoodu aad uliito waxaana ugu nasteexaynayaa dhamaan shabaabka kadhashay beesha ugaadeen inay kahadhaan figradan qaldan waayo fikirka qaldani wuxuu kaaridaa waraar hadaba waxaa jira inaa inbadan oo kamid ah dad aan waxba garanayn lagu maaweeliyo ogaadeeniya taasina waxaan u arkaa inay tahay daal bilaa faa iido ah waxaan aamin sanahay anigu marka lasoo qaado qadiyada soomaali galbeed sidan 1, horta dhulka madagana odaageen oo kali balse waa looga badan yahay islamarkaa waad garan kartaa khalad ka halkaa kujiraa 2, marka la yidhaahdo ogaadeeniya waxaa meesha kabaxaya dhamaan dadkii kale ee daganaa gobalka oo cid walba leh waxaana kamid ah absame oo ah kii ugu dhawaa ogaadeen oo xataa ayna jirin dhul ukala qayb sanaa balse reerkii ogaadeenaba waxaad ku arkaysaa wayteen baalcad jidwaaq iyo galimays sidoo kale waxaad arkaysaa reer kii meel dagan ee jidwaaq ahba in ladagan oo ahogaadeen ah ama galimays ah ama beelaha kale ee absame ah sidaa darteed aad bay uqaldan tahay figrada odhanaysaa dhulka halagu magacaabo ogaadeeniya 3,waxa uu gumays tuhu kumagacaabay meela badan oo dhulka kamid ah magacyo kukhaas ah hadba intii daganayd halkaa sidaa darteed waxaa ila quman oo aan dhamaan dadka soomaali galbeed kugoobaabinayaa inay dhibka horyaala iska dhaafaan oo ay usoo noqdaan waxa ay dan toodu kujirto waa qaali yare oo idin leh waa inoo markale
________________________________________
Qaran mise qabiil?
mohamuud geeble
mohamoudgeeble@hotmail.com
Runtii waxaan aad uula yaabaa markaan arko koox reer soomaali galbeed ah oo
qabiil u olalaynaya moodayana in qabiil wadan lagu xorayn karo dadkana raba inay
ka dhaadhiciyaan figradooda qaybinta ah iyagoo waliba taageero iyo aqoonsi u
raadinaya urur qabiil, dhulka soomaali galbeed maaha mid uu degen yahay ama uu
leeyahay hal qabiil ee waa deegaan balaadhan u ka dhaxeeya qabaa'ilo badan oo
soomaaliyeed haba loo kala badnaadee ama ha lagu kala degaan waynaadee, bal
akhristoy wax yar dib u jaleec taariikhda halgankii jabhada xoraynta soomaali
galbeed (WSLF) waqtigii koobnaa ee ay dagaalkii xoraynta ku jirtay iyo guulihii
balaadhnaa ee ay soo hoysay, miyaynaan odhan karin taasi waxay ku timid
midnimadii shacabka, wadaninimada oo xiligaas aad u xooganayd iyo waliba
taageeradii hagar la'aanta ahayd ee aan ka helnay walaaladeena soomaaliya oo
hiil iyo hooba inala garab taagnaa?.
kolay anigu aragtidayda waxaan ku jawaabi
lahaa HAAAAA, waliba abaal aan dhamaanayn ayaan uuga haynaa dadkii aan
taageerada ka helnay ee xorayntaas inagala qayb qaatay, markaad dhanka kale ka
eegto dadka iyagu qabiilka u olaleeya ayaa waxay qabaan in dagaalkii 1977-1978
uu ahaa mid ay soomaaliya waday oo ay dano gaara ka lahayd doonaysayna in ay
dhul aysan lahayn ku hanato.
Qof walba oo reer soomaali galbeed ah wuxuu jecel yahay in dhulkiisu xoroobo oo
taasi waa mabda'a laga midaysan yahay laakiin waxaa aad loogu kala tagan yahay
qaabka iyo magaca lagu dagaal gali karo, dad baa qaba in magaca soomaali galbeed
aanan waxba lagu heli karin oo ay la haboon tahay in wax lagu raadiyo magaca
ogadeen iyagoo sababtana ka dhiga dhulka ayaa loo yaqaanaa, dadkale oo aan anigu
ka mid ahayna waxaan qabnaa in magacan dambe uu yahay mid qabiil laga dhax
arkaayo umadana kala fogaynaya oo aanan waxba lagu raadin karin ee magaca
soomaali galbeed uu yahay midka umada midayn kara qabiil ama kooxna aanan u gaar
ahayn.
waxaan maqaalkan ku soo gabagabaynayaa hadii aanan la helin midnimo iyo is
afgarad qabiilka iyo danaysigana aanan laga dheeraan in uu halgan kastaaba ahaan
________________________________________
Ogadenia Somali galbeed ama Bariga Ethiopia ama
killilka 5aad
Amaana E .G
Abdeeqa@hotmal.com
Ascw yaa Ahli Wa asxabi
Axyaa wadani
Salaam ka dib sidan ku soo aqriyey mqaladii Ra,ayi ka hadalka ee ku qora bogga
qoraalka dad waynaha ee Radio jigjiga, bal intaanan u guda galin fikradeyda
sidan asxabtii hore wax u soo qorey anigoo ka raad racayo aan nafteyda yar
bayamiyo waxan ahay gabar absame ah ( Ogadeen ) micna wayn ii samayn mayso yaan
ahay ama aa tahay aqristoow balse waxaa micna ii samaynaysa bandhiga shucuurtada
wadaniyeed, iyo dareenkada dadnimo, waxan wada og nahay in dal inaga maqan yahay
geesiyiin badana inooga dhinteen hadanu nahay dadka u dhashey deegankan, ninba
magac isla soo meel taag, sida Ogadenia, Somali galbeed, killilka-
shanaad,jidwaqeenia,shiiqalenia, iyo waliba magacyo kale oo aad ku soo biirin
doontaan mustaqbalka soo socda sidaan umada wadankasi u dhashay ay ku hamiyaan
ama absame haku abtirsadaan ama qawmiyadaha kale ee wadanka kunooliba ha
ahadane,waxaa laga soo Hadley in magaca dalka yahay mixnada ugu wayn ee hortagan
xoreyntiisa amaba halganka ka soconi la,ayahay balse aniga waxan qaba fikrad ka
duwan taasi oo ah marka (1) waa maxay wadani ma magacbaa meel loo yaqaano mise
waa ruux jecel dalkiisa? iyo dadkiisa inuu dhibta kasaro kana dhiidhiyo xumaha
loo gaysanayo kuna boorriyo wanaga iyo wada jirka dadkiisa?
(2) magac wax ma
xoreeyaa mise geesiyaal ka gilgishay gumeysi yaa wadan xoreeya??, hadaba aniga
Aragtidayda gaar ahaneed waxan u soo jeedinayaa umada reer Ogadenia ama Somali
galbeed inay runta isu sheegaan khaas ahan umada isku magawdo absame oo noqday
odax ku muday iyo mid la isaga bixinayo, inagoo ruuxna ruux uusan eedayn magacna
ka dhiganin geed aaynu ku gabanayno maxan u xiisayni wayney ama isugu dayi-
wayney midnimadeena oo ah mid muqadis ah? hadaynu nahay umad meel ka soo wada
jeeda dhiig ahaan iyo deegaan ahaan ba, runtii waxaad moodaa in is eegashadan
dadkan wada dhashey ay sababi doonto in arladaba gacantooda ka baxo,maxay ku
nuugta ama ka nuugtaa!!! wana tan ay dad badani sugayaan idinkaana ku dhiiri
gelinaya sugitankaas ay sugayan inay dalkiina ka qataan cidlo, ninbaa waxuu soo
qorey dalka waxa d
By Amaana E.G
Yaa Dagan Somali Galbeed
waan kudhashey waa dhexmaray. soomali oo dhan ayaa degan from D/M to hawiye. xujofure ayaa ugu saxsan, ogaadeen waabadanyihiin laakiin kamabadna qiyaastii 45% dadka dhulkaa dega. hadii absameha kale lagudaro waxay noqonayaan 55% qoti 10% harti(mj+dhul) 15%. geri 4%, bartire 1%.
aniga waxay ilatahay in qabiilada soomaali oo dhan laga helo dhulkaas. marka la eego siday u kala badan yihiin waa sidan
1- ogaden
2- ciise
3- gadabursi
4- gurgere
5- isaaq
6- hawiye
7- small darod clans (bartire, geri, abasgul)
8- gaboye
9-har
1) Ogaden
2) Iidor (siiba Garxajis nimanka la yiraahdo)
Harti
Ogadeen
Ciise
U badan Ogaadeen iyo Garxajis..iyo in yar oo Harti(Hagar AAdan iyo Baciidyahan) ah iyo Arab iyo Habar Awal( Reer Samatar, Reer Gadiid), Abskuul(Faarax Guuleed) , Bartire oo Bulaale u badan iyo Sheekhaal, ciise kumaan arag waligayna maan maqal iyo Gedbursi waxana daga oo kale niman Habar Jeclo ah(Reer Daahir).
U badan Ogaadeen iyo Garxajis..iyo in yar oo Harti(Hagar AAdan iyo Baciidyahan) ah iyo Arab iyo Habar Awal( Reer Samatar, Reer Gadiid), Abskuul(Faarax Guuleed) , Bartire oo Bulaale u badan iyo Sheekhaal, ciise kumaan arag waligayna maan maqal iyo Gedbursi waxana daga oo kale niman Habar Jeclo ah(Reer Daahir).
25% tirada dadkaas.Ciisaha iyo Jidwaaq iyo Jaarso iyo Karanle ,iyo Garre
Dhulka waxaa dagen Absaame 95%
1- Ogaadeenn 64%
2- (Jidwaaq)30% Abskuul, Bartire iyo yabaree
3-Gari 4%
4-Isaaq 1%
SHeekhaal
KABLALAX, MAREEXAAN IYO DAAROODKA KALEBA,
HAWIYE: KARANLE,HIRAAB IYO GUGUNDHABE
DIR:ISXAAQ, CIISE , GUDABIIRSE , GURE IYO GURGURE
DIGIL IYO MIRIFLE: WAA DEGAAAN
INTA KALE: JAREER, CARUUSO , ADARI , CARAB I
(AW'iyo OGAADEEN ) aan idiin fasiro erayga aw' waa sheekhaal iyo Gaadsan
Isaaq hawd iyo Awaare buu ogaadeen ka soo galaa.
Jidwaaqna xaga xarshin buu kasoo galaa.
Ciise Jabuuti ilaa dire dhabo buu degaa...
Gadabguursi marka boorame laga yimaad ee jigjiga loo soo socdo buu degaa..
Wax hawiye la yidhaa maqal mooyee aragti mahayo.
Jidwaaq iyo ciise waxaa u dhexeeya GERI, ilaa jinacsanay..
Majeerteena xaga wardheer bay degaan..
Wardheer iyo JigJiga, labadaas magaalo ee aan aniga ku nollaa waxaa ugu badan JIJIGA GERI iyo JIDWAAQ, WARDHEER HARTI iyo GERI.
Biciidyahan Reer Weyd ku laayeen Wardheer
AAWEY GARE GEELBADANE?
AAWEY GURRE?
AAWEY DIR?
AAWEY SHEEKHAAL?
1-AKISHO 100% JIG-JIGA MAAGAALO MADAXDA AKISHADA
AAWEY KARANLE ?
By Cabdale Faarax Sigad
Wakhtiyada qaarkood dadka soomaalidu midnimada way wada jeclaayeen waxana jirtay in ay aminsanaayeen meelkasta oo dalka ka mida oo ay tagaanba in ayna cidi ka xigin taasina waxay sobobtay in dadkii soomaliyeed iskugu yimaadaan magaalada Muqdisho. Laakiin nasiibdaro waxa fikradii dadka somalidu qabeen burburiyay dadkii deggaanka u lahaa Muqdisho iyagoo ka qixiyay dadyawgii kale ee somaliyeed magaladaa Muqdisho. Taasina waxay sobobtay in ilamaa malintuu ina BARE dalka ka baxay loogu tagiwaayay hawiye magala madaxdii dalkii la odhanjiray somaliya. Iyadoo hadaba arintu ay sidaa tahay ayay maantana rabaan hawiye dadkii ay qixiyeen in ay marlabaad qasab ku soo noqda yidhaahdaan.
Tixdan gabayga ahina arimhaa ayay ku saabsantahay waxana layidhaa magaceeda.
AKHRIS WACAN
Daroor iyo Qardhiyo Daalo guudkeeda
Dooxada Shabeeliyo Saylac dacalkeeda
Dadwixii kunoolaa Afmadow ee Xamar dagaan mooday
Dalxiis uma ahayn Hawiye kumana soo duulin
Daljacaylku waakii kuyidhi diida gobalkiina
Daaraha is huwan waa kuwii Xamar doolarka uquudhay.
Dad jacaylku soomali wuu wada damqaayaaye
Dakharada Amxaaruhu anay igu dul yaalaane
Degmadayda waakii kadhigay daaro laga guuray
Dambi kama galin ee kufrigu diin nacaybuu iigu soo duulay
Danta guud ayaan doonayoon kula dagaalayay.
Diridhaba iyo jigjiga waxaan ugu dadaalaynay
Dabka waxa loogu dhacay danaha soomaale
Ducufloow Amxaaraha dahab masiiyeene
Dakadaa Barbara uguma deeqeene
Duntay oo midnimo somaliyeed qalbigu waa ka dayriniye
Dantu waxay itidhi baan haatan day dayiye
Dambigaana waxa iskale kuwii Xamar ku soo duulay
Daaraha ragii dumiyay, ee dumarka laynaayay.
Daarood iyo Isaaq, Dir iyo Gadabiirsi, Digoodi iyo Galadi
Dhamaan Digile iyo midhifle ragii diddiyay weeyaane
Deriskii macaanaa kuwii dacar qadhaadh siiyay
Degaankii Muqdisho ragii looga dalan doolay
Dariiqyada ragii joogsadee dumarka baadhayay
Dulmiguu Hawiye gaystay buu midkale noogu darayaaye.
Darraad bay ahayd markay xamar naga dareersheene
Da’adii maalintaa dhalataybaan dafadba u hayne
Dir Hawiye ninkii aan ahayn maalintii lagu dambaab maayay
Dadkii laga badnaa malintaa maxaa looga dhigay duunyo
Diintu way jirtaye malintaa maxaa loo damqani waayay
Duubbabkii Hawiye maxaa maalintaa dilay damiirkooda.
Durbaanada latumi waa damaashaade
Dulmiguu Hawiye gaystay buu midkale noogu darayaaye
Duntay oo midnimo kama dambayn Xamare
Dantii guud Hawiyaa diloo dooxay waahoree
Daaroodku wakaa dalkiisii nabad ku daaqaaya
Degmadooda Gadabuursi iyo Isaaq waa kuwaa
dewo macaan siiyay
Digile iyo midhiflana waa kuwaa dawlada macsuumay
Dulmigu wuxu ku hadhay kuway Hawiye deris ahaayeene.
Dulmigaad fashaa aduu kugu danbeeyaaye
Duulkaa Amxaaraa Xamar ku soo duuli
Daarahay dheceenbaa Hawiye looga dacarayni
Dambiguu galuu Hawiye maali dambarkiisa.
Dagaal oogayasha muqdishana diin uma adeegaane
Daacad nimo kadheer odayada madaxa duuduuban
Dadkayguun bay rabaan inay ku duulaane
Damacoogu kadaran duulka xabashaade
Damaashaadka bixi ragbaa damac la daanshoone
Dagaal iyo dil baa loo dabaal dagiye
Diggrigii ILLAHAY laysku damac maanta
Dad baa sheegtay oo nagu dagaalaya
Dooduna dalkaagaan xukumi iyo diiday weeyaane
Darxumana maqaatee waan ka diriraaye.
Daayinoow ILAAHOW daacad baan ahaye
Dabka ay wataan Hawiye ha isla doontaane
Deyr nooga noqo adaan kaa dalbanayaaye
Aamiin!!!!!
Cabdale Faarah Sigad sigad12345@yahoo.co.uk
Soomaligalbeed mise ogadeeniya dood furan iyo jawaabo
By: Maxamed Xussein Cabdi
maodobe30@hotmail.com
________________________________________
marka horee waxaan salamaya umada somaligalbeed oo dhan meel
kasta ay joganba gar ahaan dadka daneeya danta guud ama magaca inaga dhexeeya
ee ah somali marka waxa moda ama kuu cadba in dadka majoratigisu
kalaqaybsanyahay fikir ahaan
1- groub ogadeeniyaa doona oo raba in laqato magacaas
2- gruoub somali doona oo raba magaca somaligalbeed in laqaato
marka waxaan donayaa inaan kuhoraysiyo jawaabaha an sugayo
belahaa ogadeen in aan wax ka ogaado jawabohoda kaladuduwan
mesha ay ubadan yihiin ogadeeniya mise somali galbeed
ogadeenka somalida jeecel iyo kan ogadeeniyada jeceel oo qabiil jeceel
inlagumagacaabo dhuul inaga dhexeeya sida magaca ogadeeniya waxaan donayaa
inaan ogaado caqliyada kaladuwan ama fikiradaha kaladuwan ee shakhsiyadka u
dhashay besha ogadeen kala aminsanyahiin manacaytamayo qabila lamacayikaro
lakiin waxaan jeeclahay inaan lakala faidaysto akhristaw ha moodin inaan
ogadeen necbahay ama dan kale kaleeyahay
waxaana aminsanahay anigu sida taan hoos kuqoran
1- anigu waxaan ahay niin somali galbeed ah ama kiliilka5
manajeecli inaad dhahdaan dhul loga badan yahay ogaadeen
inaad tirahdaan ogadeeniya 1
2-marka xigtana waxaan ahay niin jidwaaq absame ah
mana jecli inaad magaca ogadeeniya melkasta lamartaan 2
3-marka sixigtana dhukani waa inaga dhexeeya jidwaaqna wuxuu daga sida
gobalada jigjiga dhagaxbuur qoraxay intaaba jidaaq wakasobaxaa
xildhibanaddodu iyo kurasidooduba 3
4-marka xigtana absame dhulmakallalahaan jiriin oo wala wadadagi jiray
oo walaalo baa lahaa waxaana wali dhaxdagan ogadeen
beelo absame ah sida WAYTEEN - BAALCAD - IYO GALIMAYS
DHULA KULEE MAGALOYINA KULEE IYO DEGGANO
waxaa intaa sii dheer nimanki dinta waxbadan inagabaray
sida SHEKHASH IYO SHARIF INTASO DHANA MAJECLAA
MAGACAA Ogadeeniyaa lakiin waxay jeceel yihiin somali state in ethiopia ama
Somali galbeed ama killika 5 4
5-waxaa intaa siidheer walaleheen somalidakalee eynu waligeen
wadanolaan jirnay oo inaladaga ISAAQ DHULBAHANTEE MAJEERTEEN
CIIISE JAREERWAYNE DAGOODI GAREE GARI JAARSO AKISHO
MAREEXAAN HAWIYEE REER AW XASSAN gadbuursi
intasina waxay jeceelyihiin magaca somali inynu wax kuwadadonano
oo ma jeeclaa magaca ogadeeniyaa in aad dhahdaan dhulka ay dagan oo
ayleeyihiin ab ka ab 5
marka waxaan raba intaa aan shegay iyo ogadeenka jeceel magaca ogadeeniya yaa
qaldan
ma anaga qaldan oo somali dona oo donayna magaca somali inaynu
wax kaga raadsano ethiopiada aan la dagno
iskumeelna nogu soohagagan magaca somali
haday dagal noqoto iyo haday tahay wax laqaybsiba
intaa waxaan kudarayaa anigu ma tageerayo niin kudoodayaa
meel naga wada dhexaysa inu kumagacaboo qabiilka Ukasoojeedo
sida OGADEENIYA MAJEERTEENIYA AMA ISAAQLAND
marka sidee baynu kuheelna murayad layska dhex arko
oo niin walba iska dhex arko oo inga wada dhexaysa
lakiin hadi niin kaligi iska dhex arko nimanki aywada lahayeena murayada
udiido maxaa dhacaya niinkasi kaligii uunbu ahaan
dadkasina waligood masodhawynayaan niinka murayadii lawada laha
kaligii sheegtay ee didday inlayska dhex arko macneeheedo
Qore
Maxamed Xussein Cabdi
maodobe30@hotmail.com
________________________________________
________________________________________
RE-Soomaali Galbeed mise......
Qaali yare Cabdi
ciseeye2006@hotmail.com
marka hore waxaan halkan salaan hawada usoo marinayaa dhamaan bahda radiojigjiga oo noo suura galisay inaan halkan kadhiibano waxii fagradayada ah oo kusaab san dhinaca magaca dhulka waraaqdana waxaan ku wajahayaa ama aan usoo dirayaa inaan kaga qaybqaato marnaamijka loogu magac daray soomaali galbeed mise ogaadeeniya waxaana kacodsanaa bahda radiojigjiga inaan jawaab kahelo markay waraaqdani idin soo gaadho horta anu waxaan ahay nin udhashay gobalka soomaali galbeed ama kilalka 5 aad qofba sida uu uyaqaano waxaana ahay arday wax kabarta midkamid ah wadamada carabta jaamacad kutaala horta waxaan aad iyo aad uga danqadaa dhul aanu ogaadeen kali daganayn balse looga badan yahay inaa hadana lagu magcaabo ogaadeeniya taasina waxaan u arkaa meel kaga dhan intakale ee aan ahay ogaadeen ee dagan gobalka soomaali galbeed taasina waxaan u arkaa inay tahay dhaan daban gaale hor yaac yaacaya dad caqligoodu aad uliito waxaana ugu nasteexaynayaa dhamaan shabaabka kadhashay beesha ugaadeen inay kahadhaan figradan qaldan waayo fikirka qaldani wuxuu kaaridaa waraar hadaba waxaa jira inaa inbadan oo kamid ah dad aan waxba garanayn lagu maaweeliyo ogaadeeniya taasina waxaan u arkaa inay tahay daal bilaa faa iido ah waxaan aamin sanahay anigu marka lasoo qaado qadiyada soomaali galbeed sidan 1, horta dhulka madagana odaageen oo kali balse waa looga badan yahay islamarkaa waad garan kartaa khalad ka halkaa kujiraa 2, marka la yidhaahdo ogaadeeniya waxaa meesha kabaxaya dhamaan dadkii kale ee daganaa gobalka oo cid walba leh waxaana kamid ah absame oo ah kii ugu dhawaa ogaadeen oo xataa ayna jirin dhul ukala qayb sanaa balse reerkii ogaadeenaba waxaad ku arkaysaa wayteen baalcad jidwaaq iyo galimays sidoo kale waxaad arkaysaa reer kii meel dagan ee jidwaaq ahba in ladagan oo ahogaadeen ah ama galimays ah ama beelaha kale ee absame ah sidaa darteed aad bay uqaldan tahay figrada odhanaysaa dhulka halagu magacaabo ogaadeeniya 3,waxa uu gumays tuhu kumagacaabay meela badan oo dhulka kamid ah magacyo kukhaas ah hadba intii daganayd halkaa sidaa darteed waxaa ila quman oo aan dhamaan dadka soomaali galbeed kugoobaabinayaa inay dhibka horyaala iska dhaafaan oo ay usoo noqdaan waxa ay dan toodu kujirto waa qaali yare oo idin leh waa inoo markale
________________________________________
Qaran mise qabiil?
mohamuud geeble
mohamoudgeeble@hotmail.com
Runtii waxaan aad uula yaabaa markaan arko koox reer soomaali galbeed ah oo
qabiil u olalaynaya moodayana in qabiil wadan lagu xorayn karo dadkana raba inay
ka dhaadhiciyaan figradooda qaybinta ah iyagoo waliba taageero iyo aqoonsi u
raadinaya urur qabiil, dhulka soomaali galbeed maaha mid uu degen yahay ama uu
leeyahay hal qabiil ee waa deegaan balaadhan u ka dhaxeeya qabaa'ilo badan oo
soomaaliyeed haba loo kala badnaadee ama ha lagu kala degaan waynaadee, bal
akhristoy wax yar dib u jaleec taariikhda halgankii jabhada xoraynta soomaali
galbeed (WSLF) waqtigii koobnaa ee ay dagaalkii xoraynta ku jirtay iyo guulihii
balaadhnaa ee ay soo hoysay, miyaynaan odhan karin taasi waxay ku timid
midnimadii shacabka, wadaninimada oo xiligaas aad u xooganayd iyo waliba
taageeradii hagar la'aanta ahayd ee aan ka helnay walaaladeena soomaaliya oo
hiil iyo hooba inala garab taagnaa?.
kolay anigu aragtidayda waxaan ku jawaabi
lahaa HAAAAA, waliba abaal aan dhamaanayn ayaan uuga haynaa dadkii aan
taageerada ka helnay ee xorayntaas inagala qayb qaatay, markaad dhanka kale ka
eegto dadka iyagu qabiilka u olaleeya ayaa waxay qabaan in dagaalkii 1977-1978
uu ahaa mid ay soomaaliya waday oo ay dano gaara ka lahayd doonaysayna in ay
dhul aysan lahayn ku hanato.
Qof walba oo reer soomaali galbeed ah wuxuu jecel yahay in dhulkiisu xoroobo oo
taasi waa mabda'a laga midaysan yahay laakiin waxaa aad loogu kala tagan yahay
qaabka iyo magaca lagu dagaal gali karo, dad baa qaba in magaca soomaali galbeed
aanan waxba lagu heli karin oo ay la haboon tahay in wax lagu raadiyo magaca
ogadeen iyagoo sababtana ka dhiga dhulka ayaa loo yaqaanaa, dadkale oo aan anigu
ka mid ahayna waxaan qabnaa in magacan dambe uu yahay mid qabiil laga dhax
arkaayo umadana kala fogaynaya oo aanan waxba lagu raadin karin ee magaca
soomaali galbeed uu yahay midka umada midayn kara qabiil ama kooxna aanan u gaar
ahayn.
waxaan maqaalkan ku soo gabagabaynayaa hadii aanan la helin midnimo iyo is
afgarad qabiilka iyo danaysigana aanan laga dheeraan in uu halgan kastaaba ahaan
________________________________________
Ogadenia Somali galbeed ama Bariga Ethiopia ama
killilka 5aad
Amaana E .G
Abdeeqa@hotmal.com
Ascw yaa Ahli Wa asxabi
Axyaa wadani
Salaam ka dib sidan ku soo aqriyey mqaladii Ra,ayi ka hadalka ee ku qora bogga
qoraalka dad waynaha ee Radio jigjiga, bal intaanan u guda galin fikradeyda
sidan asxabtii hore wax u soo qorey anigoo ka raad racayo aan nafteyda yar
bayamiyo waxan ahay gabar absame ah ( Ogadeen ) micna wayn ii samayn mayso yaan
ahay ama aa tahay aqristoow balse waxaa micna ii samaynaysa bandhiga shucuurtada
wadaniyeed, iyo dareenkada dadnimo, waxan wada og nahay in dal inaga maqan yahay
geesiyiin badana inooga dhinteen hadanu nahay dadka u dhashey deegankan, ninba
magac isla soo meel taag, sida Ogadenia, Somali galbeed, killilka-
shanaad,jidwaqeenia,shiiqalenia, iyo waliba magacyo kale oo aad ku soo biirin
doontaan mustaqbalka soo socda sidaan umada wadankasi u dhashay ay ku hamiyaan
ama absame haku abtirsadaan ama qawmiyadaha kale ee wadanka kunooliba ha
ahadane,waxaa laga soo Hadley in magaca dalka yahay mixnada ugu wayn ee hortagan
xoreyntiisa amaba halganka ka soconi la,ayahay balse aniga waxan qaba fikrad ka
duwan taasi oo ah marka (1) waa maxay wadani ma magacbaa meel loo yaqaano mise
waa ruux jecel dalkiisa? iyo dadkiisa inuu dhibta kasaro kana dhiidhiyo xumaha
loo gaysanayo kuna boorriyo wanaga iyo wada jirka dadkiisa?
(2) magac wax ma
xoreeyaa mise geesiyaal ka gilgishay gumeysi yaa wadan xoreeya??, hadaba aniga
Aragtidayda gaar ahaneed waxan u soo jeedinayaa umada reer Ogadenia ama Somali
galbeed inay runta isu sheegaan khaas ahan umada isku magawdo absame oo noqday
odax ku muday iyo mid la isaga bixinayo, inagoo ruuxna ruux uusan eedayn magacna
ka dhiganin geed aaynu ku gabanayno maxan u xiisayni wayney ama isugu dayi-
wayney midnimadeena oo ah mid muqadis ah? hadaynu nahay umad meel ka soo wada
jeeda dhiig ahaan iyo deegaan ahaan ba, runtii waxaad moodaa in is eegashadan
dadkan wada dhashey ay sababi doonto in arladaba gacantooda ka baxo,maxay ku
nuugta ama ka nuugtaa!!! wana tan ay dad badani sugayaan idinkaana ku dhiiri
gelinaya sugitankaas ay sugayan inay dalkiina ka qataan cidlo, ninbaa waxuu soo
qorey dalka waxa d
By Amaana E.G
Yaa Dagan Somali Galbeed
waan kudhashey waa dhexmaray. soomali oo dhan ayaa degan from D/M to hawiye. xujofure ayaa ugu saxsan, ogaadeen waabadanyihiin laakiin kamabadna qiyaastii 45% dadka dhulkaa dega. hadii absameha kale lagudaro waxay noqonayaan 55% qoti 10% harti(mj+dhul) 15%. geri 4%, bartire 1%.
aniga waxay ilatahay in qabiilada soomaali oo dhan laga helo dhulkaas. marka la eego siday u kala badan yihiin waa sidan
1- ogaden
2- ciise
3- gadabursi
4- gurgere
5- isaaq
6- hawiye
7- small darod clans (bartire, geri, abasgul)
8- gaboye
9-har
1) Ogaden
2) Iidor (siiba Garxajis nimanka la yiraahdo)
Harti
Ogadeen
Ciise
U badan Ogaadeen iyo Garxajis..iyo in yar oo Harti(Hagar AAdan iyo Baciidyahan) ah iyo Arab iyo Habar Awal( Reer Samatar, Reer Gadiid), Abskuul(Faarax Guuleed) , Bartire oo Bulaale u badan iyo Sheekhaal, ciise kumaan arag waligayna maan maqal iyo Gedbursi waxana daga oo kale niman Habar Jeclo ah(Reer Daahir).
U badan Ogaadeen iyo Garxajis..iyo in yar oo Harti(Hagar AAdan iyo Baciidyahan) ah iyo Arab iyo Habar Awal( Reer Samatar, Reer Gadiid), Abskuul(Faarax Guuleed) , Bartire oo Bulaale u badan iyo Sheekhaal, ciise kumaan arag waligayna maan maqal iyo Gedbursi waxana daga oo kale niman Habar Jeclo ah(Reer Daahir).
25% tirada dadkaas.Ciisaha iyo Jidwaaq iyo Jaarso iyo Karanle ,iyo Garre
Dhulka waxaa dagen Absaame 95%
1- Ogaadeenn 64%
2- (Jidwaaq)30% Abskuul, Bartire iyo yabaree
3-Gari 4%
4-Isaaq 1%
SHeekhaal
KABLALAX, MAREEXAAN IYO DAAROODKA KALEBA,
HAWIYE: KARANLE,HIRAAB IYO GUGUNDHABE
DIR:ISXAAQ, CIISE , GUDABIIRSE , GURE IYO GURGURE
DIGIL IYO MIRIFLE: WAA DEGAAAN
INTA KALE: JAREER, CARUUSO , ADARI , CARAB I
(AW'iyo OGAADEEN ) aan idiin fasiro erayga aw' waa sheekhaal iyo Gaadsan
Isaaq hawd iyo Awaare buu ogaadeen ka soo galaa.
Jidwaaqna xaga xarshin buu kasoo galaa.
Ciise Jabuuti ilaa dire dhabo buu degaa...
Gadabguursi marka boorame laga yimaad ee jigjiga loo soo socdo buu degaa..
Wax hawiye la yidhaa maqal mooyee aragti mahayo.
Jidwaaq iyo ciise waxaa u dhexeeya GERI, ilaa jinacsanay..
Majeerteena xaga wardheer bay degaan..
Wardheer iyo JigJiga, labadaas magaalo ee aan aniga ku nollaa waxaa ugu badan JIJIGA GERI iyo JIDWAAQ, WARDHEER HARTI iyo GERI.
Biciidyahan Reer Weyd ku laayeen Wardheer
AAWEY GARE GEELBADANE?
AAWEY GURRE?
AAWEY DIR?
AAWEY SHEEKHAAL?
1-AKISHO 100% JIG-JIGA MAAGAALO MADAXDA AKISHADA
AAWEY KARANLE ?
ABTIRSIINYO QUBEYS DIR AND GADSAN DIR
ABTIRSIINYADA GADSAN
• Gadsan
o Reera-Same
Adan
Yoonis
Cumar Abokor
Cumarjamc
o Tagaleen
Fiqicilmi
Dhaweed
Odeymarke
Naleeye
Fiqinuur
Cumar-maxamud
Fiqicigal
Reer-smail
Reer-qaasin
Reer-sacdi
Qubeys (Lafagaab)
•
Tolweyne Qubeys
•
Reytoonle
o Faqi Cumar
Yabarcade Faqi Cumar
Fiqi Walaal (Aw-caalin, Xaaji Cabdalle)
Samafale,Maxamud weyne, Aw-Cisman, Maxamud Yare
Xassan Faqi Cumar
Rooble Cismaan (Faarax, Weheliye, Maxamed)
Aw-Macalin (Macalin Muxumed, Macalin Yusuf, Sheekh Cali, Macalin Macow)
Heeraar
Fiqi Yaxye
o Caalin Mooge
o Maxamed Abtiudug
• Axadoobe Qubeys
o Cismaan Diidshe (Cismaan Iyiinta)
o Cabdalle Diidshe (Cabaas Iyiinta)
• Yabadhaale Qubeys
o Wayaagle
Yabarow, Xasan, Cumar, Xeefoow
Faarax
Maxamuud
Dhaayoow
o Miidkasse
Axmed faarax
Afrax faarax
• Gadsan
o Reera-Same
Adan
Yoonis
Cumar Abokor
Cumarjamc
o Tagaleen
Fiqicilmi
Dhaweed
Odeymarke
Naleeye
Fiqinuur
Cumar-maxamud
Fiqicigal
Reer-smail
Reer-qaasin
Reer-sacdi
Qubeys (Lafagaab)
•
Tolweyne Qubeys
•
Reytoonle
o Faqi Cumar
Yabarcade Faqi Cumar
Fiqi Walaal (Aw-caalin, Xaaji Cabdalle)
Samafale,Maxamud weyne, Aw-Cisman, Maxamud Yare
Xassan Faqi Cumar
Rooble Cismaan (Faarax, Weheliye, Maxamed)
Aw-Macalin (Macalin Muxumed, Macalin Yusuf, Sheekh Cali, Macalin Macow)
Heeraar
Fiqi Yaxye
o Caalin Mooge
o Maxamed Abtiudug
• Axadoobe Qubeys
o Cismaan Diidshe (Cismaan Iyiinta)
o Cabdalle Diidshe (Cabaas Iyiinta)
• Yabadhaale Qubeys
o Wayaagle
Yabarow, Xasan, Cumar, Xeefoow
Faarax
Maxamuud
Dhaayoow
o Miidkasse
Axmed faarax
Afrax faarax
Land Dispute Erupts in Galkayo, 10 Killed AGOON DIR CLAN AND SACAD
Land Dispute Erupts in Galkayo, 10 Killed
Written by Allafrica
Mar 18, 2008 at 07:43 PM
Ten people have been killed and at least 20 others injured in inter-clan fighting over land in Somalia's central town of Galkayo in the Mudug region, sources told IRIN on 18 March.
The fighting broke out on 17 March between the Sa'ad, Habar Gedir sub-clan and the Dir, and was concentrated near the Galkayo airport and nearby south Galkayo settlements, a journalist, Ahmed Sheikh Mohamed, of Daljir radio, said.
The clash was triggered by a land dispute, but the ensuing escalation of violence was attributed to a long-simmering rivalry between the clans, said a local businessman.
"A few years ago over 80 people were killed when the two sides fought over water points and pasture," he added
Mudug region governor Dahir Abdulkadir Aflow said forces from the self-declared autonomous region of Puntland, known as Darawishta, had been dispatched to intervene.
"We have forces that are now separating the two sides," Aflow said, and a mediation team was trying to resolve the dispute.
He said there was no fighting "going on today [18 March] ... We are waiting for elders from both sides to meet today to hammer out their differences under the auspices of the regional administration."
Sheikh Shuuriye of the Dir clan said the fighting started unexpectedly, "but we are doing everything we can to contain it".
He said he was confident the mediation efforts would produce a lasting solution.
The fighting took place near a camp for internally displaced persons (IDPs).
Mohamed of Daljir Radio said many of the IDPs in the Buulo Ba'aley camp had fled due to the fighting. He said some of the injured were being treated at Galkayo General Hospital.
Intensive mediation efforts on the part of the local administration, elders and religious leaders from neutral clans seem to have calmed the situation.
"We have been able to bring the two sides together to start talking," said Aflow. "I am confident that we will end this today."
[ This report does not necessarily reflect the views of the United Nations ]
Written by Allafrica
Mar 18, 2008 at 07:43 PM
Ten people have been killed and at least 20 others injured in inter-clan fighting over land in Somalia's central town of Galkayo in the Mudug region, sources told IRIN on 18 March.
The fighting broke out on 17 March between the Sa'ad, Habar Gedir sub-clan and the Dir, and was concentrated near the Galkayo airport and nearby south Galkayo settlements, a journalist, Ahmed Sheikh Mohamed, of Daljir radio, said.
The clash was triggered by a land dispute, but the ensuing escalation of violence was attributed to a long-simmering rivalry between the clans, said a local businessman.
"A few years ago over 80 people were killed when the two sides fought over water points and pasture," he added
Mudug region governor Dahir Abdulkadir Aflow said forces from the self-declared autonomous region of Puntland, known as Darawishta, had been dispatched to intervene.
"We have forces that are now separating the two sides," Aflow said, and a mediation team was trying to resolve the dispute.
He said there was no fighting "going on today [18 March] ... We are waiting for elders from both sides to meet today to hammer out their differences under the auspices of the regional administration."
Sheikh Shuuriye of the Dir clan said the fighting started unexpectedly, "but we are doing everything we can to contain it".
He said he was confident the mediation efforts would produce a lasting solution.
The fighting took place near a camp for internally displaced persons (IDPs).
Mohamed of Daljir Radio said many of the IDPs in the Buulo Ba'aley camp had fled due to the fighting. He said some of the injured were being treated at Galkayo General Hospital.
Intensive mediation efforts on the part of the local administration, elders and religious leaders from neutral clans seem to have calmed the situation.
"We have been able to bring the two sides together to start talking," said Aflow. "I am confident that we will end this today."
[ This report does not necessarily reflect the views of the United Nations ]
A SHORT HISTORY OF THE SOMALI DIR CLAN
The Somali Dir clan (Beesha Direed)
The Dir is a Somali clan whose members live in Djibouti, Southern, Northern Somalia, NFD, Somali Region, and Shabeele/ Jubba regions. According to the Dir clan histories, Dir had four sons named Madahweyn, Mandaluug, Madoobe, and Mahe Dir; according to others Dir had a fifth son named Qaldho Dir.
The Somali people are composed of four major tribes. The Dir, Hawiye, Darod, and Rahanweyn make up the majority of Somalis. The Dir are the most ancient Somali clan, and they are the most widespread group. They primarily live in Djibouti as the Issa and Gadabuursi. The northern clans of the self-declared Somaliland, namely the Isaaq, Gadabuursi,and Issa are also all Dir. In Ethiopia, the Dir clans are also the most numerous Somali clan group.
Northern Dir
The Northern Somalis exclusively come from the Dir clan. The Isaaq are Mohammed Hiniftire Mahe Dir. While the Gadabuursi are also closely related to the Isaaq whom they share with the common ancestor Mohammed Hiniftire, the sub lineage they claim as their direct ancestor is called the Mandaluug. The third Northern clan, the Issas come from the Madoobe Dir. There are also other Dir groups like the Gurgure, Madigaan, Magadle, Akisho, and Layiile in smaller numbers in the Northern Somalia.
The Dir of Ethiopia
Suure Worrior in Galool- Near Towfiq (Mudug Region)
The Dir in Ethiopia are represented by the Issas, Gurgure, Guure, Quranyo Maxamed, Akisho, Gadabuursi, Gadsan, Gariir, Fiqi Muhumand, Qubeys, Layiile, Mandaluulg, Baajimaal, and Wardaai. The majority live in the Dira Dhabe area, Jijiga region, and by the Awash River. The rest of the Ethiopian Dir clans live in southern parts near the Somali border near Dollo Ado and as far as Guure Dhamoole and Negele. The clans of the Dagoodi, Ajuuran, Jiido, Gabra, and Garre are all associated with the four Dir ancestral progenitors. The Dir occupy vast territories stretching from Baale (Nagelle), Baabule, Fayaanbiiro, Qabri-Bayah, Fiq, Hara-Maaya, Harar, and Dadar.
1. Gobolka Shiniile
2. Gobolka Jig-jiga
3. Gobolka Jarareed
4. Gobolka Nogbeed
5. Gobolka Qoraxay
6. Gobolka Doollo
7. Gobolka Shabeele
8. Gobolka Liibaan
9. Gobolka Afdheer
Gobolka Jigjiga 6 districts no Ogaadeen 0%
1 Awbare (Gedabursi)
2 Dhagaxle(Dir)
3 Gursum(Dir)
4 Jigjiga( capital shared by all, no Ogaadeen)
5 Qabri Bayax(Abskuul)
6 Wajaale(Habar Awal)
7 Xarshin(Habar Awal+Arab)
Gobolka Shiniile 7 districts not a single Ogaadeen 0%
1 Diridhabo(Dir Ciise, Gurgure +Oromo)
2 Shiiniile(Dir , Oromo)
3 Ayshica(Dir, Oromo)
4 Danbal(Dir, Oromo)
5 Erar (Dir Gurgure, Oromo)
6 Afdam(Dir, Oromo)
7 Ma,ayso(Dir,Oromo)
Gobolka Dhagaxbuur 4 districts
1 Awaare(Ciidagale)
2 Dhagaxbuur(Dir-Gaadsan, Sheekhaal , Ogaaden)
3 Dhagaxmadow(Ogaadeen)
4 Gaashaamo(Dir Habar Yoonis)
Gobolka Wardheer
1)Gumare Da'are-Niman Moyko (Dir-Bajimal+Gasar)
2)Shabelle Niman-Gobyal Dhurdhere Bajimal (Dir)
3)Qodi Budul-Burdhinle Mustahil (Dir)
4)Iimey Dubo -Dir or Hawiya/Rer Ammaadin (Ogaden) and Galameys
5)Iimey district is jointly controlled by the Duba , Dir and Rer Ammadin of the Ogaden.
Gadabuursi
The Gadabuursi (Gudubiirsi or Sheik Samaroon) tribe is a northern Somali clan, a sub-clan of the Dir. The Gadabuursi are descendants of Sheikh Samaroon, who suffered a devastating defeat in a war with the highlanders of Ethiopia over a dispute of payment of annual tribute and tax collection from international trade routes connecting the hinterland of Ethiopia with the ports of Somalia in 1432. Recent archaeological excavations suggest up to 50,000 homes were destroyed.
Today they live mostly in northern Somalia, Ethiopia and Djibouti.
Politically they are represented by the Somali Democratic Alliance (SDA). The current President of self-declared republic of Somaliland, Dahir Riyale Kahin, is from the Gadabuursi tribe. Also the Gadabuursi are the second largest Somali ethnic group in Djibouti where the Dir Isaa (Ciise) are the majority.
The Horyaal Democratic Party was founded by the Dir Gadabursi clan; their area of influence straddles the Somaliland border and incorporated the Dire Dawa, Jijiga and the Awbar zones.
The Dir clan of Djibouti Issa Madoobe Dir
The population of Djabouti overwhelmingly Dir. The majority are Issa Madoobe Dir and the second largest group are the Gadabuursi Mandaluug Dir.
The remainder is formed by Europeans (mostly French and Italians), Arabs and Ethiopians. Tensions between the Afar and Issa was the cause of the civil war in the early 1990s.
The Somali ethnic component in Djibouti is mainly composed of the Issas, who form the majority and the Gadabuursi and Isaaq, all of whom are closely related as Dir subclans. The Issas form part of the ciise Madoobe Dir, while the Gadabuursi and Isaaq are part of the Mahe Dir, Mohammed Hiniftire. The Issa Madoobe Dir are divided into two groups:the Abgaal and Dalool which are further divided into seven sub-clans:Howlgati and Walaaldoon (Makahir, Mahamuud, Iidleh)Uurweeyne (Fiqi and Abdalle), Wardiiq, Hooroone (Habar Walaala and Geelwalaal), Howleh, Fuurlabe (Mahdle, Saahib) and Ceeleeye (Mamaasan and Muuse). Madoobe Dir was the youngest son of Dir and his father was known as Madoobe.
Gurgura Madaxweyn Dir
Gurgura is one of the four woredas in the chartered city of Dire Dawa in Ethiopia. Towns in Gurgura include Melka Jebdu. Based on figures published by the Central Statistical Agency in 2005, this woreda has an estimated total population of 116,250, of whom 58,004 were males and 58,246 were females; 14,250 or 12.26% of its population are urban dwellers, which is less than the average for entire chartered city of 74.4. With an estimated area of 1,195.52 square kilometers, Gurgura has an estimated population density of 97.2 people per square kilometer, which is less than the average for the entire chartered city of 328.[1]
GLF (Gurgura Liberation Front)
GLF (Gurgura Liberation Front) led by Abdelasis Ahmed; HDP (Horiyal Democratic Party), from the WSLF (Western Somali Liberation Front), led by Abdi Ismail and representing the Gadabursi; the IGLF (Issa and Gurgura Liberation Front), headed by Riyaale Ahmed, which, since a split in 1991, only defends Issa interests (essentially the control of the Djibouti-Ethiopian railway line).
The pro-government ESDL which hope to become part of the EPRDF is headed by current Transport minister Abdulmejid Hussein (Issa Habar Awal). It has 76 of the 139 seats in the Regional Council and 15 of the Somali Region's 23 seats in the House of Peoples' Representatives, as well as the two seats for the autonomous city of Dire Dawa.
Though it has little support among the Ogaden, the ESDL is backed by the northern clans, the Issaq, Dir (Issa, Gadabursi, Gurgure)
Issa and Gurgura Liberation Front
Issa and Gurgura Liberation Front (IGLF) was a political faction in eastern Ethiopia, led by Riyaale Ahmed. IGLF, which is based amongst the Issa clan in northern Hararghe, evolved out of the Iil Tire division of the Western Somali Liberation Front. During its initial period of existence, it engaged in clashes with the Somali National Movement around the Ethiopia-Somalia border.
http://www.hurso.com/Photos/Index.html
The Akisho Madaxweyn Dir
The Akisho name is originally derived from "Cayisho" which means in old Somali the (Cayilsan) "Fat One", and in Oromo Akisho.[citation needed] Also the other nickname of the Akisho, Guure, is derived from one who doesn't "hear" because they did not speak the Oromo language when they settled among the Oromo of Bale and Arsi around 1600.[citation needed] Similarly, the Gurgure who are very closely related to the Akisho, use a nickname and were referred to the Oromo and Somalis as the traders or Gurgure from the old Somali and Oromo word "gorgortan" which means one who sales and trades.
According to the folklore historians of the Southern Suure Dir of the Mudug region, the Akisho and the Gurgure madahweyne Dir produced some of the most famous Somali folk heroes like the Somali queen Araweelo who was Warre Miyo. Also the Akisho and Gurgure clans were instrumental in spreading the Muslim faith in the hinterlands of Ethiopia. The Sheikh Abba Hussein in Southern Ethiopia is said to be of Dir, as well as Awbarkadleh and Awbuube who are two major saints of the Somalis.
The Warre prefix in front of many Akisho clans names means "the Clan of" or reer (WaaReer) in proper Somali. For example, the Warre Miyo are referred to Reer Miiyo in Somalia, but Warre Miyo in Ethiopian Somali and Oromo regions. Other clans related to the Aksiho are the Gariire, Warre Dayo,Gurgure, Layiile, and Aw Said's of Lower Jubba.
Xadsama
Naruuraley
Mudug region of central Somalia
Suure (Abdalle & Qubeys)
According to the Dir clan histories, Dir had four sons named Madahweyn, Mandaluug, Madoobe, and Mahe Dir; according to others Dir had a fifth son named Qaldho Dir.
Southern Dir groups claim direct descent from Hiil, Samaale, Aji, Irir, who was the direct father of Dir. One of the brothers of the Dir included the Digaale and the Hawiye.
In the Mudug region of central Somalia and all the way to Hiiraan region is another cluster of Dir clans known as the Suure. The Suure have been associated with spreading the Islamic faith in Somalia and the Qadiriya Sufi tariiqa in southren Somalia. The Suure are among the most influential Dir groups in Southern Somalia, and their territories include large areas of the Mudug and Galgaduud regions. Also the Suure have founded major trade cities in the Hiiran area including Alaabay and Kamhanley.
The majority of western scholars (both Italian and British) simply refered to the Surre as the "Dir of central Somalia" without differentiating them, but recent studies in Somalia reveal that the majority of the Dir in Hiiran, Gedo, Jubba and Bakool are divided into two branches, the Qubeyes and Abdalles, both descendents of Suure.
Other branches of the Dir include the ancient Biyamaal Clan who occuppy an area from 50 km south of Mogadishu all the way down to Jilib and Kismaayo, not far from border with Kenya. The Biyomaal of Marka fought against the Italian colonial rulers of Southern Somalia in a twenty-year war known as the Biyamaal Revolt, in which the Dir assassinated several Italian governors.
Political groups associated with the Dir clans include the following groups in Somalia and Ethiopia:
Issas and Gurgure Liberation Front (IGF) of Ethiopia.
Somali Democratic Alliance (SDA) of the Gadabursi Dir clan.
Somali National Movement (SNM) of the Northern Isaaq.
Southern Somali National Movement ((SSNM) of the mostly Mohamed Xiniftire Dir Clans (Bimaal, Mandaluug, and Gadsan) of Jubba, Gedo, Bardheere, and Shabeellaha Hoose region.
Democratic Liberation Front (DLF) supported Central Somalia Dir groups.
Dir subclans
Madaxweyn Dir
Gurgure
Guure
Akisho
Wardaai
Layiile
Gariire
Jiido
Reer Aw Said and their uncle Abkeey Haji
1)Farah Said
2)Abiikar Said
3)Sacdi Said.
4)Nuur Said.
5)Ali Said.
7)Cismaan Saciid.
8)Huseen Said.
9)Hassan Said.
10)Cumar Saciid.
Maha Dir (Maxamed Xiniftire)
Isaaq (Garhajis, Awal, Arap, and H.Jeclo)
Biyamaal (Sa'd, Suleyman, and Ismin)
Gadsan
Dabruube
Barsuug
Bajimaal
Magaadle
Madiigan
Suure (Qubeys and Abdalle)
Abdalle (Gutaale)
Abdi
Fiqi Mxumed
Hogar
Laxmar
[edit]
Nacadoor
Guuled
Xaraan
Ciise
Qotonsay
Cirday,
Giir
Kaahin,
Goorad
Sulayman Cabdalle
Agoon
Guuled, Warsame, Cigaal, and Jalaf
Dabac
Fiqi Khayre
Cumar
Haarun
Siyaad
Bayr
Cabas
Food Cade
[edit]
Qubeys (Lafagaab)
Tolweyne
Reytoonle
Fiqi Cumar
Fiqi Walaal
Fiqi Yaxye
Axadow
Cismaan Diidshe
Cabdalle Diidshe
Wayaagle
[edit]
Yabarow,Xasan,Cumar, Xeefoow
Faarax
Maxamuud
Dhaayoow
Midkasse
Mandaluug
(Many Dir believe the Mandaluug are actually Mahe Dir)
Gadabuursi
Madoobe Dir
Issas of Djibouti and Ethiopia
Qaldho
Nooleh
Jarso
Hawle
Babili
The Dir is a Somali clan whose members live in Djibouti, Southern, Northern Somalia, NFD, Somali Region, and Shabeele/ Jubba regions. According to the Dir clan histories, Dir had four sons named Madahweyn, Mandaluug, Madoobe, and Mahe Dir; according to others Dir had a fifth son named Qaldho Dir.
The Somali people are composed of four major tribes. The Dir, Hawiye, Darod, and Rahanweyn make up the majority of Somalis. The Dir are the most ancient Somali clan, and they are the most widespread group. They primarily live in Djibouti as the Issa and Gadabuursi. The northern clans of the self-declared Somaliland, namely the Isaaq, Gadabuursi,and Issa are also all Dir. In Ethiopia, the Dir clans are also the most numerous Somali clan group.
Northern Dir
The Northern Somalis exclusively come from the Dir clan. The Isaaq are Mohammed Hiniftire Mahe Dir. While the Gadabuursi are also closely related to the Isaaq whom they share with the common ancestor Mohammed Hiniftire, the sub lineage they claim as their direct ancestor is called the Mandaluug. The third Northern clan, the Issas come from the Madoobe Dir. There are also other Dir groups like the Gurgure, Madigaan, Magadle, Akisho, and Layiile in smaller numbers in the Northern Somalia.
The Dir of Ethiopia
Suure Worrior in Galool- Near Towfiq (Mudug Region)
The Dir in Ethiopia are represented by the Issas, Gurgure, Guure, Quranyo Maxamed, Akisho, Gadabuursi, Gadsan, Gariir, Fiqi Muhumand, Qubeys, Layiile, Mandaluulg, Baajimaal, and Wardaai. The majority live in the Dira Dhabe area, Jijiga region, and by the Awash River. The rest of the Ethiopian Dir clans live in southern parts near the Somali border near Dollo Ado and as far as Guure Dhamoole and Negele. The clans of the Dagoodi, Ajuuran, Jiido, Gabra, and Garre are all associated with the four Dir ancestral progenitors. The Dir occupy vast territories stretching from Baale (Nagelle), Baabule, Fayaanbiiro, Qabri-Bayah, Fiq, Hara-Maaya, Harar, and Dadar.
1. Gobolka Shiniile
2. Gobolka Jig-jiga
3. Gobolka Jarareed
4. Gobolka Nogbeed
5. Gobolka Qoraxay
6. Gobolka Doollo
7. Gobolka Shabeele
8. Gobolka Liibaan
9. Gobolka Afdheer
Gobolka Jigjiga 6 districts no Ogaadeen 0%
1 Awbare (Gedabursi)
2 Dhagaxle(Dir)
3 Gursum(Dir)
4 Jigjiga( capital shared by all, no Ogaadeen)
5 Qabri Bayax(Abskuul)
6 Wajaale(Habar Awal)
7 Xarshin(Habar Awal+Arab)
Gobolka Shiniile 7 districts not a single Ogaadeen 0%
1 Diridhabo(Dir Ciise, Gurgure +Oromo)
2 Shiiniile(Dir , Oromo)
3 Ayshica(Dir, Oromo)
4 Danbal(Dir, Oromo)
5 Erar (Dir Gurgure, Oromo)
6 Afdam(Dir, Oromo)
7 Ma,ayso(Dir,Oromo)
Gobolka Dhagaxbuur 4 districts
1 Awaare(Ciidagale)
2 Dhagaxbuur(Dir-Gaadsan, Sheekhaal , Ogaaden)
3 Dhagaxmadow(Ogaadeen)
4 Gaashaamo(Dir Habar Yoonis)
Gobolka Wardheer
1)Gumare Da'are-Niman Moyko (Dir-Bajimal+Gasar)
2)Shabelle Niman-Gobyal Dhurdhere Bajimal (Dir)
3)Qodi Budul-Burdhinle Mustahil (Dir)
4)Iimey Dubo -Dir or Hawiya/Rer Ammaadin (Ogaden) and Galameys
5)Iimey district is jointly controlled by the Duba , Dir and Rer Ammadin of the Ogaden.
Gadabuursi
The Gadabuursi (Gudubiirsi or Sheik Samaroon) tribe is a northern Somali clan, a sub-clan of the Dir. The Gadabuursi are descendants of Sheikh Samaroon, who suffered a devastating defeat in a war with the highlanders of Ethiopia over a dispute of payment of annual tribute and tax collection from international trade routes connecting the hinterland of Ethiopia with the ports of Somalia in 1432. Recent archaeological excavations suggest up to 50,000 homes were destroyed.
Today they live mostly in northern Somalia, Ethiopia and Djibouti.
Politically they are represented by the Somali Democratic Alliance (SDA). The current President of self-declared republic of Somaliland, Dahir Riyale Kahin, is from the Gadabuursi tribe. Also the Gadabuursi are the second largest Somali ethnic group in Djibouti where the Dir Isaa (Ciise) are the majority.
The Horyaal Democratic Party was founded by the Dir Gadabursi clan; their area of influence straddles the Somaliland border and incorporated the Dire Dawa, Jijiga and the Awbar zones.
The Dir clan of Djibouti Issa Madoobe Dir
The population of Djabouti overwhelmingly Dir. The majority are Issa Madoobe Dir and the second largest group are the Gadabuursi Mandaluug Dir.
The remainder is formed by Europeans (mostly French and Italians), Arabs and Ethiopians. Tensions between the Afar and Issa was the cause of the civil war in the early 1990s.
The Somali ethnic component in Djibouti is mainly composed of the Issas, who form the majority and the Gadabuursi and Isaaq, all of whom are closely related as Dir subclans. The Issas form part of the ciise Madoobe Dir, while the Gadabuursi and Isaaq are part of the Mahe Dir, Mohammed Hiniftire. The Issa Madoobe Dir are divided into two groups:the Abgaal and Dalool which are further divided into seven sub-clans:Howlgati and Walaaldoon (Makahir, Mahamuud, Iidleh)Uurweeyne (Fiqi and Abdalle), Wardiiq, Hooroone (Habar Walaala and Geelwalaal), Howleh, Fuurlabe (Mahdle, Saahib) and Ceeleeye (Mamaasan and Muuse). Madoobe Dir was the youngest son of Dir and his father was known as Madoobe.
Gurgura Madaxweyn Dir
Gurgura is one of the four woredas in the chartered city of Dire Dawa in Ethiopia. Towns in Gurgura include Melka Jebdu. Based on figures published by the Central Statistical Agency in 2005, this woreda has an estimated total population of 116,250, of whom 58,004 were males and 58,246 were females; 14,250 or 12.26% of its population are urban dwellers, which is less than the average for entire chartered city of 74.4. With an estimated area of 1,195.52 square kilometers, Gurgura has an estimated population density of 97.2 people per square kilometer, which is less than the average for the entire chartered city of 328.[1]
GLF (Gurgura Liberation Front)
GLF (Gurgura Liberation Front) led by Abdelasis Ahmed; HDP (Horiyal Democratic Party), from the WSLF (Western Somali Liberation Front), led by Abdi Ismail and representing the Gadabursi; the IGLF (Issa and Gurgura Liberation Front), headed by Riyaale Ahmed, which, since a split in 1991, only defends Issa interests (essentially the control of the Djibouti-Ethiopian railway line).
The pro-government ESDL which hope to become part of the EPRDF is headed by current Transport minister Abdulmejid Hussein (Issa Habar Awal). It has 76 of the 139 seats in the Regional Council and 15 of the Somali Region's 23 seats in the House of Peoples' Representatives, as well as the two seats for the autonomous city of Dire Dawa.
Though it has little support among the Ogaden, the ESDL is backed by the northern clans, the Issaq, Dir (Issa, Gadabursi, Gurgure)
Issa and Gurgura Liberation Front
Issa and Gurgura Liberation Front (IGLF) was a political faction in eastern Ethiopia, led by Riyaale Ahmed. IGLF, which is based amongst the Issa clan in northern Hararghe, evolved out of the Iil Tire division of the Western Somali Liberation Front. During its initial period of existence, it engaged in clashes with the Somali National Movement around the Ethiopia-Somalia border.
http://www.hurso.com/Photos/Index.html
The Akisho Madaxweyn Dir
The Akisho name is originally derived from "Cayisho" which means in old Somali the (Cayilsan) "Fat One", and in Oromo Akisho.[citation needed] Also the other nickname of the Akisho, Guure, is derived from one who doesn't "hear" because they did not speak the Oromo language when they settled among the Oromo of Bale and Arsi around 1600.[citation needed] Similarly, the Gurgure who are very closely related to the Akisho, use a nickname and were referred to the Oromo and Somalis as the traders or Gurgure from the old Somali and Oromo word "gorgortan" which means one who sales and trades.
According to the folklore historians of the Southern Suure Dir of the Mudug region, the Akisho and the Gurgure madahweyne Dir produced some of the most famous Somali folk heroes like the Somali queen Araweelo who was Warre Miyo. Also the Akisho and Gurgure clans were instrumental in spreading the Muslim faith in the hinterlands of Ethiopia. The Sheikh Abba Hussein in Southern Ethiopia is said to be of Dir, as well as Awbarkadleh and Awbuube who are two major saints of the Somalis.
The Warre prefix in front of many Akisho clans names means "the Clan of" or reer (WaaReer) in proper Somali. For example, the Warre Miyo are referred to Reer Miiyo in Somalia, but Warre Miyo in Ethiopian Somali and Oromo regions. Other clans related to the Aksiho are the Gariire, Warre Dayo,Gurgure, Layiile, and Aw Said's of Lower Jubba.
Xadsama
Naruuraley
Mudug region of central Somalia
Suure (Abdalle & Qubeys)
According to the Dir clan histories, Dir had four sons named Madahweyn, Mandaluug, Madoobe, and Mahe Dir; according to others Dir had a fifth son named Qaldho Dir.
Southern Dir groups claim direct descent from Hiil, Samaale, Aji, Irir, who was the direct father of Dir. One of the brothers of the Dir included the Digaale and the Hawiye.
In the Mudug region of central Somalia and all the way to Hiiraan region is another cluster of Dir clans known as the Suure. The Suure have been associated with spreading the Islamic faith in Somalia and the Qadiriya Sufi tariiqa in southren Somalia. The Suure are among the most influential Dir groups in Southern Somalia, and their territories include large areas of the Mudug and Galgaduud regions. Also the Suure have founded major trade cities in the Hiiran area including Alaabay and Kamhanley.
The majority of western scholars (both Italian and British) simply refered to the Surre as the "Dir of central Somalia" without differentiating them, but recent studies in Somalia reveal that the majority of the Dir in Hiiran, Gedo, Jubba and Bakool are divided into two branches, the Qubeyes and Abdalles, both descendents of Suure.
Other branches of the Dir include the ancient Biyamaal Clan who occuppy an area from 50 km south of Mogadishu all the way down to Jilib and Kismaayo, not far from border with Kenya. The Biyomaal of Marka fought against the Italian colonial rulers of Southern Somalia in a twenty-year war known as the Biyamaal Revolt, in which the Dir assassinated several Italian governors.
Political groups associated with the Dir clans include the following groups in Somalia and Ethiopia:
Issas and Gurgure Liberation Front (IGF) of Ethiopia.
Somali Democratic Alliance (SDA) of the Gadabursi Dir clan.
Somali National Movement (SNM) of the Northern Isaaq.
Southern Somali National Movement ((SSNM) of the mostly Mohamed Xiniftire Dir Clans (Bimaal, Mandaluug, and Gadsan) of Jubba, Gedo, Bardheere, and Shabeellaha Hoose region.
Democratic Liberation Front (DLF) supported Central Somalia Dir groups.
Dir subclans
Madaxweyn Dir
Gurgure
Guure
Akisho
Wardaai
Layiile
Gariire
Jiido
Reer Aw Said and their uncle Abkeey Haji
1)Farah Said
2)Abiikar Said
3)Sacdi Said.
4)Nuur Said.
5)Ali Said.
7)Cismaan Saciid.
8)Huseen Said.
9)Hassan Said.
10)Cumar Saciid.
Maha Dir (Maxamed Xiniftire)
Isaaq (Garhajis, Awal, Arap, and H.Jeclo)
Biyamaal (Sa'd, Suleyman, and Ismin)
Gadsan
Dabruube
Barsuug
Bajimaal
Magaadle
Madiigan
Suure (Qubeys and Abdalle)
Abdalle (Gutaale)
Abdi
Fiqi Mxumed
Hogar
Laxmar
[edit]
Nacadoor
Guuled
Xaraan
Ciise
Qotonsay
Cirday,
Giir
Kaahin,
Goorad
Sulayman Cabdalle
Agoon
Guuled, Warsame, Cigaal, and Jalaf
Dabac
Fiqi Khayre
Cumar
Haarun
Siyaad
Bayr
Cabas
Food Cade
[edit]
Qubeys (Lafagaab)
Tolweyne
Reytoonle
Fiqi Cumar
Fiqi Walaal
Fiqi Yaxye
Axadow
Cismaan Diidshe
Cabdalle Diidshe
Wayaagle
[edit]
Yabarow,Xasan,Cumar, Xeefoow
Faarax
Maxamuud
Dhaayoow
Midkasse
Mandaluug
(Many Dir believe the Mandaluug are actually Mahe Dir)
Gadabuursi
Madoobe Dir
Issas of Djibouti and Ethiopia
Qaldho
Nooleh
Jarso
Hawle
Babili
Subscribe to:
Posts (Atom)
Blog Archive
- ► 2012 (418)